Ακίνητα: Ο νέος «αυτοδιοικητικός ΕΝΦΙΑ» φέρνει τριπλάσιες επιβαρύνσεις από το 2027

Τριπλασιασμό των επιβαρύνσεων στην ακίνητη περιουσία φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την καθιέρωση του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.) και του Τέλους Περιφερειακής Ανάπτυξης (Τ.Π.Α.). Σύμφωνα με τα άρθρα 393 και 447 του νομοσχεδίου, η νέα φορολογική αρχιτεκτονική μεταφέρει το βάρος αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες, καταργώντας το υφιστάμενο ΤΑΠ και τον ΦΗΧ από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Η θεσμοθέτηση του νέου πλαισίου αποτελεί την κορύφωση της προσπάθειας για δημοσιονομική αυτονομία των ΟΤΑ, μετατοπίζοντας τη βάση υπολογισμού από την απλή επιφάνεια στις αντικειμενικές αξίες. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ψηφιακής χαρτογράφησης της περιουσίας μέσω του ΜΑΤΑ, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο σύστημα φορολόγησης σε τοπικό επίπεδο.

Το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και οι συντελεστές

Το άρθρο 393 του νομοσχεδίου εισάγει το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.), το οποίο θα κυμαίνεται από 0,30‰ έως 0,70‰ επί της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας. Η απόφαση για το ακριβές ύψος του συντελεστή θα λαμβάνεται από τα δημοτικά συμβούλια εντός του 2026.

Σε σύγκριση με το σημερινό καθεστώς του ΤΑΠ, το οποίο περιορίζεται στο 0,35‰, ο νέος φόρος προβλέπει διπλασιασμό του ανώτατου ορίου. Η επιβάρυνση αφορά κάθε είδους ακίνητο, συμπεριλαμβανομένων των κτισμάτων εκτός σχεδίου και του δικαιώματος υψούν.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το Τ.Τ.Α. θα επιβάλλεται με βάση τα πρότυπα του αντικειμενικού προσδιορισμού. Αυτό σημαίνει ότι θα λαμβάνονται υπόψη η τιμή ζώνης, τα τετραγωνικά μέτρα και ο συντελεστής παλαιότητας, ακριβώς όπως συμβαίνει με τον κρατικό ΕΝΦΙΑ.

Η πρόσθετη επιβάρυνση από τις Περιφέρειες

Παράλληλα με τον δημοτικό φόρο, το άρθρο 447 ανοίγει τον δρόμο για το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης (Τ.Π.Α.). Τα Περιφερειακά Συμβούλια θα έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν συντελεστές από 0,15‰ έως 0,35‰ για τη χρηματοδότηση έργων αρμοδιότητάς τους.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η ταυτόχρονη εφαρμογή και των δύο τελών μπορεί να οδηγήσει τη συνολική επιβάρυνση στο 1,05‰. Το ποσοστό αυτό συνιστά τριπλασιασμό της σημερινής μέγιστης χρέωσης, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την ΠΟΜΙΔΑ.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η κατάργηση του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ) δεν θα λειτουργήσει αντισταθμιστικά. Ενώ ο ΦΗΧ βάρυνε συχνά τους ενοικιαστές, το νέο σύστημα στοχεύει αποκλειστικά τους ιδιοκτήτες, αυξάνοντας το πάγιο κόστος κατοχής ακινήτου.

Είσπραξη μέσω λογαριασμών και αυστηρές κυρώσεις

Η είσπραξη των νέων τελών θα συνεχίσει να πραγματοποιείται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Οι δήμοι θα υποχρεούνται να αποστέλλουν τα επικαιροποιημένα στοιχεία στον ΔΕΔΔΗΕ, ώστε το ποσό να κατανέμεται στις μηνιαίες ή τριμηνιαίες δόσεις.

Το νομοσχέδιο προβλέπει εξαιρετικά αυστηρές κυρώσεις για τους οφειλέτες. Σε περίπτωση μη πληρωμής τριών συνεχόμενων μηνιαίων λογαριασμών, ο πάροχος θα προχωρά σε διακοπή ηλεκτροδότησης μέχρι την πλήρη εξόφληση των οφειλών προς την Αυτοδιοίκηση.

Επιπλέον, η ΑΑΔΕ και οι δήμοι θα διενεργούν διασταυρώσεις για τον εντοπισμό αδήλωτων επιφανειών. Για περιπτώσεις ανακριβούς δήλωσης, το πρόστιμο θα ισούται με το διπλάσιο του οφειλόμενου τέλους, καθιστώντας τη συμμόρφωση επιτακτική.

Η επόμενη μέρα για τους ιδιοκτήτες

Οι αποφάσεις για τους τελικούς συντελεστές αναμένεται να ληφθούν από τα τοπικά συμβούλια εντός του επόμενου έτους. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να παρακολουθούν στενά τις ανακοινώσεις των δήμων τους, καθώς η διαφοροποίηση των χρεώσεων ανά περιοχή θα είναι σημαντική.

Η μετάβαση στο νέο καθεστώς από την 1η Ιανουαρίου 2027 σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή στη φορολογική κουλτούδα της χώρας. Η ακίνητη περιουσία παύει να είναι πηγή εσόδων μόνο για τον κεντρικό προϋπολογισμό, καθιστώντας την Τοπική Αυτοδιοίκηση κύριο παίκτη στη δημοσιονομική διαχείριση.