- Απαγόρευση ερωτήσεων για προηγούμενους μισθούς κατά τη διαδικασία πρόσληψης.
- Υποχρεωτική ενημέρωση των υποψηφίων για το μισθολογικό εύρος της θέσης.
- Δικαίωμα εργαζομένων σε πληροφόρηση για τις μέσες αμοιβές ανά φύλο.
- Ένταξη νοσηλευτών ΕΣΥ και διασωστών ΕΚΑΒ στα Βαρέα και Ανθυγιεινά.
- Μεταφορά του βάρους της απόδειξης στον εργοδότη σε περιπτώσεις διακρίσεων.
Σε φάση ολοκλήρωσης βρίσκεται η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας που φέρνει την ισότητα των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών, ενσωματώνοντας την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970. Οι νέες διατάξεις επιβάλλουν απόλυτη διαφάνεια στις προσλήψεις, απαγορεύουν την ερώτηση για το μισθολογικό ιστορικό των υποψηφίων και θεσπίζουν αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου για την εξάλειψη του έμφυλου μισθολογικού χάσματος στην ελληνική αγορά εργασίας.
| Ρύθμιση | Λεπτομέρειες & Προϋποθέσεις |
|---|---|
| Προθεσμία Διαβούλευσης | Έως τις 17 Ιουνίου 2026 |
| Αναφορά Μισθολογικού Χάσματος | Ετήσια για 250+ εργαζόμενους / Ανά τριετία για 100+ |
| Συνταξιοδότηση ΒΑΕ (ΕΣΥ/ΕΚΑΒ) | 62ο έτος ηλικίας με 15 έτη ασφάλισης |
| Δικαίωμα Διόρθωσης | Υποχρεωτικό αν η απόκλιση υπερβαίνει το 5% |
| Μισθολογικό Χάσμα στην Ελλάδα | 13,4% (Μέσες ωριαίες αποδοχές) |
Αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται ως επιστέγασμα μιας μακράς περιόδου προσαρμογής στα ευρωπαϊκά πρότυπα εργασιακής δικαιοσύνης, στοχεύοντας στην αντιμετώπιση του μισθολογικού χάσματος που στην Ελλάδα αγγίζει το 13,4%. Το παρασκήνιο της ρύθμισης αναδεικνύει την ανάγκη για θεσμική θωράκιση των εργαζομένων, καθώς η θεωρητική αρχή της ίσης αμοιβής μετατρέπεται πλέον σε μετρήσιμη υποχρέωση για τις επιχειρήσεις.
Η αμοιβή των εργαζομένων πρέπει να καθορίζεται από την ποιότητα εργασίας τους και τις ικανότητές τους και όχι από το φύλο.
Νίκη Κεραμέως, Υπουργός Εργασίας
Διαφάνεια στις προσλήψεις και τέλος στα μισθολογικά μυστικά
Μία από τις πλέον ρηξικέλευθες αλλαγές αφορά το στάδιο πριν από την πρόσληψη, όπου ο εργοδότης υποχρεούται πλέον να παρέχει σαφή ενημέρωση για το μισθολογικό εύρος της θέσης. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, απαγορεύεται ρητά η υποβολή ερωτήσεων σχετικά με τις απολαβές σε προηγούμενες εργασίες, ώστε να μην αναπαράγονται οι μισθολογικές ανισότητες του παρελθόντος.
Η διαδικασία επιλογής προσωπικού οφείλει να είναι απολύτως ουδέτερη ως προς το φύλο, διασφαλίζοντας ότι η αξιοκρατία και τα τυπικά προσόντα αποτελούν τα μοναδικά κριτήρια καθορισμού του μισθού. Στελέχη της δημόσιας διοίκησης επισημαίνουν ότι αυτή η ρύθμιση θα περιορίσει δραστικά την υποκειμενικότητα κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι αποκτούν το δικαίωμα πληροφόρησης για τα μέσα επίπεδα αμοιβών στην επιχείρησή τους, κατηγοριοποιημένα ανά φύλο για εργασία ίσης αξίας. Αυτή η πρόσβαση στα δεδομένα καταργεί το καθεστώς του «κλειστού συστήματος» και επιτρέπει τον εντοπισμό αδικαιολόγητων αποκλίσεων που ξεπερνούν το 5%.
Υποχρεώσεις επιχειρήσεων και μηχανισμοί ελέγχου
Το νομοσχέδιο εισάγει διαβαθμισμένες υποχρεώσεις για τις εταιρείες, ανάλογα με τον αριθμό του προσωπικού τους. Οι επιχειρήσεις που απασχολούν άνω των 250 εργαζομένων θα υποβάλλουν ετήσια στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα, ενώ για εκείνες με 100 έως 250 εργαζόμενους η υποχρέωση θα είναι ανά τριετία.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί απόκλιση που δεν δικαιολογείται από αντικειμενικά κριτήρια, όπως η προϋπηρεσία ή τα ειδικά προσόντα, η επιχείρηση είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει σε διορθωτικές κινήσεις. Νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι η μεταφορά του βάρους της απόδειξης στον εργοδότη αποτελεί το ισχυρότερο όπλο για τη δικαστική προστασία των θυμάτων διάκρισης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, οι οποίες θεωρούνται τεκμήριο μη ύπαρξης διακρίσεων. Η ενίσχυση του ρόλου των συλλογικών ρυθμίσεων αποτελεί κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής του Υπουργείου για τη σταθεροποίηση των εργασιακών σχέσεων και τη δημιουργία δίκαιων μισθολογικών δομών.
Ένταξη υγειονομικών στα Βαρέα και Ανθυγιεινά
Πέραν της ισότητας των αμοιβών, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει μια ιστορική ρύθμιση για τους εργαζόμενους στο ΕΣΥ και το ΕΚΑΒ. Συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως νοσηλευτές και διασώστες, εντάσσονται πλέον στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών (ΒΑΕ), ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα δεκαετιών.
Η ρύθμιση αυτή προβλέπει τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εξισώνοντας τους υπαλλήλους του δημοσίου με τους συναδέλφους τους στον ιδιωτικό τομέα. Επιπλέον, παρέχεται η δυνατότητα εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης για τη θεμελίωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της κοινωνικής ασφάλισης, η παρέμβαση αυτή αποκαθιστά μια μακροχρόνια αδικία και ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας σε κρίσιμες ειδικότητες της δημόσιας υγείας. Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών μέσω του Ψηφιακού Μητρώου ΣΣΕ και η αναβάθμιση του συστήματος Εργάνη ΙΙ θα αποτελέσουν τα εργαλεία για την αποτελεσματική εφαρμογή των νέων μέτρων.
Η επόμενη μέρα στην αγορά εργασίας
Η ενσωμάτωση της Οδηγίας 2023/970 δεν αποτελεί απλώς μια τυπική υποχρέωση, αλλά μια δομική μεταρρύθμιση που αλλάζει την κουλτούρα των αμοιβών στην Ελλάδα. Η διαφάνεια και η λογοδοσία αναμένεται να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των εργαζομένων, μειώνοντας τις έμφυλες ανισότητες που πλήττουν την οικονομική ανάπτυξη.
Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον όπου η ποιότητα της εργασίας και οι δεξιότητες αποτελούν τα μοναδικά νομιμοποιημένα κριτήρια αμοιβής. Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για την ενημέρωση των εργοδοτών και την ενεργοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών της Επιθεώρησης Εργασίας.
Checklist για Εργαζόμενους και Υποψήφιους
- Ζητήστε ενημέρωση για το μισθολογικό εύρος πριν από την τελική συνέντευξη πρόσληψης.
- Μην αποκαλύπτετε το μισθολογικό σας ιστορικό αν δεν το επιθυμείτε, καθώς προστατεύεστε από το νόμο.
- Ασκήστε το δικαίωμα πληροφόρησης για τις μέσες αμοιβές στην εταιρεία σας αν υποψιάζεστε αποκλίσεις.
- Απευθυνθείτε στο Συνήγορο του Πολίτη ή την Επιθεώρηση Εργασίας σε περίπτωση αδικαιολόγητης διάκρισης.
