ΑΑΔΕ: Πώς το νέο σύστημα PARE «βαθμολογεί» 4,8 εκατομμύρια οφειλέτες

Η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί το μοντέλο PARE στο σύστημα Eispraxis, δημιουργώντας ένα αναλυτικό συμπεριφορικό προφίλ για 4,8 εκατομμύρια οφειλέτες. Το νέο ψηφιακό εργαλείο αξιολογεί τη δυνατότητα και τη διάθεση αποπληρωμής, δρομολογώντας είτε ευνοϊκές ρυθμίσεις είτε άμεσα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης για όσους δεν συμμορφώνονται.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για τον περιορισμό του ιδιωτικού χρέους, το οποίο έχει διαμορφώσει ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τα δημόσια έσοδα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να ξεπεράσει τα παραδοσιακά μοντέλα είσπραξης, εστιάζοντας πλέον στην εξατομικευμένη ανάλυση κάθε περίπτωσης ξεχωριστά.

Η αρχιτεκτονική του μοντέλου PARE και τα κριτήρια αξιολόγησης

Το ακρωνύμιο PARE (Payment Capacity – Attitude – Recency – Event) περιγράφει τους τέσσερις πυλώνες πάνω στους οποίους θα «χτίζεται» το προφίλ του φορολογουμένου. Το σύστημα θα εξετάζει την πραγματική ικανότητα πληρωμής, αντλώντας στοιχεία από τραπεζικούς λογαριασμούς, εισοδήματα και περιουσιακά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.

Παράλληλα, θα αξιολογείται η φορολογική στάση (Attitude), δηλαδή αν ο οφειλέτης επιδεικνύει συνέπεια στις ρυθμίσεις ή αν ανήκει στην κατηγορία των στρατηγικών κακοπληρωτών. Η παλαιότητα των χρεών (Recency) και κρίσιμα γεγονότα (Event), όπως μια πτώχευση ή η απώλεια εισοδήματος, θα καθορίζουν την τελική «βαθμολογία».

Με βάση αυτή την πολυπαραγοντική αξιολόγηση, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να προτείνει στοχευμένες λύσεις, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός, πριν προχωρήσει σε πιο αυστηρά μέτρα. Στόχος είναι η διαλογή των οφειλετών ώστε να δοθεί προτεραιότητα σε εκείνους που έχουν τη δυνατότητα αλλά όχι τη διάθεση να πληρώσουν.

Το «βουνό» των 114,5 δισ. ευρώ και οι στόχοι για το 2026

Η ενεργοποίηση του PARE κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία έχουν εκτοξευθεί στα 114,5 δισ. ευρώ. Ο συνολικός αριθμός των φορολογουμένων με οφειλές αγγίζει πλέον τα 4,8 εκατομμύρια, γεγονός που απαιτεί αυτοματοποιημένες διαδικασίες για τη διαχείρισή τους.

Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ για το τρέχον έτος, ο πήχης των εισπράξεων τίθεται στα 3,2 δισ. ευρώ από παλαιές οφειλές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα χρέη από ΦΠΑ, από τα οποία προσδοκάται η είσπραξη 1,5 δισ. ευρώ, ενώ οι μεγάλοι οφειλέτες θα παρακολουθούνται στενά από την Επιχειρησιακή Μονάδα Είσπραξης.

Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η ψηφιακή χαρτογράφηση των οφειλετών αποτελεί το τελευταίο στάδιο πριν την πλήρη αυτοματοποίηση των κατασχέσεων. Η ικανότητα του συστήματος να αναγνωρίζει έκτακτα οικονομικά γεγονότα ίσως προσφέρει μια δικλείδα ασφαλείας για όσους βρίσκονται σε πραγματική αδυναμία, αποφεύγοντας την ισοπεδωτική αντιμετώπιση του παρελθόντος.

Αναγκαστικά μέτρα και η επόμενη μέρα για τους οφειλέτες

Για όσους το σύστημα PARE «δείξει» ότι αποφεύγουν συστηματικά τις υποχρεώσεις τους, οι διαδικασίες θα είναι ταχύτατες. Η φορολογική διοίκηση θα ενεργοποιεί άμεσα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, τα οποία περιλαμβάνουν δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών και κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων, πέραν του ακατάσχετου ορίου που προβλέπει ο νόμος.

Από την άλλη πλευρά, η έγκαιρη ένταξη σε σχήματα όπως η ρύθμιση των 72 δόσεων παραμένει η μοναδική οδός για τη βελτίωση του προφίλ του οφειλέτη στο σύστημα. Η διαρκής αξιολόγηση σημαίνει ότι η συμπεριφορά του φορολογουμένου σήμερα θα καθορίσει τη μεταχείρισή του από την εφορία στο μέλλον, καθιστώντας τη φορολογική συνέπεια κρίσιμο παράγοντα για την οικονομική του επιβίωση.