Πετρέλαιο: Στα 115 δολάρια το Brent μετά τις δηλώσεις Τραμπ για έλεγχο του Ιράν

Σε τροχιά ιστορικής μηνιαίας ανόδου βρίσκονται οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, με το Brent να εκτινάσσεται στα 115,2 δολάρια τη Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026. Η νέα ανάφλεξη πυροδοτήθηκε από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανό έλεγχο των ιρανικών πετρελαϊκών κοιτασμάτων, την ώρα που οι Χούθι κλιμακώνουν τις επιθέσεις τους με πυραύλους κατά του Ισραήλ.

Αυτή η νέα κλιμάκωση έρχεται ως συνέχεια μιας πολεμικής σύρραξης πέντε εβδομάδων που έχει μεταβάλει πλήρως τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Το γεωπολιτικό premium κινδύνου ενσωματώνεται πλέον βίαια στις τιμές, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ένα σενάριο όπου η προσφορά θα παραμείνει περιορισμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η στρατηγική Τραμπ και το μοντέλο της Βενεζουέλας

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στους Financial Times, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι η προτιμώμενη επιλογή του για το Ιράν είναι «να πάρουμε το πετρέλαιο». Η δήλωση αυτή προκάλεσε άμεση νευρικότητα στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων, καθώς παραπέμπει σε μια στρατηγική παρόμοια με εκείνη που εφαρμόστηκε στη Βενεζουέλα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών, η προσέγγιση αυτή υποδηλώνει την πρόθεση της Ουάσιγκτον να αποκτήσει τον ουσιαστικό έλεγχο των εξαγωγών της Τεχεράνης. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε δραστική μείωση της προσφοράς, ωθώντας τις τιμές σε επίπεδα που θυμίζουν τα σενάρια για νέο ιστορικό ρεκόρ 150 δολαρίων.

Την ίδια στιγμή, το αμερικανικό αργό (WTI) ακολουθεί την ανοδική πορεία, διαμορφούμενο κοντά στα 101,7 δολάρια το βαρέλι. Η άνοδος κατά 2,1% αντανακλά τον φόβο ότι η αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή θα μπορούσε να επεκταθεί απευθείας στις ενεργειακές υποδομές του Περσικού Κόλπου.

Κλιμάκωση από τους Χούθι και το Στενό του Ορμούζ

Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη δράση των Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι ανακοίνωσαν την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων εναντίον στρατιωτικών στόχων στο Ισραήλ. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει ένα νέο μέτωπο, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο για τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας στο Bab el-Mandeb.

Οι αγορές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τα Στενά του Ορμούζ, τον κρισιμότερο δίαυλο για τη μεταφορά του ενός τρίτου του παγκόσμιου πετρελαίου. Οποιαδήποτε διακοπή των ροών μέσω του Στενού θα μπορούσε να προκαλέσει ανεξέλεγκτο πληθωριστικό κύμα και να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε βαθιά ύφεση.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η αβεβαιότητα για τη ναυσιπλοΐα αναγκάζει τις εταιρείες να αναζητούν εναλλακτικές, μακρύτερες διαδρομές. Αυτό αυξάνει το κόστος μεταφοράς, το οποίο μετακυλίεται άμεσα στις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη.

Ο κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία

Εν αναμονή των εξελίξεων, στρατηγικοί αναλυτές τονίζουν ότι οι αγορές αρχίζουν να λαμβάνουν υπόψη το ενδεχόμενο μιας πιο επιθετικής επέμβασης. Η πιθανότητα ελέγχου των ιρανικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων θεωρείται από πολλούς ως «κόκκινη γραμμή» που μπορεί να προκαλέσει περιφερειακή ανάφλεξη.

Σύμφωνα με την πρόβλεψη της Goldman Sachs, οι υψηλές τιμές ενδέχεται να διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, επηρεάζοντας τα κόστη παραγωγής παγκοσμίως. Η ενεργειακή κρίση φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα, πιο επικίνδυνη φάση, όπου η γεωπολιτική ισχύς υπερτερεί των νόμων της αγοράς.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί τις κινήσεις της Ουάσιγκτον, καθώς η ρητορική του Τραμπ δημιουργεί νέα δεδομένα στη διπλωματία της ενέργειας. Η πίεση στις αγορές αναμένεται να συνεχιστεί όσο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις παραμένουν σε εξέλιξη και οι θαλάσσιες οδοί παραμένουν υπό απειλή.

Στο εσωτερικό μέτωπο, οι καταναλωτές καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον υψηλού ενεργειακού κόστους. Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από το αν θα υπάρξει αποκλιμάκωση στο μέτωπο του Ιράν ή αν θα δούμε την υλοποίηση των σχεδίων για έλεγχο των κοιτασμάτων.