ΕΚΤ: Τα τρία σενάρια για την οικονομία και το ενεργειακό σοκ λόγω του πολέμου στο Ιράν

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Κομισιόν προειδοποιούν για ενεργειακή κρίση αν ο πόλεμος στο Ιράν δεν τερματιστεί εντός του Απριλίου. Με την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια, η Κριστίν Λαγκάρντ προετοιμάζει το έδαφος για αύξηση επιτοκίων κατά 0,25% στη συνεδρίαση της 30ής Απριλίου.

Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα της Μέσης Ανατολής μετατρέπεται για ακόμη μια φορά σε αχίλλειο πτέρνα της ηπειρωτικής οικονομίας. Το παρασκήνιο της τρέχουσας κρίσης υποδεικνύει ότι η διάρκεια της σύρραξης αποτελεί τον πλέον καθοριστικό παράγοντα για τη σταθερότητα των τιμών.

Η κρίσιμη καμπή του Απριλίου για τα επιτόκια

Ο Απρίλιος αναδεικνύεται σε μήνα-ορόσημο για τις νομισματικές αποφάσεις της Φρανκφούρτης, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν διανύει ήδη τον δεύτερο μήνα της. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με το σχέδιο για τα επιτόκια να εξαρτάται άμεσα από την παύση των εχθροπραξιών.

Ευρωπαϊκές πηγές προεξοφλούν ότι στη συνεδρίαση της 30ής Απριλίου, η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης. Η κίνηση αυτή θεωρείται επιβεβλημένη αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση, καθώς το ενεργειακό κόστος απειλεί να πυροδοτήσει έναν ανεξέλεγκτο πληθωριστικό κύκλο.

Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει ήδη εκπέμψει σήμα κινδύνου για την οικονομία, τονίζοντας ότι η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη βρίσκεται σε τροχιά επιβράδυνσης. Η αβεβαιότητα εντείνεται από το παρατεταμένο κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, που κρατά τις τιμές του πετρελαίου σταθερά πάνω από το όριο των 100 δολαρίων.

Το βασικό σενάριο: Επιβράδυνση και πληθωρισμός

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της ΕΚΤ, οι μέσες τιμές του πετρελαίου για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 θα διαμορφωθούν στα 90 δολάρια ανά βαρέλι. Παράλληλα, το φυσικό αέριο αναμένεται να κινηθεί στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επηρεάζοντας το κόστος παραγωγής και θέρμανσης.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο ρυθμός ανάπτυξης της Ευρωζώνης υποβαθμίζεται στο 0,9%, έναντι της αρχικής πρόβλεψης για 1,2%. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να σκαρφαλώσει στο 2,6%, παρουσιάζοντας επιδείνωση κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες λόγω της ενεργειακής επιβάρυνσης.

Το δυσμενές και το ακραίο σενάριο της κρίσης

Στο δυσμενές σενάριο, η κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά με το πετρέλαιο να εκτινάσσεται στα 119 δολάρια και το φυσικό αέριο στα 87 ευρώ. Αυτή η πρόβλεψη βασίζεται στη διαταραχή του 40% των ροών ενέργειας μέσω του Ορμούζ, οδηγώντας την ανάπτυξη στο ισχνό 0,6%.

Το ακραίο σενάριο περιγράφει μια κατάσταση ενεργειακής ασφυξίας, με το πετρέλαιο να αγγίζει τα 145 δολάρια και το φυσικό αέριο τα 106 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση, ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,4% για το 2026, ενώ η ανάπτυξη θα περιοριστεί στο οριακό 0,4%.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών της Φρανκφούρτης, τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν ότι η αβεβαιότητα στις εφοδιαστικές αλυσίδες ενδέχεται να αναγκάσει την ΕΚΤ σε μια πιο επιθετική νομισματική πολιτική. Στόχος παραμένει η αναχαίτιση του εισαγόμενου πληθωρισμού πριν αυτός διαβρώσει πλήρως την αγοραστική δύναμη.

Η επόμενη μέρα για την Ευρωζώνη

Η 30ή Απριλίου αποτελεί πλέον την ημερομηνία-κλειδί για την επιβεβαίωση ή την ανατροπή των παραπάνω εκτιμήσεων. Αν ο πόλεμος συνεχιστεί, η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια σοβαρή ενεργειακή κρίση που θα απαιτήσει συντονισμένη δράση σε επίπεδο Κομισιόν και ΕΚΤ.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι ανυπολόγιστες συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία θα είναι πιο έντονες για τα κράτη-μέλη με υψηλή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Η δημοσιονομική σταθερότητα της Ευρωζώνης δοκιμάζεται, καθώς το ενεργειακό σοκ μετατρέπεται σε δομική κρίση κόστους διαβίωσης.