Ασφάλειες υγείας: Τι δείχνει ο νέος δείκτης της ΕΛΣΤΑΤ για τις ανατιμήσεις στα συμβόλαια

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή δημοσίευσε για πρώτη φορά τον Ετήσιο Δείκτη Αναπροσαρμογής (ΕΔΑ) για το 2024, αποκαλύπτοντας πως η ηλικιακή σύνθεση των ασφαλισμένων αποτελεί τον βασικό μοχλό των αυξήσεων στα ασφάλιστρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από τον νόμο 5170/2025, ο δείκτης αυτός καθιερώνεται ως το επίσημο εργαλείο για τον διαχωρισμό του κόστους γήρανσης από τις πραγματικές ανατιμήσεις των νοσηλειών σε ιδιωτικά θεραπευτήρια.

Η θεσμοθέτηση του Ετήσιου Δείκτη Αναπροσαρμογής (ΕΔΑ) έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό διαφάνειας στην ιδιωτική ασφαλιστική αγορά, προσφέροντας ένα αντικειμενικό μέτρο σύγκρισης για τις ετήσιες αυξήσεις. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί συνέχεια της ανάγκης για ένα αντικειμενικό μέτρο αναφοράς που θα περιορίζει τις αυθαίρετες ανατιμήσεις και θα βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα αποζημιώσεων.

Η επίδραση της ηλικίας και η πραγματική αύξηση κόστους

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης που περιλαμβάνει την επίδραση της ηλικιακής σύνθεσης των ασφαλισμένων σημείωσε αύξηση 6,24% το 2024. Το ποσοστό αυτό κινείται σε παρόμοια επίπεδα με το 6,21% του 2023, παραμένοντας ωστόσο σημαντικά χαμηλότερο από την εκρηκτική άνοδο του 13,47% που είχε καταγραφεί το 2022.

Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας εντοπίζεται στον διαχωρισμό των παραγόντων που προκαλούν τις ανατιμήσεις. Όταν αφαιρεθεί η επίδραση της γήρανσης του ασφαλισμένου πληθυσμού, η πραγματική αύξηση του κόστους περιορίζεται μόλις στο 1,25%. Αυτό υποδηλώνει ότι η μεγαλύτερη επιβάρυνση στα συμβόλαια δεν προέρχεται από τις τιμές των κλινικών, αλλά από το γεγονός ότι οι ασφαλισμένοι μεγαλώνουν ηλικιακά.

Η ανάλυση αυτή επιβεβαιώνει ότι οι δαπάνες υγείας επηρεάζονται άμεσα από τη συχνότητα χρήσης των υπηρεσιών, η οποία αυξάνεται νομοτελειακά με την πάροδο του χρόνου. Η στατιστική επεξεργασία βασίστηκε σε δεδομένα από 12 ασφαλιστικές επιχειρήσεις για τις μακροχρόνιες συμβάσεις, διασφαλίζοντας την αντιπροσωπευτικότητα των αποτελεσμάτων.

Μακροχρόνιες vs Ετησίως ανανεούμενες συμβάσεις

Στις μακροχρόνιες συμβάσεις ασφάλισης, ο δείκτης με την επίδραση της ηλικίας διαμορφώθηκε στο 7,23% για το 2024. Παρά την αύξηση αυτή, παρατηρείται σημαντική αποκλιμάκωση σε σχέση με το 14,69% του προηγούμενου έτους, γεγονός που υποδηλώνει μια σταδιακή εξομάλυνση των πιέσεων στον κλάδο των αποζημιώσεων.

Αντίθετα, στις ετησίως ανανεούμενες συμβάσεις, ο αντίστοιχος δείκτης αυξήθηκε κατά 5,36%. Στην κατηγορία αυτή καταγράφεται μια αντίστροφη τάση, καθώς το 2023 είχε σημειωθεί οριακή μείωση 1,03%. Η διαφοροποίηση αυτή οφείλεται στη διαφορετική δομή των συμβολαίων και στον τρόπο που οι εταιρείες διαχειρίζονται το ρίσκο νοσηλείας.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η αύξηση του μέσου κόστους ανά ζημία στα 4.938 ευρώ αποτελεί μια κρίσιμη παράμετρο. Παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των ασφαλισμένων στις μακροχρόνιες καλύψεις μειώθηκε στους 240.840, η αύξηση της σοβαρότητας των περιστατικών διατηρεί τις συνολικές αποζημιώσεις σε υψηλά επίπεδα, αγγίζοντας τα 229 εκατ. ευρώ.

Η επόμενη μέρα για τα ασφάλιστρα υγείας

Ο νέος δείκτης αναμένεται να αποτελέσει το βασικό σημείο αναφοράς για τις μελλοντικές αναπροσαρμογές, βάζοντας τέλος στην περίοδο των ασαφών χρεώσεων. Η αντιπαράθεση μεταξύ κλινικών και εταιρειών για τις υπερχρεώσεις βρίσκει πλέον ένα αντικειμενικό πεδίο εκτόνωσης μέσω των επίσημων στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών εκτιμάται ότι η δημοσιοποίηση των αναδρομικών στοιχείων για τα έτη 2022 και 2023 θα βοηθήσει τους καταναλωτές να κατανοήσουν καλύτερα την τιμολογιακή πολιτική των εταιρειών τους. Η διαφάνεια αυτή είναι απαραίτητη για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης σε έναν κλάδο που δοκιμάστηκε από τις εκρηκτικές αυξήσεις του πρόσφατου παρελθόντος.

Εν αναμονή των νέων τιμοκαταλόγων, οι ασφαλισμένοι καλούνται να μελετήσουν τις ειδικές προβλέψεις των συμβολαίων τους. Η δυνατότητα διαχωρισμού του κόστους ηλικίας προσφέρει μια σαφέστερη εικόνα για το αν μια αύξηση είναι δικαιολογημένη βάσει των γενικών δαπανών υγείας ή αν οφείλεται αποκλειστικά στην προσωπική ηλικιακή ωρίμανση του κατόχου του συμβολαίου.