- Η Ελλάδα δεν προτίθεται να επιβάλει νέο έκτακτο φόρο στα διυλιστήρια.
- Η Shell ανακοίνωσε κέρδη 6,9 δισ. δολαρίων για το πρώτο τρίμηνο του 2026.
- Πέντε χώρες της ΕΕ πιέζουν για ενιαία ευρωπαϊκή φορολόγηση υπερκερδών.
- Η Κομισιόν αφήνει την τελική απόφαση στις εθνικές κυβερνήσεις.
Η ελληνική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει τη θέση της, απορρίπτοντας την επιβολή νέου έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των διυλιστηρίων, παρά τις πιέσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλες χώρες-μέλη. Ενώ η Shell και άλλοι κολοσσοί ανακοινώνουν κέρδη-ρεκόρ, η Αθήνα προκρίνει τη σταθερότητα της αγοράς εν μέσω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
| Χώρα/Οργανισμός | Καθεστώς Φόρου | Σημειώσεις |
|---|---|---|
Χώρα/Οργανισμός Ελλάδα | Καθεστώς Φόρου Καμία νέα φορολόγηση | Σημειώσεις Στάση αναμονής και παρακολούθηση αγοράς |
Χώρα/Οργανισμός Πορτογαλία | Καθεστώς Φόρου Υπό εξέταση | Σημειώσεις Στα πρότυπα του μηχανισμού του 2022 |
Χώρα/Οργανισμός Shell | Καθεστώς Φόρου 6,9 δισ. $ (Q1 2026) | Σημειώσεις Αύξηση μερίσματος κατά 5% |
Χώρα/Οργανισμός Γερμανία/Ισπανία | Καθεστώς Φόρου Αίτημα για ΕΕ φόρο | Σημειώσεις Πιέζουν για κοινή ευρωπαϊκή δράση |
Χώρα/Οργανισμός Κομισιόν | Καθεστώς Φόρου Εθνική ευθύνη | Σημειώσεις Εισήγηση για στοχευμένα μέτρα στήριξης |
Η τρέχουσα συζήτηση για την επαναφορά της έκτακτης φορολόγησης έρχεται ως άμεση συνέπεια της νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει προκαλέσει σημαντική άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Το γεωπολιτικό αποτύπωμα της σύγκρουσης με το Ιράν έχει ανατρέψει τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ευρώπης, θυμίζοντας τις συνθήκες που επικράτησαν κατά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Η σημερινή κρίση διαφέρει από εκείνη του 2022, αλλά εξακολουθεί να προκαλεί έντονη πίεση στις τιμές των καυσίμων.
Joaquim Miranda Sarmento, Υπουργός Οικονομικών Πορτογαλίας
Η διαφοροποίηση της Αθήνας από την ευρωπαϊκή τάση
Παρά τη νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές ενέργειας, η ελληνική κυβέρνηση δεν προτίθεται να προχωρήσει στην επιβολή νέας έκτακτης φορολόγησης στα διυλιστήρια. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι, αν και παρακολουθούν στενά τις αγορές, δεν βρίσκεται στο τραπέζι κάποιο μέτρο αντίστοιχο εκείνου που εφαρμόστηκε στο παρελθόν.
Η στάση αυτή διαφοροποιείται αισθητά από εκείνη άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών, οι οποίες εξετάζουν την επαναφορά των λεγόμενων «ουρανοκατέβατων κερδών» (windfall profits). Η Αθήνα φαίνεται να προκρίνει τη διατήρηση ενός σταθερού φορολογικού πλαισίου για την αποφυγή περαιτέρω αναταράξεων στην εγχώρια αγορά καυσίμων.
Προτεινόμενο Βελγικές αρχές ερεύνησαν την ευρωπαϊκή υπηρεσία εξωτερικής δράσης για απάτη
Τα κέρδη-μαμούθ της Shell και η ευρωπαϊκή αντίδραση
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκαν τα οικονομικά αποτελέσματα της Shell, η οποία ανακοίνωσε προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη ύψους 6,9 δισ. δολαρίων για το πρώτο τρίμηνο του 2026. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την κερδοφορία ενεργειακών κολοσσών όπως η BP, πυροδότησε νέες εκκλήσεις για κοινωνική δικαιοσύνη μέσω της φορολόγησης.
Η Πορτογαλία έχει ήδη ανακοινώσει ότι εξετάζει σοβαρά την επιβολή νέου φόρου, με τον υπουργό Οικονομικών της χώρας να δηλώνει ότι η σημερινή πίεση στις τιμές απαιτεί νέες παρεμβάσεις. Αντίστοιχα αιτήματα έχουν διατυπωθεί από τη Γερμανία, την Ισπανία και την Ιταλία, ζητώντας μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση.
Η στάση της Κομισιόν και οι «5» της Ευρώπης
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς ενέργειας, η απόφαση της Αθήνας να μην προχωρήσει σε νέα φορολόγηση ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια διασφάλισης της επενδυτικής ορατότητας. Την ίδια στιγμή, ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις επιβεβαίωσε ότι το αίτημα των πέντε χωρών για ενιαίο φόρο βρίσκεται υπό εξέταση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγείται στα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν απολύτως στοχευμένα μέτρα στήριξης, αφήνοντας όμως την τελική ευθύνη στις εθνικές κυβερνήσεις. Η έλλειψη μιας πανευρωπαϊκής γραμμής επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρήσει την τρέχουσα στρατηγική της, παρά την παρέμβαση του Τζόζεφ Στίγκλιτς για την ανάγκη φορολόγησης των υπερκερδών.
Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις για την αγορά
Ενώ η κυβέρνηση απορρίπτει τον φόρο, το οικονομικό επιτελείο παραμένει σε επιφυλακή για το ενδεχόμενο ενός παρατεταμένου ενεργειακού σοκ. Ήδη έχουν εξεταστεί σενάρια για δελτίο στα καύσιμα σε περίπτωση που η κρίση στα Στενά του Ορμούζ οδηγήσει σε πλήρη παράλυση της ναυσιπλοΐας.
Η διατήρηση των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τον πληθωρισμό και το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Οι αποφάσεις των επόμενων εβδομάδων θα κρίνουν αν η Αθήνα θα αναγκαστεί τελικά να αναθεωρήσει τη στάση της, εφόσον η ευρωπαϊκή πίεση για κοινή δημοσιονομική δράση ενταθεί.
Πώς να διαχειριστείτε την άνοδο των τιμών στα καύσιμα
- Παρακολουθήστε τις διεθνείς τιμές του Brent για να προγραμματίζετε τον ανεφοδιασμό σας πριν από αναμενόμενες αυξήσεις.
- Αξιοποιήστε τις ψηφιακές πλατφόρμες σύγκρισης τιμών για να εντοπίζετε τα οικονομικότερα πρατήρια στην περιοχή σας.
- Ελέγχετε τακτικά την πίεση των ελαστικών, καθώς η σωστή συντήρηση μειώνει την κατανάλωση καυσίμου έως και 3%.
- Ενημερωθείτε για τυχόν νέα στοχευμένα μέτρα στήριξης ή επιδόματα που ενδέχεται να ανακοινωθούν από την κυβέρνηση.
