- Ενσωματώνεται η ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970 για την ισότητα των αμοιβών.
- Υποχρεωτική η γνωστοποίηση μισθολογικού εύρους στις αγγελίες εργασίας.
- Απαγορεύεται η ερώτηση για το μισθολογικό ιστορικό των υποψηφίων.
- Διορθωτικές κινήσεις αν το έμφυλο χάσμα αμοιβών ξεπερνά το 5%.
- Δικαίωμα των εργαζομένων στην πληροφόρηση για τους μέσους μισθούς.
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως παρουσίασε το νέο σχέδιο νόμου που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970, επιβάλλοντας αυστηρούς κανόνες μισθολογικής διαφάνειας στην ελληνική αγορά εργασίας. Η μεταρρύθμιση στοχεύει στην οριστική εξάλειψη του έμφυλου χάσματος αμοιβών, το οποίο στην Ελλάδα ανέρχεται στο 13,4%, προβλέποντας υποχρεωτικές διορθωτικές παρεμβάσεις όταν οι αποκλίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών ξεπερνούν το 5%.
| Παράμετρος Ελέγχου | Λεπτομέρειες & Όρια |
|---|---|
| Μισθολογικό Χάσμα στην Ελλάδα | 13,4% (έναντι 11,1% στην Ε.Ε.) |
| Όριο Διορθωτικής Παρέμβασης | Αποκλίσεις άνω του 5% |
| Υπόχρεες Επιχειρήσεις | 250+ εργαζόμενοι (Ετήσια αναφορά) |
| Μικρότερες Επιχειρήσεις | Έλεγχοι ανά τριετία |
| Κλάδοι με μεγαλύτερο χάσμα | Πληροφορική, Χρηματοοικονομικά, Βιομηχανία |
| Νομικό Πλαίσιο | Ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970 |
Η θεσμοθέτηση της ισότητας των αμοιβών αποτελεί μια κομβική εξέλιξη που έρχεται να θεραπεύσει χρόνιες δομικές ανισορροπίες στην ελληνική οικονομία. Η ανάγκη για ένα ενιαίο πλαίσιο διαφάνειας κατέστη επιτακτική, καθώς το μισθολογικό χάσμα στην Ελλάδα παραμένει σταθερά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 11,1%, επηρεάζοντας δυσανάλογα κλάδους όπως η πληροφορική και τα χρηματοοικονομικά.
Οι μισθολογικές απολαβές πρέπει να καθορίζονται αποκλειστικά από την αξία της εργασίας και όχι από το φύλο του εργαζομένου.
Νίκη Κεραμέως, Υπουργός Εργασίας
Διαφάνεια από το στάδιο της πρόσληψης
Μία από τις σημαντικότερες ανατροπές που εισάγει το νομοσχέδιο αφορά τη διαδικασία πρόσληψης, όπου οι εργοδότες θα υποχρεούνται πλέον να γνωστοποιούν το ύψος ή το εύρος των αποδοχών της θέσης. Αυτό το μέτρο βάζει τέλος στα μισθολογικά μυστικά και διασφαλίζει ότι η διαπραγμάτευση ξεκινά από μια αντικειμενική βάση, ανεξάρτητη από το φύλο του υποψηφίου.
Παράλληλα, θεσπίζεται η ρητή απαγόρευση προς τους εργοδότες να ζητούν πληροφορίες για το μισθολογικό ιστορικό των υποψηφίων. Αυτή η ρύθμιση, η οποία συνδέεται με το δικαίωμα στην πληροφόρηση, αποτρέπει τη μεταφορά των παλαιότερων ανισοτήτων από τη μία εργασιακή θέση στην επόμενη, προστατεύοντας κυρίως τις γυναίκες που έχουν υποστεί υποτίμηση της εργασίας τους στο παρελθόν.
Το δικαίωμα στην πληροφόρηση και οι έλεγχοι
Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, οι μισθωτοί αποκτούν πλέον το δικαίωμα να ζητούν και να λαμβάνουν στοιχεία για τα μέσα επίπεδα αμοιβών στην επιχείρησή τους. Οι πληροφορίες αυτές θα αφορούν αντίστοιχες θέσεις εργασίας, επιτρέποντας στους εργαζόμενους να γνωρίζουν αν υφίστανται διακριτική μεταχείριση σε σχέση με συναδέλφους τους που προσφέρουν εργασία ίσης αξίας.
Προτεινόμενο ΕΛΣΤΑΤ: Υποχωρεί η ζήτηση για προσωπικό εν μέσω ανόδου του μισθολογικού κόστους το τρίτο τρίμηνο του 2025
Για τις μεγάλες επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους, το πλαίσιο γίνεται ακόμα πιο αυστηρό, καθώς θα υποχρεούνται να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις για το μισθολογικό χάσμα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων, οι έλεγχοι και τα πρόστιμα θα αποτελέσουν τον ισχυρότερο μοχλό πίεσης για τη συμμόρφωση των εργοδοτών, ειδικά στις περιπτώσεις όπου οι αποκλίσεις δεν δικαιολογούνται από αντικειμενικά κριτήρια.
Κυρώσεις και διορθωτικές παρεμβάσεις
Στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ότι το χάσμα αμοιβών υπερβαίνει το όριο του 5%, οι εργοδότες θα καλούνται να προχωρήσουν σε άμεσες διορθωτικές ενέργειες. Εάν οι αποκλίσεις δεν μπορούν να αιτιολογηθούν με βάση την προϋπηρεσία, την εκπαίδευση ή την απόδοση, η επιχείρηση θα υποχρεούται να αναπροσαρμόσει τις αποδοχές, διασφαλίζοντας την ισορροπία μεταξύ των δύο φύλων.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων για την εφαρμογή του μέτρου, υπηρεσιακοί παράγοντες τονίζουν ότι η ενίσχυση του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ψηφιακή επιτήρηση των μισθολογικών δομών. Οι εργαζόμενοι που θεωρούν ότι αδικούνται θα έχουν τη δυνατότητα δικαστικής προσφυγής ή εκπροσώπησης από τον Συνήγορο του Πολίτη, ενισχύοντας το αίσθημα δικαίου στην αγορά εργασίας.
Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την ενίσχυση της γυναικείας απασχόλησης, η οποία ήδη εμφανίζει σημάδια βελτίωσης. Η μείωση της ανεργίας των γυναικών και η αύξηση της συμμετοχής τους στην αγορά εργασίας, σε συνδυασμό με τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, δημιουργούν ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για την οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών.
Η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την κουλτούρα των επιχειρήσεων και την ικανότητά τους να υιοθετήσουν ουδέτερα κριτήρια αξιολόγησης. Η μετάβαση προς μια αγορά εργασίας χωρίς διακρίσεις δεν είναι μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και οικονομικής αποτελεσματικότητας, καθώς η πλήρης αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί βασικό πυλώνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.
Πώς να αξιοποιήσετε τα νέα σας δικαιώματα
- Ζητήστε ενημέρωση για το εύρος αμοιβών πριν από τη συνέντευξη πρόσληψης.
- Ασκήστε το δικαίωμα πληροφόρησης για τα μέσα επίπεδα μισθών στην επιχείρησή σας.
- Ελέγξτε αν η σύμβασή σας βασίζεται σε ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.
- Απευθυνθείτε στον Συνήγορο του Πολίτη αν διαπιστώσετε αδικαιολόγητες αποκλίσεις.
- Μην αποκαλύπτετε το μισθολογικό σας ιστορικό σε νέους εργοδότες.
