Τουρισμός δύο ταχυτήτων: Τα ρεκόρ κερδών και η «βιτρίνα» της εργασιακής εξάντλησης

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό – Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις 80.000 κενές θέσεις εργασίας που καταγράφονται ετησίως στον κλάδο. Παρά τα ιστορικά ρεκόρ αφίξεων και εσόδων, οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν συστηματική καταστρατήγηση του οκταώρου και μια βαθιά εργασιακή κρίση που απειλεί το μέλλον του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.

Η τρέχουσα τουριστική περίοδος εξελίσσεται σε ένα παράδοξο οικονομικό φαινόμενο, όπου η ευημερία των αριθμών συγκρούεται με την εξάντληση του ανθρώπινου δυναμικού. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου δομικών προβλημάτων, όπου το μοντέλο της εντατικής ανάπτυξης φαίνεται να εξαντλεί τα όριά του.

Η κρίση των 80.000 κενών θέσεων και η φυγή των Ελλήνων

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, περίπου 80.000 θέσεις εργασίας παραμένουν κενές κάθε χρόνο στον τουρισμό και την εστίαση. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό – Τουρισμό επισημαίνει ότι η κατάσταση αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα της συστηματικής υποβάθμισης των εργασιακών όρων.

Αντί η πολιτεία να αναζητήσει τις αιτίες που ωθούν τους Έλληνες εργαζόμενους εκτός κλάδου, επιλέγει τη λύση της εισαγωγής εργατικού δυναμικού από τρίτες χώρες. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ξενοδοχειακής μονάδας όπου σε σύνολο 80 εργαζομένων, μόλις τρεις ήταν Έλληνες, γεγονός που αναδεικνύει την αλλοίωση του εργασιακού χάρτη.

Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι η φυγή αυτή τροφοδοτείται από τις χαμηλές αποδοχές και την αβεβαιότητα. Παρά τις πρόσφατες διεκδικήσεις για αυξήσεις μισθών, η αγοραστική δύναμη παραμένει καθηλωμένη, καθιστώντας τα τουριστικά επαγγέλματα μη ελκυστικά για το εγχώριο δυναμικό.

Ψηφιακή κάρτα και καταστρατήγηση του ωραρίου

Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκεται η ψηφιακή κάρτα εργασίας, η οποία, αν και παρουσιάστηκε ως δικλείδα ασφαλείας, φαίνεται να παρουσιάζει σοβαρά κενά εφαρμογής. Οι εργαζόμενοι αναφέρουν πρακτικές που αλλοιώνουν τον πραγματικό χρόνο απασχόλησης, καθιστώντας το οκτάωρο μια θεωρητική έννοια.

Η εντατικοποίηση της εργασίας έχει οδηγήσει σε φαινόμενα burnout, με συνεχόμενες ημέρες εργασίας χωρίς επαρκή ανάπαυση. Οι νέες ρυθμίσεις του συστήματος Εργάνη ΙΙ, που επιτρέπουν την απασχόληση έως και 13 ώρες ημερησίως, έχουν επιτείνει το αίσθημα της εργασιακής ανασφάλειας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η απουσία αυστηρών ελέγχων επιτρέπει την εμφάνιση παρατυπιών στις δηλωμένες βάρδιες. Η Επιθεώρηση Εργασίας, αντιμετωπίζοντας δραματική υποστελέχωση, αδυνατεί να καλύψει το εύρος των επιχειρήσεων που λειτουργούν κατά την αιχμή της σεζόν.

Το χάσμα κερδών και η επόμενη μέρα

Το χάσμα ανάμεσα στα ιστορικά υψηλά έσοδα των επιχειρήσεων και την ποιότητα ζωής των εργαζομένων διευρύνεται επικίνδυνα. Ενώ οι επενδύσεις στον κλάδο εκτοξεύονται, η κοινωνική βάση που στηρίζει το τουριστικό θαύμα αισθάνεται εγκαταλελειμμένη από την κρατική μέριμνα.

Η περιορισμένη διάρκεια του επιδόματος ανεργίας και η αδυναμία κάλυψης των βασικών αναγκών κατά τη χειμερινή περίοδο αποτελούν βασικά αγκάθια. Η ΠΟΕΕΤ προειδοποιεί ότι χωρίς ουσιαστική ενίσχυση των εποχικά εργαζομένων, η κρίση στελέχωσης θα λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις τα επόμενα έτη.

Η πρόσφατη απεργιακή κινητοποίηση αποτέλεσε μια προσπάθεια να αναδειχθεί η αθέατη πλευρά της τουριστικής επιτυχίας. Η επόμενη μέρα απαιτεί μια νέα κοινωνική συμφωνία που θα διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη δεν θα οικοδομείται πάνω στην εργασιακή εξάντληση, αλλά στον σεβασμό των δικαιωμάτων.