ΙΟΒΕ: Στα 417 δισ. ευρώ το ιδιωτικό χρέος – Στο 168% του ΑΕΠ οι συνολικές οφειλές

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα εκτοξεύθηκε στα 417 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, αγγίζοντας το 168% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του ΙΟΒΕ. Παρά τη σταδιακή βελτίωση της ποιότητας των οφειλών, τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία παραμένουν το κρισιμότερο «αγκάθι» της οικονομίας, αντιπροσωπεύοντας το 57% του συνόλου.

Η συσσώρευση του ιδιωτικού χρέους αποτελεί μια διαχρονική παθογένεια της ελληνικής οικονομίας, η οποία επιτάθηκε κατά τη διάρκεια της πολυετούς κρίσης και των επακόλουθων πληθωριστικών πιέσεων. Η τρέχουσα αύξηση συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της επιχειρηματικής πίστης αλλά και την αδυναμία των νοικοκυριών να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο, παρά τη σταδιακή αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Η ακτινογραφία των οφειλών και τα ληξιπρόθεσμα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ιδιωτικό χρέος διαμορφώθηκε σε επίπεδα ρεκόρ, αν και η έκθεση καταγράφει μια σταδιακή βελτίωση της ποιότητας των οφειλών. Το ύψος των οφειλών σε καθυστέρηση ανέρχεται σε 237,8 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 57% του συνολικού χρέους.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, συγκεκριμένα 165,2 δισ. ευρώ ή το 69%, αφορά χρέη προς την ΑΑΔΕ και τον e-ΕΦΚΑ. Η τάση αυτή επιβεβαιώνει ότι το βάρος μετατοπίζεται σταδιακά από το τραπεζικό σύστημα προς τις κρατικές δομές, όπου τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία συνεχίζουν να συσσωρεύονται.

Στο τραπεζικό σκέλος, το συνολικό υπόλοιπο των δανείων διαμορφώθηκε στα 251,9 δισ. ευρώ. Η επιχειρηματική πίστη αποτέλεσε τον βασικό μοχλό αύξησης, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs) παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, αντιστοιχώντας περίπου στο 30% του συνόλου.

Ο ρόλος των servicers και η αγορά κατοικίας

Η έκθεση του ΙΟΒΕ υπογραμμίζει ότι το 92% των «κόκκινων» δανείων βρίσκεται πλέον στα χαρτοφυλάκια των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Αυτό αναδεικνύει τον κεντρικό τους ρόλο στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, ειδικά σε μια περίοδο που οι οφειλές στην ασφάλιση απαιτούν εξατομικευμένες λύσεις.

Στην αγορά κατοικίας, παρά την επιτάχυνση των νέων στεγαστικών εκταμιεύσεων, αυτές παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Οι πλειστηριασμοί ακινήτων εμφάνισαν οριακή επιβράδυνση το πρώτο τρίμηνο του 2026, με μόλις έναν στους επτά προγραμματισμένους πλειστηριασμούς να ολοκληρώνεται επιτυχώς.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η δυσκολία στην αποπληρωμή των στεγαστικών δανείων συνδέεται άμεσα με το αυξημένο κόστος δανεισμού. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η αρνητική αποταμίευση των νοικοκυριών την περίοδο 2023-2025 αναγκάζει πολλούς πολίτες να χρηματοδοτούν την κατανάλωση μέσω μείωσης της περιουσίας τους.

Η επόμενη μέρα για τη βιωσιμότητα των νοικοκυριών

Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι το ιδιωτικό χρέος παραμένει μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές προκλήσεις. Παρά τη σταδιακή άνοδο, το διαθέσιμο εισόδημα των Ελλήνων εξακολουθεί να υπολείπεται κατά περίπου 30% του μέσου όρου της Ευρωζώνης, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα οριστικής διευθέτησης των οφειλών.

Η βιωσιμότητα του χρέους στο μέλλον θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα των νοικοκυριών να επιστρέψουν σε θετικά ποσοστά αποταμίευσης. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι χωρίς ουσιαστική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, η σταδιακή αποκλιμάκωση των κόκκινων οφειλών ενδέχεται να ανακοπεί, διατηρώντας την οικονομία σε κατάσταση ευπάθειας.