Έκθεση ΙΝΕ ΓΣΕΕ 2026: Στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων

Η Ετήσια Έκθεση 2026 του ΙΝΕ ΓΣΕΕ αποκαλύπτει ένα βαθύ χάσμα ανάμεσα στην οικονομική μεγέθυνση και το πραγματικό βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων στην Ελλάδα. Παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών, η αγοραστική δύναμη παραμένει καθηλωμένη σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα από την Ευρώπη, ενώ η ακρίβεια απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των ονομαστικών αυξήσεων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου διαρθρωτικών αδυναμιών, όπου η οικονομική μεγέθυνση δεν μεταφράζεται σε ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι οι επενδύσεις κατευθύνονται κυρίως σε μη παραγωγικούς τομείς, αφήνοντας την αγορά εργασίας εγκλωβισμένη σε χαμηλές αποδοχές.

Η ακτινογραφία των μισθών και το κόστος ζωής

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα εξακολουθούν να δέχονται ασφυκτικές πιέσεις. Ο μέσος πραγματικός ετήσιος μισθός σημείωσε οριακή άνοδο μόλις 0,3% την περίοδο 2019-2025, ενώ παραμένει μειωμένος κατά 1,3% σε σύγκριση με το 2021.

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δραματική σε κρίσιμους κλάδους όπως η εκπαίδευση, η δημόσια υγεία και η εστίαση. Σε αυτούς τους τομείς, τα πραγματικά ωρομίσθια παραμένουν αισθητά χαμηλότερα από τα επίπεδα που καταγράφονταν το 2009, προτού ξεσπάσει η οικονομική κρίση.

Η ραγδαία αύξηση του κόστους ζωής οδηγεί πλέον μεγάλο μέρος του πληθυσμού στην αναζήτηση δεύτερης απασχόλησης. Οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα βλέπουν το εισόδημά τους να εξανεμίζεται, καθώς η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων αντιστοιχεί πλέον μόλις στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Πρωταθλητές στις ώρες εργασίας χωρίς ανταμοιβή

Η Ελλάδα παραμένει πρωταθλήτρια στις ώρες εργασίας στην Ευρώπη, με τους εργαζόμενους να απασχολούνται πολύ περισσότερο από τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους. Στον πρωτογενή τομέα, η εβδομαδιαία απασχόληση αγγίζει τις 47,1 ώρες, ενώ στη μεταποίηση φτάνει τις 41,7 ώρες.

Παρά την ένταση της εργασίας, η ανταμοιβή δεν ακολουθεί την ίδια πορεία, γεγονός που εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες. Η εργασία στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον εγγύηση για μια αξιοπρεπή διαβίωση, καθώς τα ποσοστά φτώχειας παραμένουν υψηλά, ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται σε καθεστώς μερικής απασχόλησης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων και οικονομικών αναλυτών, η διατήρηση αυτού του μοντέλου απειλεί τη μακροπρόθεσμη κοινωνική συνοχή. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι χωρίς την άμεση επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων, η σύγκλιση με την Ευρώπη θα παραμείνει ένα μακρινό σενάριο.

Η οικονομική ασφυξία των νοικοκυριών

Η έκθεση αναδεικνύει επίσης το τεράστιο πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Το 34,9% των νοικοκυριών με εξαρτώμενα παιδιά αδυνατεί να καλύψει εγκαίρως τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν τετραπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, η μακροχρόνια ανεργία παραμένει ένα δυσεπίλυτο αγκάθι, με το 55,8% των ανέργων να βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας για περισσότερο από έναν χρόνο. Οι γυναίκες, οι νέοι και τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ένταξή τους στην παραγωγική διαδικασία.

Η επόμενη μέρα και το νέο παραγωγικό μοντέλο

Το ΙΝΕ ΓΣΕΕ προειδοποιεί ότι η δημοσιονομική σταθερότητα δεν αρκεί για να εξασφαλίσει βιώσιμη ανάπτυξη. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται μια ριζική στροφή προς τη βιομηχανία, την καινοτομία και την τεχνολογία, ώστε να δημιουργηθούν ποιοτικότερες θέσεις εργασίας.

Η μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο απαιτεί παραγωγικές επενδύσεις και ουσιαστική αύξηση των πραγματικών μισθών. Μόνο μέσα από την τεχνολογική αναβάθμιση και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους θα μπορέσει η ανάπτυξη να μεταφραστεί σε πραγματική βελτίωση της καθημερινότητας για τους Έλληνες εργαζόμενους.