- Η Τουρκία προτείνει σταδιακή επίλυση των διαφορών ΗΠΑ-Ιράν για αποφυγή ταπείνωσης της Τεχεράνης.
- Το Ιράν δηλώνει έτοιμο για επανέναρξη των συνομιλιών για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
- Ο Χακάν Φιντάν προειδοποιεί κατά οποιασδήποτε ξένης στρατιωτικής επέμβασης στο ιρανικό έδαφος.
- Η αμερικανική αρμάδα παραμένει στην περιοχή εν μέσω αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων στο Ιράν.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, κάλεσε την Ουάσινγκτον να επιλύσει τις διαφορές της με την Τεχεράνη «μία προς μία», αποφεύγοντας μια συνολική συμφωνία-πακέτο που θα μπορούσε να θεωρηθεί ταπεινωτική για την ιρανική ηγεσία. Παράλληλα, η Άγκυρα μετέφερε το μήνυμα ότι το Ιράν είναι έτοιμο για επανέναρξη των συνομιλιών σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.
| Άξονας Παρέμβασης | Περιγραφή |
|---|---|
| Πρόταση προς ΗΠΑ | Επίλυση διαφορών «μία προς μία» (σταδιακά) |
| Θέση Ιράν | Ετοιμότητα για συνομιλίες για τα πυρηνικά |
| Στάση Τουρκίας | Κατηγορηματική αντίθεση σε ξένη στρατιωτική επέμβαση |
| Κίνδυνος | Περιφερειακή αποσταθεροποίηση και ανθρωπιστική κρίση |
| Στρατιωτική Παρουσία | Αμερικανική αρμάδα σε ετοιμότητα στην περιοχή |
Η παρέμβαση της Τουρκίας πραγματοποιείται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία, καθώς η παρουσία της αμερικανικής αρμάδας στην περιοχή και η πρόσφατη κλιμάκωση της εσωτερικής αστάθειας στο Ιράν έχουν φέρει τις δύο χώρες στα πρόθυρα μιας γενικευμένης σύγκρουσης. Η Άγκυρα, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές, επιχειρεί να λειτουργήσει ως διπλωματικός πυροσβέστης, προειδοποιώντας για τις συνέπειες μιας νέας πολεμικής ανάφλεξης.
Η συμβουλή μου προς τους Αμερικανούς φίλους μας είναι πάντα η ίδια: κλείστε τους φακέλους έναν προς έναν με τους Ιρανούς.
Χακάν Φιντάν, Υπουργός Εξωτερικών Τουρκίας
Η διπλωματική φόρμουλα του Χακάν Φιντάν
Μιλώντας στο δίκτυο Al Jazeera, ο Χακάν Φιντάν υπογράμμισε ότι η στρατηγική των ΗΠΑ να θέτουν όλα τα ζητήματα σε ένα ενιαίο πακέτο είναι δυσκόλως αποδεκτή από την Τεχεράνη. Ο Τούρκος υπουργός πρότεινε τη σταδιακή επίλυση των εκκρεμοτήτων, ξεκινώντας από το πυρηνικό ζήτημα, ώστε να οικοδομηθεί σταδιακά η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με τον Φιντάν, μια συνολική απαίτηση μπορεί να εκληφθεί ως ταπεινωτική για την ιρανική ηγεσία, καθιστώντας αδύνατη την εσωτερική δικαιολόγηση οποιασδήποτε υποχώρησης. Η Τουρκία θεωρεί ότι η τακτική των «μεμονωμένων φακέλων» είναι η μόνη ρεαλιστική οδός για να αποφευχθεί η πλήρης ρήξη και η στρατιωτική κλιμάκωση.
Προτεινόμενο Ιράν: Η σύλληψη Μαδούρο και οι απειλές Τραμπ στενεύουν τα περιθώρια της Τεχεράνης
Ετοιμότητα για συνομιλίες για τα πυρηνικά
Παρά τις έντονες περιφερειακές εντάσεις, η Άγκυρα μεταδίδει ότι η Τεχεράνη παραμένει ανοιχτή στον διάλογο για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που οι διαπραγματεύσεις είχαν περιέλθει σε τέλμα, ειδικά μετά τα πλήγματα που δέχθηκαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον περασμένο Ιούνιο.
Όπως μεταδίδει το Reuters, η Τουρκία έχει ήδη έρθει σε επαφή με αξιωματούχους και από τις δύο πρωτεύουσες. Η τουρκική πλευρά τονίζει ότι πρέπει να επιτραπεί στην Τεχεράνη να διαχειριστεί τα εσωτερικά της ζητήματα, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε περαιτέρω αποσταθεροποίηση θα ξεπερνούσε τις αντοχές της περιοχής.
Η στάση των ΗΠΑ και ο κίνδυνος κλιμάκωσης
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανανέωσε πρόσφατα τις προειδοποιήσεις του προς την Τεχεράνη, κάνοντας λόγο για ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στο εσωτερικό του Ιράν, η οποία έχει προκαλέσει διεθνή κατακραυγή και έχει οδηγήσει σε χιλιάδες συλλήψεις και θανάτους.
Η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ που συνορεύει με το Ιράν, εκφράζει την κατηγορηματική της αντίθεση σε οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική επέμβαση. Ο Φιντάν τόνισε ότι θα ήταν «λάθος να ξεκινήσει ξανά ο πόλεμος», ενώ επεσήμανε ότι το Ισραήλ εξακολουθεί να αναζητά ευκαιρίες για πλήγματα κατά του Ιράν.
Οι προοπτικές της διπλωματικής πρωτοβουλίας
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της διπλωματίας, η πρόταση της Άγκυρας στοχεύει στη δημιουργία ενός «διπλωματικού αναχώματος» που θα αποτρέψει μια σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες. Η επιτυχία αυτής της προσέγγισης θα εξαρτηθεί από τη διάθεση της Ουάσινγκτον να αποσυνδέσει το πυρηνικό ζήτημα από τα υπόλοιπα ακανθώδη θέματα της περιοχής.
Εν αναμονή των επίσημων αντιδράσεων, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα. Η επόμενη μέρα θα κριθεί από το αν η λογική του σταδιακού διαλόγου θα υπερισχύσει των πολεμικών ιαχών και των τελεσιγράφων που κυριαρχούν το τελευταίο διάστημα.
