ΣτΕ: Πότε ο φόρος που καταβλήθηκε στην Κύπρο εκπίπτει από τον ελληνικό φόρο

Μια καθοριστική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (827/2025) δικαιώνει ελληνικές επιχειρήσεις με διασυνοριακή δραστηριότητα στην Κύπρο, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης. Το ανώτατο δικαστήριο ορίζει ότι ο φόρος που έχει ήδη καταβληθεί στη Μεγαλόνησο πρέπει να εκπίπτει κατά προτεραιότητα από τις φορολογικές υποχρεώσεις στην Ελλάδα, ενισχύοντας την προστασία των φορολογουμένων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια των στενών οικονομικών δεσμών μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, όπου η Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) αποτελεί το βασικό εργαλείο για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ορθή ερμηνεία των διμερών συμφωνιών, οι οποίες συχνά γίνονται αντικείμενο ερμηνευτικών αμφισβητήσεων από τις φορολογικές αρχές.

Το ιστορικό της υπόθεσης και η ανατροπή από το ΣτΕ

Η υπόθεση αφορούσε μια ελληνική εταιρεία η οποία, κατά το φορολογικό έτος 2017, κατέβαλε φόρο στην Κύπρο για εισόδημα που φορολογήθηκε και στην Ελλάδα. Η επιχείρηση υπέβαλε δήλωση με επιφύλαξη, ζητώντας την έκπτωση του κυπριακού φόρου, ωστόσο το αίτημά της απορρίφθηκε αρχικά από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) και στη συνέχεια από το Διοικητικό Εφετείο.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, εξετάζοντας την αναίρεση, έκρινε ότι οι προηγούμενες αποφάσεις ήταν εσφαλμένες. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η ΣΑΔΦ Ελλάδας – Κύπρου επιβάλλει τη φορολογική ελάφρυνση του νομικού προσώπου στην Ελλάδα για φόρους που αποδεδειγμένα καταβλήθηκαν στην άλλη χώρα.

Η διαδικασία αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατοχή των απαραίτητων εγγράφων, όπως το ηλεκτρονικό Πιστοποιητικό Φορολογικής Κατοικίας, το οποίο διασφαλίζει ότι ο φορολογούμενος υπάγεται στις ευνοϊκές ρυθμίσεις των διμερών συμβάσεων και αποφεύγει τις άσκοπες επιβαρύνσεις.

Οι προϋποθέσεις και τα όρια της έκπτωσης φόρου

Το ΣτΕ έθεσε σαφή όρια στον τρόπο υπολογισμού της έκπτωσης. Συγκεκριμένα, το ποσό της έκπτωσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τον ελληνικό φόρο που αναλογεί στο συγκεκριμένο εισόδημα αλλοδαπής προέλευσης. Αυτός ο περιορισμός διασφαλίζει ότι η ελάφρυνση αφορά αποκλειστικά την αποφυγή διπλής επιβάρυνσης και δεν λειτουργεί ως γενική φοροαπαλλαγή.

Επιπλέον, η απόφαση ορίζει ότι σε περιπτώσεις όπου ο φόρος που παρακρατήθηκε ή προκαταβλήθηκε στην Κύπρο είναι μεγαλύτερος από τον τελικά οφειλόμενο φόρο στην Ελλάδα, η διαφορά πρέπει να επιστρέφεται στον φορολογούμενο. Αυτό ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, ειδικά σε περιόδους όπου η εφορία προχωρά σε σαρωτικές διασταυρώσεις για εισοδήματα εξωτερικού.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η απόφαση 827/2025 βάζει τέλος στην πρακτική της φορολογικής διοίκησης να αρνείται την έκπτωση με τυπικά προσκόμματα. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η κρίση αυτή αποτελεί σημαντικό προηγούμενο για εκατοντάδες εκκρεμείς υποθέσεις που αφορούν τη πενταετή παραγραφή και τα δικαιώματα των επιχειρήσεων.

Η επόμενη μέρα για τις διασυνοριακές επιχειρήσεις

Η απόφαση αυτή αναμένεται να λειτουργήσει ως οδηγός για την ΑΑΔΕ, η οποία οφείλει πλέον να προσαρμόσει τις εγκυκλίους της στα νέα δεδομένα. Οι επιχειρήσεις καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές στην τεκμηρίωση των φόρων που καταβάλλουν στην αλλοδαπή, ώστε να μην αντιμετωπίσουν προβλήματα κατά την εκκαθάριση των δηλώσεών τους.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η δικαστική προστασία λειτουργεί πλέον ως ανάχωμα σε αυθαίρετες ερμηνείες που πλήττουν την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εταιρειών. Η διαφάνεια στις διασυνοριακές συναλλαγές παραμένει προτεραιότητα, καθώς η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών καθιστά πλέον αδύνατη την απόκρυψη στοιχείων, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί και την ορθή εφαρμογή των ελαφρύνσεων.