ΠΟΜΙΔΑ: Έρχεται νέος «Αυτοδιοικητικός ΕΝΦΙΑ» με τριπλασιασμό των επιβαρύνσεων στα ακίνητα

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την επιβολή ενός διπλού «Αυτοδιοικητικού ΕΝΦΙΑ», ο οποίος προβλέπεται στο νέο σχέδιο νόμου για τον Αυτοδιοικητικό Κώδικα. Οι νέες διατάξεις, που βρίσκονται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 4 Ιουνίου 2026, ενδέχεται να οδηγήσουν σε τριπλασιασμό της συνολικής επιβάρυνσης για τους ιδιοκτήτες ακινήτων μέσω της ταυτόχρονης επιβολής τελών υπέρ Δήμων και Περιφερειών.

Η προώθηση του νέου Αυτοδιοικητικού Κώδικα από το Υπουργείο Εσωτερικών έρχεται να ανατρέψει το τοπίο των τοπικών φόρων, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας για την οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την ανάγκη χρηματοδότησης των Δήμων και των Περιφερειών, ωστόσο η ΠΟΜΙΔΑ υποστηρίζει ότι το βάρος μετακυλίεται δυσανάλογα στους ιδιοκτήτες, δημιουργώντας ένα παράλληλο φορολογικό σύστημα δίπλα στον υφιστάμενο κρατικό ΕΝΦΙΑ.

Το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και η επιβάρυνση των Περιφερειών

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 393, το υφιστάμενο Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) αντικαθίσταται από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ). Η κρίσιμη αλλαγή έγκειται στην αύξηση του συντελεστή, ο οποίος από το τρέχον εύρος 0,25–0,35‰ εκτινάσσεται στο 0,30–0,70‰, γεγονός που πρακτικά διπλασιάζει το κόστος για τον πολίτη.

Παράλληλα, το άρθρο 447 εισάγει για πρώτη φορά το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης, δίνοντας τη δυνατότητα στις Περιφέρειες να επιβάλλουν δικό τους συντελεστή από 0,15‰ έως 0,35‰. Η συνδυαστική εφαρμογή αυτών των δύο τελών μπορεί να φτάσει το 1,05‰ ετησίως, μέγεθος που η Ομοσπονδία χαρακτηρίζει ως «δημοσιονομικό σοκ» για την ακίνητη περιουσία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν τη διαβούλευση, η είσπραξη αυτών των ποσών μέσω των λογαριασμών ενέργειας θα προκαλέσει διοικητικές επιπλοκές. Επισημαίνεται ότι όταν τα τέλη καταβάλλονται από τους ενοικιαστές, θα πρέπει να συμψηφίζονται με τα μισθώματα, μια διαδικασία που ενέχει κινδύνους για φορολογικές τριβές μεταξύ των μερών.

Το «νέο ενοικιοστάσιο» και οι μισθώσεις προς τους ΟΤΑ

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί το άρθρο 555, το οποίο αφορά τις μισθώσεις ακινήτων προς Δήμους και Περιφέρειες. Η ΠΟΜΙΔΑ κάνει λόγο για ένα «νέο ενοικιοστάσιο», καθώς το σχέδιο νόμου επιτρέπει την παράταση των συμβάσεων έως και τα 27 έτη, ανεξάρτητα από την αρχική συμφωνία των συμβαλλομένων.

Η δυνατότητα των ΟΤΑ να λύουν μονομερώς τη σύμβαση με προειδοποίηση μόλις 30 ημερών και χωρίς καμία αποζημίωση, δημιουργεί μια ασύμμετρη σχέση που ενδέχεται να αποθαρρύνει τους ιδιώτες από το να εκμισθώνουν τα ακίνητά τους στο Δημόσιο. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε έλλειψη διαθέσιμων κτιρίων για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών των υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο αυτό, η έννοια του συμβατικού ελέγχου — *η οποία ορίζει την ισορροπία δικαιωμάτων και υποχρεώσεων μεταξύ των μερών* — φαίνεται να κάμπτεται υπέρ της δημόσιας διοίκησης, προκαλώντας ανησυχία για την ασφάλεια των συναλλαγών στην αγορά ακινήτων.

Θετικές ρυθμίσεις και το αίτημα για πενταετή παραγραφή

Στον αντίποδα, η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζει τη διάταξη του άρθρου 389, η οποία προβλέπει μείωση κατά 90% των δημοτικών τελών για μη ηλεκτροδοτούμενα ή ελάχιστα χρησιμοποιούμενα ακίνητα. Ωστόσο, ζητά την επέκταση του μέτρου και στις αποθήκες πολυκατοικιών, οι οποίες σήμερα φορολογούνται ως χώροι κύριας χρήσης.

Αναφορικά με τις οφειλές, το σχέδιο προβλέπει τη μείωση της προθεσμίας παραγραφής στα πέντε έτη για βεβαιωμένες απαιτήσεις και στα δέκα έτη για αδήλωτα τέλη. Η Ομοσπονδία επιμένει στην πλήρη εναρμόνιση με τη νομολογία, ζητώντας την καθιέρωση μιας γενικής πενταετούς παραγραφής για όλες τις περιπτώσεις.

Οι επόμενες κινήσεις των ιδιοκτητών

Η δημόσια διαβούλευση αποτελεί το τελευταίο στάδιο πριν την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων αναμένουν τυχόν βελτιώσεις στο τελικό κείμενο, καθώς η εφαρμογή ενός νέου δημοτικού ΕΝΦΙΑ θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τη βιωσιμότητα των επενδύσεων στην κατοικία.

Η επόμενη μέρα για την αυτοδιοικητική φορολογία θα κριθεί από την τελική ισορροπία μεταξύ των αναγκών των Δήμων και της φοροδοτικής ικανότητας των πολιτών, σε μια περίοδο που το κόστος στέγασης παραμένει στην κορυφή της κοινωνικής ατζέντας.