Μιχάλης Οικονόμου: Η κριτική για το «μικρό κύκλωμα» – Γιατί ανακυκλώνονται τα ίδια πρόσωπα στο σινεμά

Ο καταξιωμένος ηθοποιός Μιχάλης Οικονόμου προχώρησε σε μια αιχμηρή ανάλυση της εγχώριας κινηματογραφικής πραγματικότητας, καταγγέλλοντας την ύπαρξη ενός «μικρού κυκλώματος» που ανακυκλώνει συγκεκριμένα πρόσωπα. Μιλώντας στο περιοδικό Gala, υπογράμμισε την απροθυμία των σκηνοθετών να αναζητήσουν νέα ταλέντα στο θέατρο, επισημαίνοντας τις δομικές παθογένειες στη διανομή των ελληνικών ταινιών.

Η τρέχουσα κατάσταση στον ελληνικό κινηματογράφο αντανακλά μια βαθύτερη συστημική αδράνεια, όπου η καλλιτεχνική δημιουργία συχνά προσκρούει σε κλειστές δομές και περιορισμένους πόρους. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου όπου η εγχώρια παραγωγή παλεύει να βρει τον βηματισμό της ανάμεσα στις διεθνείς απαιτήσεις και την έλλειψη κρατικής στήριξης.

Η «απληστία» για τη μεγάλη οθόνη και η διαχρονικότητα του φιλμ

Ο Μιχάλης Οικονόμου, έχοντας διαγράψει μια επιτυχημένη πορεία σε θέατρο, τηλεόραση και κινηματογράφο, παραδέχεται πως η σχέση του με τη μεγάλη οθόνη διέπεται από μια δημιουργική «απληστία». Όπως εξήγησε στη δημοσιογράφο Μαριλού Πανταζή, θεωρεί τον κινηματογράφο ως ένα «βιβλίο που γράφεται για πάντα», σε αντίθεση με την τηλεοπτική εφήμερη φύση.

Παρά την επιθυμία του για περισσότερες προτάσεις, ο ηθοποιός παρατηρεί ότι ο κινηματογραφικός χώρος στην Ελλάδα έχει συρρικνωθεί σημαντικά. Η έλλειψη οικονομικής ενίσχυσης και η διστακτικότητα των διανομέων να προωθήσουν ελληνικά projects δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τους καλλιτέχνες, παρόμοιο με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει συνολικά η ελληνική μυθοπλασία σήμερα.

Το φαινόμενο του κλειστού καστ και η «βολή» των σκηνοθετών

Η πιο αιχμηρή τοποθέτηση του Οικονόμου αφορά τη δημιουργία ενός «μικρού κυκλώματος» στην επιλογή των ηθοποιών. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι σκηνοθέτες τείνουν να «βολεύονται» σε συγκεκριμένα πρόσωπα που βλέπουμε επαναλαμβανόμενα σε διαφορετικά projects, αποφεύγοντας να αναζητήσουν νέες δυναμικές στον χώρο του θεάτρου.

Αυτή η τάση για typecasting και η άρνηση των δημιουργών να «ξεβολευτούν» περιορίζει την πολυφωνία της τέχνης. Το φαινόμενο αυτό έχει αναλυθεί και από άλλους συναδέλφους του, όπως ο Λευτέρης Ελευθερίου, ο οποίος έχει αναφερθεί στα εμπόδια που δημιουργούν οι «ταμπέλες» στην καλλιτεχνική εξέλιξη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κοινωνικών ερευνητών, η ανακύκλωση προσώπων σε κλειστά συστήματα αποτελεί συχνά μηχανισμό άμυνας απέναντι στο οικονομικό ρίσκο. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι οι παραγωγοί προτιμούν «δοκιμασμένες συνταγές» για να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα μιας ταινίας, θυσιάζοντας όμως την ανανέωση του καλλιτεχνικού δυναμικού.

Η κρίση στη διανομή και το μέλλον της παραγωγής

Ο ηθοποιός στάθηκε ιδιαίτερα στην απροθυμία των διανομέων να στηρίξουν την ελληνική ταινία, γεγονός που καθιστά την πρόσβαση στο κοινό εξαιρετικά δύσκολη. Παρά τις μεμονωμένες περιπτώσεις που σημειώνουν ιστορικά ρεκόρ στο εξωτερικό, η βάση της εγχώριας παραγωγής παραμένει εύθραυστη και εξαρτημένη από προσωπικές θυσίες.

Η εμπειρία του από πρωταγωνιστικούς ρόλους σε ταινίες όπως ο «Ξεναγός» και η «Μπλε Βασίλισσα» του επιτρέπει να μιλά με γνώση για το βάρος της ευθύνης αλλά και τη χαρά της δημιουργίας. Η ελπίδα για μια ανοιχτή αγορά παραμένει το ζητούμενο για τη νέα γενιά ηθοποιών που αναζητούν διέξοδο στη μεγάλη οθόνη.

Οι προοπτικές για την επόμενη μέρα

Η ανάγκη για εξωστρέφεια και η στήριξη από την πολιτεία αποτελούν τους μόνους δρόμους για να σπάσει αυτό το «κύκλωμα» που περιγράφει ο Οικονόμου. Η καλλιτεχνική ανανέωση δεν είναι μόνο θέμα ταλέντου, αλλά κυρίως θέμα δομικών αλλαγών στον τρόπο που η Ελλάδα αντιλαμβάνεται και επενδύει στον πολιτισμό της.