Πετρέλαιο: Άλμα των τιμών προς τα 80 δολάρια μετά την επίθεση στο Ιράν

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκονται οι διεθνείς αγορές ενέργειας μετά τη στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, με τις τιμές του πετρελαίου να αναμένεται να κινηθούν έντονα ανοδικά με το άνοιγμα των αγορών τη Δευτέρα. Οι συντονισμένες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά ιρανικών υποδομών απειλούν τη σταθερότητα της παγκόσμιας προσφοράς, θέτοντας το βαρέλι σε τροχιά προς τα 80 ή ακόμη και τα 100 δολάρια.

Η τρέχουσα κρίση αποτελεί την κορύφωση μιας περιόδου έντονης αβεβαιότητας, καθώς η συντονισμένη επίθεση στο Ιράν ανατρέπει τους σχεδιασμούς των επενδυτών για το 2026. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ενσωμάτωση ενός μόνιμου γεωπολιτικού ασφαλίστρου στις τιμές, το οποίο αντανακλά τον κίνδυνο διακοπής των ροών από μια περιοχή που ελέγχει το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης.

Η άμεση αντίδραση των αγορών τη Δευτέρα

Η αγορά αναμένεται να αντιδράσει αρχικά με μια ενστικτώδη άνοδο των τιμών, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει το αργό πετρέλαιο άμεσα στα 80 δολάρια το βαρέλι. Ήδη από την Παρασκευή, το Μπρεντ έκλεισε με άνοδο 2,87% στα 72,87 δολάρια, προεξοφλώντας εν μέρει τις εξελίξεις που ακολούθησαν το Σαββατοκύριακο.

Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate ενισχύθηκε επίσης κατά 2,78%, κλείνοντας στα 67,02 δολάρια, δείχνοντας ότι η νευρικότητα διαπερνά το σύνολο των διεθνών δεικτών. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η διάρκεια και η έκταση της σύγκρουσης θα είναι οι παράγοντες που θα καθορίσουν αν η άνοδος θα έχει δομικό χαρακτήρα ή αν θα αποτελέσει μια προσωρινή διακύμανση.

Ο κίνδυνος στα Στενά του Ορμούζ και η παγκόσμια προσφορά

Το μεγαλύτερο σημείο ανησυχίας παραμένει η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχονται καθημερινά σχεδόν 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή στη διέλευση των δεξαμενόπλοιων θα προκαλούσε ισχυρούς κραδασμούς όχι μόνο στο πετρέλαιο, αλλά και στο φυσικό αέριο και τα παγκόσμια χρηματοπιστωτικά συστήματα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς ενέργειας, σε περίπτωση παρατεταμένης σύρραξης, η απώλεια σημαντικού μέρους της προσφοράς θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές προς το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων. Το Ιράν, που καλύπτει το 4% της παγκόσμιας παραγωγής, αποτελεί κρίσιμο κρίκο, ειδικά για τις ασιατικές αγορές που απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών του.

Ο ρόλος της Κίνας και η στάση του ΟΠΕΚ+

Η Κίνα αναμένεται να είναι η χώρα που θα επηρεαστεί περισσότερο από ενδεχόμενες διαταραχές στις ιρανικές ροές, καθώς αποτελεί τον κύριο αγοραστή της Τεχεράνης. Ωστόσο, το Πεκίνο έχει προνοήσει ενισχύοντας συστηματικά τα στρατηγικά του αποθέματα, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο άμεσων ελλείψεων στην εσωτερική του αγορά.

Την ίδια στιγμή, οι χώρες του ΟΠΕΚ+ παρακολουθούν στενά την κατάσταση, εξετάζοντας το ενδεχόμενο προσαρμογής της παραγωγής τους. Υπάρχουν ενδείξεις ότι παραγωγοί του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, διαθέτουν την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα για να αντισταθμίσουν πιθανές απώλειες, υπό την προϋπόθεση ότι η σύγκρουση δεν θα επεκταθεί ευρύτερα.

Οι προοπτικές για τη συνέχεια και το γεωπολιτικό ασφάλιστρο

Σε πολιτικό επίπεδο, η σύγκρουση φαίνεται να αποκτά μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, καθώς οι στόχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ δείχνουν προς μια βαθύτερη αλλαγή των ισορροπιών στην περιοχή. Αυτό σημαίνει ότι οι τιμές ενδέχεται να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενσωματώνοντας τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης αντιπαράθεσης.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι, όσο παραμένει η απειλή για τις υποδομές εντός του Ιράν, η αγορά θα παραμένει σε καθεστώς υψηλής μεταβλητότητας. Μόνο μια σαφής αποκλιμάκωση και η επιβεβαίωση ότι η παγκόσμια προσφορά παραμένει επαρκής θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σταδιακή υποχώρηση των τιμών στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από την κρίση.