ΑΑΔΕ: Στο μικροσκόπιο κρυπτονομίσματα, μερίσματα και διασυνοριακές συναλλαγές

Η ΑΑΔΕ θέτει σε πλήρη εφαρμογή τον νόμο 5301/2026, ο οποίος επιβάλλει την υποχρεωτική ανταλλαγή πληροφοριών για συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα και μερίσματα. Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία στοχεύει στην πάταξη της φοροδιαφυγής μέσω της δημιουργίας ενός κεντρικού ευρετηρίου κρυπτοστοιχείων και της αυστηρής παρακολούθησης των διασυνοριακών κινήσεων κεφαλαίων.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το τελικό στάδιο μιας μακράς προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να κλείσει τα «παράθυρα» φοροαποφυγής που δημιουργούσε η ανωνυμία των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην εναρμόνιση των εθνικών συστημάτων με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς, διασφαλίζοντας ότι καμία συναλλαγή δεν μένει εκτός του ραντάρ των αρχών.

Το νέο πλαίσιο για τα κρυπτονομίσματα και τους παρόχους

Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων περιλαμβάνεται η θέσπιση υποχρεωτικής ανταλλαγής πληροφοριών για συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα. Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων υποχρεούνται πλέον να αναφέρουν στοιχεία των χρηστών και των συναλλαγών τους απευθείας στις φορολογικές αρχές.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία κεντρικού ευρετηρίου πληροφοριών για τα κρυπτοστοιχεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το σύστημα αυτό θα συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις για τους παρόχους που δεν συμμορφώνονται με τις νέες υποχρεώσεις αναφοράς, ενισχύοντας τη φορολογική διαφάνεια.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια όσων προέβλεπε το νέο φορολογικό νομοσχέδιο για τον έλεγχο των επενδύσεων. Η εφορία αποκτά πλέον πλήρη πρόσβαση σε ψηφιακά πορτοφόλια και συναλλαγές που μέχρι πρότινος θεωρούνταν «αόρατες».

Διεύρυνση της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών

Το νέο καθεστώς διευρύνει σημαντικά το εύρος των πληροφοριών που ανταλλάσσονται αυτόματα μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. Πλέον, εκτός από τα εισοδήματα από εργασία και συντάξεις, στο σύστημα εντάσσονται και τα μερίσματα εκτός θεματοφυλακής.

Επιπλέον, θα ανταλλάσσονται στοιχεία που αφορούν χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς και δικαιούχους νομικών οντοτήτων. Στόχος είναι ο εντοπισμός των πραγματικών δικαιούχων πίσω από σύνθετες εταιρικές δομές που χρησιμοποιούνται για φοροαποφυγή.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της φορολογικής διοίκησης, η δημιουργία του κεντρικού ευρετηρίου πληροφοριών θα αποτελέσει τον «ψηφιακό ελεγκτή». Θα διασταυρώνει σε πραγματικό χρόνο τις δηλώσεις των χρηστών με τα στοιχεία των παρόχων.

Διασυνοριακές φορολογικές αποφάσεις και πολυεθνικοί όμιλοι

Εισάγονται νέοι κανόνες για τις εκ των προτέρων διασυνοριακές φορολογικές αποφάσεις, με στόχο τη διαφάνεια σε συναλλαγές μεγάλης αξίας. Οι αρχές θα ανταλλάσσουν πληροφορίες για αποφάσεις που αφορούν τη φορολογική κατοικία και τον εντοπισμό φορολογικών κινδύνων.

Ο νόμος 5301/2026 ενσωματώνει επίσης διατάξεις για τον συμπληρωματικό φόρο πολυεθνικών ομίλων. Η ρύθμιση αυτή διασφαλίζει ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις θα καταβάλλουν έναν ελάχιστο φόρο 15%, ανεξάρτητα από τη χώρα δραστηριοποίησής τους.

Τέλος, το νομοθέτημα περιλαμβάνει αλλαγές στην περιουσιακή φορολογία και τον ΦΠΑ. Προβλέπονται νέα πλαίσια για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και ειδικές κατηγορίες φορολογουμένων, όπως οι επιχειρήσεις ύδρευσης και η ναυτιλία.

Η επόμενη μέρα για τους επενδυτές

Η αυστηροποίηση του πλαισίου σημαίνει ότι οι επενδυτές σε κρυπτοστοιχεία πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τη φορολογική τους συμμόρφωση. Η αυτόματη διασταύρωση στοιχείων καθιστά πλέον αδύνατη την απόκρυψη κερδών από ψηφιακές πλατφόρμες.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να συμβουλεύονται ειδικούς για την ορθή αποτύπωση των συναλλαγών τους στις φορολογικές δηλώσεις. Η ΑΑΔΕ αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα τους πρώτους ελέγχους βάσει των στοιχείων που θα λάβει από το νέο ευρωπαϊκό δίκτυο.