Πετρέλαιο και φυσικό αέριο: Τα σενάρια για νέο ιστορικό ρεκόρ 150 δολαρίων λόγω του πολέμου

Σε κατάσταση παγκόσμιου ενεργειακού συναγερμού βρίσκεται η αγορά, καθώς οι τιμές του πετρελαίου Brent ξεπέρασαν τα 110 δολάρια και του φυσικού αερίου τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η κλιμάκωση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο και η μείωση της εξαγωγικής δυναμικότητας του Κατάρ κατά 17% δημιουργούν ένα πρωτοφανές σοκ προσφοράς που απειλεί να καταρρίψει το ιστορικό ρεκόρ των 147,5 δολαρίων του 2008.

Αυτή η βίαιη ανατίμηση των ενεργειακών πόρων έρχεται ως συνέχεια της γεωπολιτικής αστάθειας που πυροδότησε η άμεση σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι οι πυραυλικές επιθέσεις δεν έπληξαν μόνο στρατιωτικούς στόχους, αλλά και κρίσιμες παραγωγικές εγκαταστάσεις, γεγονός που καθιστά την αποκατάσταση της προσφοράς μια χρονοβόρα διαδικασία.

Η κλιμάκωση των επιθέσεων και το σοκ στην προσφορά

Οι αγορές προεξοφλούν πλέον ένα μακροχρόνιο ενεργειακό σοκ, καθώς οι επιθέσεις στο κοίτασμα South Pars του Ιράν και οι απαντητικές ενέργειες σε υποδομές της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμη, με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας να αποτελεί το μεγαλύτερο ερωτηματικό για τους επόμενους μήνες.

Το σοκ αναμένεται να είναι εντονότερο στην αγορά του φυσικού αερίου, καθώς δεν υπάρχει αδρανής παραγωγική δυναμικότητα για να καλύψει το κενό. Σύμφωνα με στοιχεία που μεταδίδει το Reuters, η εξαγωγική ισχύς του Κατάρ, που καλύπτει το 20% της παγκόσμιας ζήτησης, θα παραμείνει μειωμένη για τα επόμενα 3 έως 5 χρόνια λόγω των δομικών ζημιών στις εγκαταστάσεις LNG.

Αντίθετα, η αγορά του πετρελαίου διαθέτει μια σχετική ασπίδα προστασίας, καθώς υπήρχε πλεονάζουσα προσφορά πριν την έναρξη των εχθροπραξιών. Επιπλέον, η διεθνής κοινότητα έχει ήδη συμφωνήσει στην αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα, μια κίνηση που στοχεύει στον περιορισμό της ανοδικής τάσης.

Οι προβλέψεις των διεθνών οίκων: Από τα 120 στα 150 δολάρια

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της Citi, η τιμή του Brent αναμένεται να σκαρφαλώσει στα 120 δολάρια μέσα στο επόμενο τρίμηνο. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι σε ένα δυσμενές σενάριο περαιτέρω διαταραχών, η τιμή θα μπορούσε να εκτοξευθεί στα 150 δολάρια, δημιουργώντας ένα νέο ιστορικό υψηλό.

Ανάλογη ανησυχία εκφράζει και η Goldman Sachs, η οποία συνδέει την πορεία των τιμών με τη ροή των δεξαμενόπλοιων μέσω του Ορμούζ. Εάν η κίνηση παραμείνει περιορισμένη, η πίεση στις τιμές θα είναι ασφυκτική, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος παραγωγής και μεταφορών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Από την πλευρά της, η Fitch εμφανίζεται ελαφρώς πιο αισιόδοξη, προβλέποντας μια διακύμανση μεταξύ 90 και 100 δολαρίων για το άμεσο διάστημα. Ωστόσο, η πραγματικότητα των 110 δολαρίων φαίνεται να έχει ήδη ξεπεράσει αυτές τις προβλέψεις, καθώς οι ζημιές στις υποδομές αποδεικνύονται σοβαρότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Τα εφιαλτικά σενάρια της ΕΚΤ για το 2026

Στους διαδρόμους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η ανησυχία είναι έκδηλη, καθώς οι νέες μακροοικονομικές προβλέψεις θεωρούνται ήδη παρωχημένες. Το «σφοδρό» σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει ότι οι διαταραχές στην προσφορά θα συνεχιστούν έως το τέλος του 2026, με τη μεταφορά ενέργειας από το Ορμούζ μειωμένη κατά 60%.

Σε αυτή την περίπτωση, η τιμή του φυσικού αερίου θα μπορούσε να εκτιναχθεί στα 87 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο θα σταθεροποιούνταν σε επίπεδα άνω των 119 δολαρίων. Η ομαλοποίηση των αγορών μετατίθεται πλέον για το πρώτο τρίμηνο του 2027, και αυτό με αργό ρυθμό λόγω των εκτεταμένων καταστροφών.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ενεργειακή κρίση δεν είναι πλέον ένα παροδικό φαινόμενο. Η αποκατάσταση των υποδομών στον Κόλπο θα απαιτήσει χρόνο και τεράστια κεφάλαια, διατηρώντας το κόστος ενέργειας σε επίπεδα που θα δοκιμάσουν τις αντοχές της παγκόσμιας οικονομίας για τα επόμενα έτη.

Η επόμενη μέρα για τις διεθνείς αγορές

Η εξέλιξη της σύγκρουσης θα καθορίσει αν θα βρεθούμε αντιμέτωποι με μια παγκόσμια ύφεση ή μια ελεγχόμενη άνοδο του πληθωρισμού. Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις κινήσεις της Τεχεράνης και του Τελ Αβίβ, καθώς κάθε νέο πλήγμα σε διυλιστήρια ή τερματικούς σταθμούς LNG μεταφράζεται άμεσα σε αυξήσεις στην αντλία και τους λογαριασμούς ρεύματος.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων για την έκταση των ζημιών, οι αναλυτές τονίζουν ότι η στρατηγική αποθεματοποίηση και η στροφή σε εναλλακτικές πηγές προσφοράς αποτελούν τη μόνη διέξοδο για τη θωράκιση της Ευρωζώνης απέναντι στο επερχόμενο κύμα ακρίβειας.