- Υποχρεωτική ενεργειακή κατηγορία Ε για όλα τα ακίνητα έως το 2030.
- Απαγόρευση πωλήσεων και ενοικιάσεων για μη συμμορφούμενα κτίρια.
- Περαιτέρω αναβάθμιση στην κατηγορία Δ έως το έτος 2033.
- Το 70% των ελληνικών κτιρίων χρειάζεται άμεση ενεργειακή θωράκιση.
- Αναμένονται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για την κάλυψη του κόστους.
Ουσιαστικό «μπλόκο» στις μεταβιβάσεις και τις νέες μισθώσεις ακινήτων φέρνει η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων. Οι ιδιοκτήτες παλαιών κατοικιών υποχρεούνται να προχωρήσουν σε ενεργειακή αναβάθμιση κατά δύο έως τρεις κατηγορίες έως το 2030, προκειμένου να διατηρήσουν το δικαίωμα αξιοποίησης της περιουσίας τους.
| Ορόσημο | Ενεργειακή Κατηγορία | Επίπτωση |
|---|---|---|
Ορόσημο Έτος 2030 | Ενεργειακή Κατηγορία Κατηγορία Ε | Επίπτωση Μπλόκο σε πωλήσεις/ενοικιάσεις |
Ορόσημο Έτος 2033 | Ενεργειακή Κατηγορία Κατηγορία Δ | Επίπτωση Υποχρεωτική αναβάθμιση κατοικιών |
Ορόσημο Προ 1980 | Ενεργειακή Κατηγορία Χαμηλή (Ζ/Η) | Επίπτωση Αφορά το 70% των κτιρίων |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κλιματική ουδετερότητα, η οποία στοχεύει στον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από το κτιριακό απόθεμα. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη εξοικονόμησης ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς τα κτίρια ευθύνονται για ένα σημαντικό ποσοστό της συνολικής κατανάλωσης.
Το 70% των κτιρίων στη χώρα έχει ανεγερθεί πριν από το 1980, γεγονός που καθιστά την ενεργειακή αναβάθμιση γιγαντιαία πρόκληση.
Στατιστικά Στοιχεία Κτιριακού Αποθέματος
Το χρονοδιάγραμμα της ενεργειακής συμμόρφωσης
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, τα κτίρια που κατατάσσονται στις χαμηλότερες βαθμίδες ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να αναβαθμιστούν υποχρεωτικά. Οι κατοικίες οφείλουν να φτάσουν τουλάχιστον στην ενεργειακή κατηγορία Ε έως το 2030 και στην κατηγορία Δ έως το 2033, διαφορετικά οι ιδιοκτήτες δεν θα μπορούν να προχωρήσουν σε πώληση ή ενοικίαση.
Η ρύθμιση αυτή, την οποία επεξεργάζεται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναμένεται να νομοθετηθεί εντός του έτους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, οι μεταβιβάσεις και οι νέες μισθώσεις θα «παγώνουν» αυτόματα, καθιστώντας το ακίνητο ουσιαστικά εκτός αγοράς μέχρι την ολοκλήρωση των εργασιών.
Παράλληλα, αναθεωρούνται τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), ώστε να αποκτήσουν ενιαία κλίμακα αξιολόγησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό θα επιτρέψει τη διαφανή σύγκριση των ακινήτων και θα διασφαλίσει ότι οι παρεμβάσεις αναβάθμισης ανταποκρίνονται στα πραγματικά ενεργειακά κριτήρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ελληνική πραγματικότητα και το παλαιό κτιριακό απόθεμα
Η εφαρμογή της οδηγίας στην Ελλάδα παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις, καθώς περίπου το 70% των κτιρίων στη χώρα έχει ανεγερθεί πριν από το 1980. Αυτό σημαίνει ότι ένα τεράστιο μέρος των ακινήτων βρίσκεται σήμερα στις χαμηλότερες ενεργειακές κατηγορίες και απαιτεί εκτεταμένες παρεμβάσεις.
Ενώ έχουν ήδη ανακοινωθεί νέα προγράμματα Εξοικονομώ για την υποστήριξη των ιδιοκτητών, η οικονομική επιβάρυνση παραμένει το κύριο εμπόδιο. Πολλά νοικοκυριά, ειδικά τα πιο ευάλωτα, ενδέχεται να βρεθούν σε αδιέξοδο αν δεν υπάρξει επαρκής κρατική χρηματοδότηση ή φορολογικά κίνητρα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς ακινήτων, η υποχρεωτικότητα της αναβάθμισης χωρίς παράλληλη στήριξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατακόρυφη μείωση των συναλλαγών. Παράγοντες της κτηματαγοράς τονίζουν ότι η πίεση στις τιμές των παλαιών ακινήτων θα είναι αναπόφευκτη, καθώς το κόστος ανακαίνισης θα αφαιρείται από την εμπορική τους αξία.
Οι προειδοποιήσεις της ΠΟΜΙΔΑ και οι κοινωνικές επιπτώσεις
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων έχει ήδη εκφράσει την έντονη ανησυχία της για τις ασφυκτικές προθεσμίες. Στα πρόσφατα αιτήματα της ΠΟΜΙΔΑ προς το ΥΠΕΝ, περιλαμβάνεται η ανάγκη για ρεαλιστικότερο χρονοδιάγραμμα και ουσιαστική ενίσχυση των ηλικιωμένων ιδιοκτητών.
Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η ενεργειακή φτώχεια μπορεί να επιδεινωθεί, εάν οι ιδιοκτήτες αναγκαστούν να επενδύσουν σημαντικά κεφάλαια σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η έλλειψη χαμηλότοκων δανείων ή άμεσων επιδοτήσεων θα μπορούσε να αφήσει χιλιάδες κατοικίες ανεκμετάλλευτες, επιδεινώνοντας τη στεγαστική κρίση.
Εν αναμονή των τελικών διευκρινίσεων, νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση σημειώνουν ότι η ενσωμάτωση της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο πρέπει να γίνει με προσοχή. Παρά την πρόσφατη παράταση στις προθεσμίες για άλλα γραφειοκρατικά ζητήματα, το ενεργειακό ορόσημο του 2030 παραμένει μια σταθερή δέσμευση της χώρας έναντι της ΕΕ.
Η επόμενη μέρα για την κτηματαγορά
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ταχύτητα ενεργοποίησης των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων. Η κυβέρνηση προσανατολίζεται στη χρήση πόρων από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, στοχεύοντας στην κάλυψη του κόστους για τις ενεργειακά φτωχότερες περιοχές και κατοικίες.
Οι ιδιοκτήτες καλούνται πλέον να δουν την ενεργειακή θωράκιση όχι ως μια απλή γραφειοκρατική υποχρέωση, αλλά ως μια επένδυση που διασφαλίζει τη μελλοντική αξία του ακινήτου τους. Η μετάβαση σε πράσινα κτίρια είναι πλέον μονόδρομος για τη διατήρηση της ρευστότητας στην ελληνική αγορά ακινήτων.
Πώς να προετοιμάσετε το ακίνητό σας
- Εκδώστε άμεσα Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης για να γνωρίζετε την τρέχουσα κατηγορία του ακινήτου.
- Ενημερωθείτε για τα τρέχοντα προγράμματα «Εξοικονομώ» και τις προϋποθέσεις ένταξης.
- Εστιάστε σε παρεμβάσεις υψηλής απόδοσης, όπως η θερμομόνωση κελύφους και η αντικατάσταση κουφωμάτων.
- Συμβουλευτείτε έναν ενεργειακό επιθεωρητή για τη δημιουργία ενός μακροπρόθεσμου πλάνου αναβάθμισης.
