ΑΑΔΕ: Το νέο σχέδιο για τους ελέγχους του 2026 – Στο στόχαστρο η τελευταία πενταετία

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ενεργοποιεί το νέο ελεγκτικό της πλάνο για το 2026, με απόφαση του Διοικητή Γιώργου Πιτσιλή που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ. Το 80% των ελέγχων θα επικεντρωθεί σε φορολογικά έτη της τελευταίας πενταετίας, δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα σε υποθέσεις με υψηλή εισπρακτική δυναμική και πρόσφατες χρήσεις.

Η μετάβαση στη λεγόμενη Φορολογική Διοίκηση 3.0 απαιτεί έναν μηχανισμό που δεν αναλώνεται σε παρωχημένες υποθέσεις του παρελθόντος. Η νέα απόφαση αντικατοπτρίζει τη διεθνή πρακτική της στόχευσης σε πρόσφατες χρήσεις, όπου η πιθανότητα είσπραξης οφειλών είναι στατιστικά υψηλότερη και τα δεδομένα πιο εύκολα επαληθεύσιμα.

Η νέα στρατηγική της ΑΑΔΕ για το 2026

Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο, τουλάχιστον το 80% των ελέγχων θα αφορά την τελευταία πενταετία. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς η ΑΑΔΕ επιδιώκει να περιορίσει τον χρόνο που δαπανάται σε υποθέσεις που οδεύουν προς παραγραφή χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Παράλληλα, το 75% των ελέγχων θα επικεντρωθεί στις τρεις πιο πρόσφατες χρήσεις για τις οποίες έχει λήξει η προθεσμία υποβολής δήλωσης. Πρόκειται για μια κίνηση που στέλνει σαφές μήνυμα για άμεση συμμόρφωση των φορολογουμένων, καθώς ο έλεγχος θα έρχεται πολύ πιο γρήγορα μετά την υποβολή.

Τα κριτήρια επιλογής και το σύστημα Elenxis

Η επιλογή των υποθέσεων θα γίνεται πλέον με αυτοματοποιημένα μοντέλα ανάλυσης κινδύνου. Το πληροφοριακό σύστημα Elenxis θα μοριοδοτεί τις υποθέσεις με βάση ηλεκτρονικά δεδομένα από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές, διασφαλίζοντας την αντικειμενικότητα της διαδικασίας.

Οι αξιολογημένες υποθέσεις θα κατατάσσονται σε φθίνουσα σειρά μοριοδότησης ανά ελεγκτική υπηρεσία. Αυτό σημαίνει ότι οι ελεγκτές θα ξεκινούν από τις περιπτώσεις που παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες ενδείξεις φοροδιαφυγής ή το μεγαλύτερο εισπρακτικό ενδιαφέρον για το Δημόσιο.

Περιορισμένες παρεμβάσεις και αυτοματοποίηση

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της απόφασης είναι ο δραστικός περιορισμός της ανθρώπινης παρέμβασης. Οι προϊστάμενοι των υπηρεσιών μπορούν να αντικαταστήσουν μόλις το 3% των προτεραιοποιημένων υποθέσεων, και αυτό μόνο με πλήρη τεκμηρίωση και σοβαρό λόγο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών, αυτή η αυστηρή ποσοτική στόχευση μειώνει τις πιθανότητες επιλεκτικών ελέγχων. Η χρήση της εφαρμογής BI Publisher για την ανάρτηση των λιστών ενισχύει τη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα εντός του ελεγκτικού μηχανισμού.

Υποθέσεις εκτός προτεραιοποίησης και κεφάλαιο

Υπάρχουν ωστόσο κατηγορίες που θα ελέγχονται κατά προτεραιότητα ανεξάρτητα από τη μοριοδότηση. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι εισαγγελικές παραγγελίες, οι υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος και οι έλεγχοι για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και οι φορολογίες κεφαλαίου. Υποθέσεις μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών και γονικών παροχών που παραγράφονται στο τέλος του 2026 θα ελεγχθούν υποχρεωτικά, ειδικά αν αφορούν περιοχές εκτός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού αξίας.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η αγορά αναμένει πλέον την πλήρη ενεργοποίηση της ομάδας ΔΕΟΣ για την υποστήριξη αυτών των στοχευμένων δράσεων. Η ψηφιοποίηση των διασταυρώσεων αναμένεται να φέρει στο φως αδήλωτα εισοδήματα που μέχρι σήμερα διέφευγαν της προσοχής των αρχών.

Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί από την ταχύτητα έκδοσης των καταλογιστικών πράξεων και την εισπραξιμότητα των προστίμων. Στόχος παραμένει η αύξηση των δημοσίων εσόδων μέσω ενός δίκαιου συστήματος που προστατεύει τους συνεπείς φορολογούμενους.