- Υπογραφή στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ ΗΠΑ και Αρμενίας στο Ερεβάν.
- Συμφωνία για διαμετακομιστικό διάδρομο 43 χλμ. που συνδέει Αζερμπαϊτζάν και Τουρκία.
- Το Κρεμλίνο απειλεί με αύξηση των τιμών φυσικού αερίου ως αντίποινα.
- Η κίνηση ενισχύει τον Νικόλ Πασινιάν ενόψει των εκλογών της 7ης Ιουνίου.
Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, και ο Αρμένιος ομόλογός του, Αραράτ Μιρζογιάν, υπέγραψαν την Τρίτη στο Ερεβάν μια ιστορική συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης. Η κίνηση αυτή πραγματοποιείται μόλις δώδεκα ημέρες πριν από τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές στην Αρμενία, σηματοδοτώντας μια αποφασιστική στροφή της χώρας προς τη Δύση υπό την απειλή ρωσικών οικονομικών αντιποίνων.
| Πεδίο Συμφωνίας | Βασικές Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Τύπος Συμφωνίας | Στρατηγική Εταιρική Σχέση |
| Κρίσιμα Ορυκτά | Πλαίσιο συνεργασίας για εξόρυξη και εφοδιασμό |
| Διάδρομος Διέλευσης | Μήκος 43 χλμ. στη νότια Αρμενία |
| Ημερομηνία Εκλογών | 7 Ιουνίου 2026 |
| Τοποθεσία Υπογραφής | Αεροδρόμιο Ζβαρτνότς, Ερεβάν |
| Κύριοι Υπογράφοντες | Μάρκο Ρούμπιο & Αραράτ Μιρζογιάν |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ενισχυμένης αμερικανικής διπλωματικής παρουσίας στην περιοχή, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να εδραιώσει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στον Νότιο Καύκασο. Η υπογραφή της συμφωνίας αποτελεί το αποκορύφωμα μιας σειράς επαφών που περιλαμβάνουν την πρόσφατη αποστολή ειρήνης του Τζέι Ντι Βανς, ενισχύοντας τη θέση της κυβέρνησης Πασινιάν έναντι της φιλορωσικής αντιπολίτευσης.
Η Αρμενία θα μπορούσε να χάσει την πολύ ελκυστική τιμή που πληρώνει για το ρωσικό αέριο αν απομακρυνθεί από τη Ρωσία.
Κρεμλίνο, Επίσημη Προειδοποίηση
Η στρατηγική σημασία της συμφωνίας και ο διάδρομος διέλευσης
Κατά τη διάρκεια της σύντομης στάσης του στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ζβαρτνότς, ο Μάρκο Ρούμπιο συνυπέγραψε επίσης μια συμφωνία-πλαίσιο για τα κρίσιμα ορυκτά. Η συνεργασία αυτή στοχεύει στην απεξάρτηση της αρμενικής εξόρυξης από τις ρωσικές επιρροές και την ένταξή της στις δυτικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη συμφωνία για έναν διαμετακομιστικό διάδρομο 43 χιλιομέτρων που θα διασχίζει τη νότια Αρμενία. Ο διάδρομος αυτός αναμένεται να προσφέρει στο Αζερμπαϊτζάν απευθείας πρόσβαση στον θύλακα του Ναχιτσεβάν και, κατ’ επέκταση, στην Τουρκία.
Όπως μεταδίδει το ρεπορτάζ του Reuters, η υποδομή αυτή αποτελεί κεντρικό πυλώνα για τη σταθερότητα, συνδέοντας την Αρμενία με το ευρύτερο Συμβούλιο Ειρήνης που προωθεί η Ουάσιγκτον. Η κίνηση αυτή διευκολύνει την οικονομική ενοποίηση, παρά τις συνεχιζόμενες εντάσεις με το Μπακού, το οποίο πρόσφατα προχώρησε σε κινήσεις όπως η ένταξη στις αμερικανικές ειρηνευτικές πρωτοβουλίες.
Προτεινόμενο ΝΑΤΟ: Η Ουκρανία ζητά μόνιμη χρηματοδότηση στη σύνοδο της Άγκυρας παρά τις αντιδράσεις
Ο ενεργειακός εκβιασμός και οι προειδοποιήσεις του Κρεμλίνου
Η αντίδραση της Μόσχας υπήρξε άμεση και προειδοποιητική, καθώς το Κρεμλίνο δήλωσε ότι η Αρμενία κινδυνεύει να χάσει την «εξαιρετικά ελκυστική» τιμή που καταβάλλει για το ρωσικό φυσικό αέριο. Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ως σαφής προσπάθεια επηρεασμού του εκλογικού σώματος πριν από τις κάλπες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η Ρωσία χρησιμοποιεί την ενεργειακή εξάρτηση ως μοχλό πίεσης για να αποτρέψει την περαιτέρω απομάκρυνση του Ερεβάν από την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση. Η απειλή για αύξηση του κόστους θέρμανσης και παραγωγής αποτελεί το ισχυρότερο όπλο της ρωσικής διπλωματίας στην περιοχή.
Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί το «αγκάθι» στις σχέσεις των δύο χωρών, παρόμοια με την πρόσφατη διπλωματική δραστηριότητα του Μάρκο Ρούμπιο στην Ινδία. Η Ουάσιγκτον υπόσχεται εναλλακτικές λύσεις, ωστόσο η μετάβαση απαιτεί χρόνο και σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές.
Το εκλογικό διακύβωμα της 7ης Ιουνίου
Οι εκλογές της 7ης Ιουνίου θα κρίνουν αν το κόμμα «Πολιτική Σύμβαση» του πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν θα διατηρήσει την εντολή για τη συνέχιση της φιλοδυτικής πορείας. Απέναντί του βρίσκεται μια πανσπερμία αντιπολιτευόμενων κομμάτων, πολλά εκ των οποίων διατηρούν στενούς δεσμούς με τη Ρωσία.
Η υπογραφή της συμφωνίας από τον Ρούμπιο θεωρείται μια ισχυρή ψήφος εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση Πασινιάν σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή. Η Ουάσιγκτον επιθυμεί να δείξει στους Αρμένιους ψηφοφόρους ότι η στρατηγική στροφή συνοδεύεται από απτά οικονομικά και αμυντικά οφέλη.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στο Ερεβάν, επικρατεί η άποψη ότι η έκβαση της αναμέτρησης θα καθορίσει αν η Αρμενία θα παραμείνει στην τροχιά της Δύσης ή αν θα επιστρέψει στην παραδοσιακή σφαίρα επιρροής της Μόσχας. Η επόμενη μέρα αναμένεται να φέρει νέες προκλήσεις, ειδικά αν η Ρωσία υλοποιήσει τις απειλές της για τις τιμές της ενέργειας.
