ΑΑΔΕ: Ποιες φορολογικές υποθέσεις παραγράφονται οριστικά στις 31 Δεκεμβρίου 2026

Η αντίστροφη μέτρηση για την παραγραφή χιλιάδων φορολογικών υποθέσεων έχει ήδη ξεκινήσει, καθώς η ΑΑΔΕ επιταχύνει τους ελέγχους προκειμένου να προλάβει την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 2026. Στο επίκεντρο των ελεγκτικών αρχών βρίσκονται φάκελοι με υψηλό δημοσιονομικό ενδιαφέρον και σοβαρές ενδείξεις φοροδιαφυγής, με στόχο τη διασφάλιση των δημόσιων εσόδων πριν από την οριστική απώλεια του δικαιώματος ελέγχου.

Αυτή η εντατικοποίηση των ελέγχων εντάσσεται στο ευρύτερο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026, το οποίο στοχεύει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μέσω ψηφιακών εργαλείων. Η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να ολοκληρώσει τις εκκρεμείς υποθέσεις που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη πιθανότητα βεβαίωσης φόρων, αξιοποιώντας τις αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις.

Η στρατηγική των ελέγχων και οι λίστες προτεραιότητας

Οι ελεγκτικές υπηρεσίες έχουν ήδη καταρτίσει λίστες προτεραιότητας, δίνοντας έμφαση σε υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος, ΦΠΑ και ακινήτων. Βασικό όπλο των ελεγκτών αποτελεί η μόνιμη σύνδεση με το χρηματοπιστωτικό σύστημα, η οποία επιτρέπει την αυτόματη άρση του τραπεζικού απορρήτου για τον εντοπισμό αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι ΔΟΥ και τα ελεγκτικά κέντρα έχουν απομονώσει τις περιπτώσεις όπου οι τραπεζικές κινήσεις δεν συμβαδίζουν με τα δηλωθέντα εισοδήματα. Η διαδικασία αυτή είναι κρίσιμη, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2027, το Δημόσιο θα απωλέσει οριστικά τη δυνατότητα παρέμβασης σε χιλιάδες φακέλους.

Ποιες υποθέσεις οδηγούνται σε παραγραφή

Στις 31 Δεκεμβρίου 2026 συμπληρώνεται η πενταετής προθεσμία για τις δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2020. Η παραγραφή αυτή αφορά υποθέσεις που υποβλήθηκαν έως το τέλος του 2024, ενώ παράλληλα λήγει και η δυνατότητα ελέγχου των τραπεζικών λογαριασμών για τη συγκεκριμένη χρήση.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ηλεκτρονική τιμολόγηση μέσω του myDATA. Για το φορολογικό έτος 2022, ισχύει το καθεστώς της τριετούς παραγραφής, γεγονός που σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες υποθέσεις κλείνουν οριστικά στο τέλος του τρέχοντος έτους.

Οι εξαιρέσεις και οι παρατάσεις της δεκαετίας

Παρά τη γενική πενταετία, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η παραγραφή επεκτείνεται. Για το φορολογικό έτος 2015, η δυνατότητα ελέγχου φτάνει τα 10 έτη, εφόσον έχουν προκύψει συμπληρωματικά στοιχεία που αποδεικνύουν σοβαρή φοροδιαφυγή, όπως η χρήση εικονικών τιμολογίων.

Ωστόσο, το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει θέσει σαφή όρια, τονίζοντας ότι η διοίκηση δεν μπορεί να επικαλείται καθυστερημένα στοιχεία για να παρατείνει αυθαίρετα τους ελέγχους. Η ασφάλεια δικαίου επιτάσσει την τήρηση των προθεσμιών, εκτός αν πρόκειται για περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης, όπου η παραγραφή αγγίζει τα 15 έτη (για το έτος 2010).

Η επόμενη μέρα για τους φορολογούμενους

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών, η πίεση για την ολοκλήρωση των ελέγχων θα οδηγήσει σε μαζική αποστολή σημειωμάτων το επόμενο διάστημα. Οι φορολογούμενοι που βρίσκονται στις λίστες υψηλού κινδύνου θα κληθούν να δικαιολογήσουν αποκλίσεις που εντοπίστηκαν μέσω του Συστήματος Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών.

Επισημαίνεται από νομικούς παραστάτες ότι η έγκαιρη προετοιμασία και η συγκέντρωση δικαιολογητικών για παλαιότερες χρήσεις είναι απαραίτητη. Η ψηφιακή διαφάνεια καθιστά πλέον αδύνατη την απόκρυψη στοιχείων, καθώς η ΑΑΔΕ διαθέτει τα εργαλεία για διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο.