- Ισραήλ και Λίβανος έστειλαν πολιτικούς εκπροσώπους για διεύρυνση των συνομιλιών εκεχειρίας.
- Οι ΗΠΑ πιέζουν για επέκταση της ατζέντας πέρα από την παρακολούθηση της εκεχειρίας του 2024.
- Το Ισραήλ επιδιώκει σχέσεις και οικονομική συνεργασία, ενώ ο Λίβανος παύση εχθροπραξιών.
- Η Χεζμπολάχ απορρίπτει τις διαπραγματεύσεις και τις χαρακτηρίζει «παγίδα».
- Υπάρχουν φόβοι για κλιμάκωση, με το Ισραήλ να εξετάζει περαιτέρω επιχειρησιακά σχέδια.
Το Ισραήλ και ο Λίβανος απέστειλαν νέους πολιτικούς εκπροσώπους στην στρατιωτική επιτροπή που παρακολουθεί την εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών, σηματοδοτώντας μια σημαντική διεύρυνση του πεδίου των συνομιλιών μεταξύ των μακροχρόνιων αντιπάλων. Αυτή η εξέλιξη, που επιβεβαιώθηκε από ανώτατους αξιωματούχους και των δύο πλευρών την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου, έρχεται μετά από μήνες πιέσεων από τις ΗΠΑ για μια ευρύτερη ατζέντα που θα περιλαμβάνει και ζητήματα οικονομικής συνεργασίας.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς και τεταμένης ιστορίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, δύο χωρών που βρίσκονται επισήμως σε κατάσταση πολέμου και όπου η επαφή με Ισραηλινούς πολίτες ποινικοποιείται. Η συμφωνία εκεχειρίας του 2024, που μεσολάβησε η Αμερική, έβαλε τέλος σε πάνω από ένα χρόνο συγκρούσεων, αλλά οι εντάσεις παρέμειναν υψηλές με αμοιβαίες κατηγορίες για παραβιάσεις. Η κίνηση αυτή αποτελεί μια προσπάθεια υπέρβασης του αδιεξόδου και εντάσσεται στην ευρύτερη ατζέντα ειρηνευτικών συμφωνιών του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στην Μέση Ανατολή, όπως μεταδίδει το Reuters.
Η διεύρυνση των συνομιλιών και ο ρόλος των ΗΠΑ
Η συνάντηση της Τετάρτης 3 Δεκεμβρίου αποτελεί ένα βήμα προς την ικανοποίηση του μήνες διατυπωμένου αιτήματος των ΗΠΑ να διευρύνουν οι δύο χώρες τις συνομιλίες τους πέρα από την απλή παρακολούθηση της εκεχειρίας του 2024. Ο Πρόεδρος του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν, είχε δηλώσει τους τελευταίους μήνες ότι είναι ανοιχτός σε διαπραγματεύσεις για μια πιο ισχυρή εκεχειρία και απέστειλε πολιτικό απεσταλμένο για πρώτη φορά. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, ανακοίνωσε ότι θα στείλει εκπρόσωπο σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει σχέσεις και οικονομική συνεργασία με τον Λίβανο, μια θέση που έρχεται σε αντίθεση με τις δηλώσεις του Λιβάνου ότι οι συνομιλίες στοχεύουν κυρίως στην παύση των ισραηλινών εχθροπραξιών, όπως έχει επισημανθεί. Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, Ναουάφ Σαλάμ, είχε ήδη επισημάνει ότι οι οικονομικοί δεσμοί με το Ισραήλ είναι μακριά, δεδομένων των τρεχουσών εντάσεων.
Οι θέσεις Ισραήλ και Λιβάνου
Η επιτροπή, υπό την προεδρία των ΗΠΑ, συνεδρίασε την Τετάρτη για περίπου τρεις ώρες στην «Γαλάζια Γραμμή», η οποία λειτουργεί ως σύνορο μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ. Από την ίδρυσή της για την παρακολούθηση της εκεχειρίας του 2024, συμμετείχαν μόνο στρατιωτικοί αξιωματούχοι από το Ισραήλ, τον Λίβανο, τις ΗΠΑ και τη Γαλλία, καθώς και ειρηνευτικές δυνάμεις των Ηνωμένων Εθνών. Το γραφείο του Αούν δήλωσε ότι διόρισε τον Σάιμον Καράμ, πρώην πρέσβη στις ΗΠΑ, επικεφαλής της λιβανικής αντιπροσωπείας, αφότου οι ΗΠΑ ενημέρωσαν τη Βηρυτό ότι το Ισραήλ είχε επίσης συμφωνήσει «να συμπεριλάβει ένα μη στρατιωτικό μέλος» στην αντιπροσωπεία του. Η κίνηση αυτή έρχεται και εν μέσω προσπαθειών των ΗΠΑ για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
Προτεινόμενο Ολυμπιακός: Ενημέρωση για τις διαπιστεύσεις ΜΜΕ στον αγώνα με τον ΟΦΗ
Αντιδράσεις και ανησυχίες στην περιοχή
Μια λιβανέζικη πηγή, εξοικειωμένη με τον διορισμό του Καράμ, δήλωσε ότι ο Αούν είχε επανειλημμένα σηματοδοτήσει την προθυμία του για διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ τους τελευταίους μήνες, αλλά δεν είχε λάβει απάντηση. «Όταν οι ΗΠΑ μετέφεραν ότι οι Ισραηλινοί διόριζαν πολιτικό στον Μηχανισμό, ο Λίβανος το εξέλαβε ως θετικό μήνυμα και διόρισε επίσης έναν», δήλωσε η πηγή. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έδωσε εντολή στον Γκιλ Ράιχ, αναπληρωτή διευθυντή του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, ενός πολιτικού κυβερνητικού οργάνου, να στείλει έναν εκπρόσωπο εκ μέρους του. «Αυτή είναι μια αρχική προσπάθεια να τεθεί μια βάση για σχέσεις και οικονομική συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου», ανέφερε δήλωση από το γραφείο του Νετανιάχου. Ωστόσο, η Χεζμπολάχ έχει ήδη καταγγείλει την αποστολή πολιτικού εκπροσώπου ως παραχώρηση στο Ισραήλ.
Νομικοί κύκλοι και αναλυτές της περιοχής επισημαίνουν ότι η συμμετοχή πολιτικών εκπροσένων στις συνομιλίες, παρά την επίσημη κατάσταση πολέμου, αποτελεί ένα διπλωματικό προηγούμενο που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για πιο ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, αν και οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες, ειδικά με την αντίθεση της Χεζμπολάχ. Η Ιρανόφιλη οργάνωση έχει επανειλημμένα απορρίψει οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ ως «παγίδα». Οι φόβοι για κλιμάκωση στην περιοχή παραμένουν έντονοι, ειδικά μετά από πρόσφατα πλήγματα και την εξόντωση κορυφαίων διοικητών της Χεζμπολάχ, όπως ο Χάιθαμ Αλί Ταμπταμπάι, γεγονότα που έχουν εντείνει την ανησυχία για την τήρηση της εκεχειρίας.
Η επόμενη μέρα και οι προοπτικές
Οι διορισμοί της Τετάρτης 3 Δεκεμβρίου συμπίπτουν με την άφιξη στη Βηρυτό της Ειδικής Εκπροσώπου των ΗΠΑ για τον Λίβανο, Μόργκαν Όρταγκους, και εκπροσώπων από τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η Όρταγκους ταξιδεύει από το Ισραήλ και αναμένεται να παραστεί στη συνάντηση της Τετάρτης στην Γαλάζια Γραμμή, σύμφωνα με πηγές. Υπάρχουν αυξανόμενοι φόβοι στον Λίβανο ότι το Ισραήλ θα επεκτείνει τα πλήγματά του σε μια πλήρη στρατιωτική εκστρατεία, έχοντας εκφράσει την απογοήτευσή του για τον ρυθμό των προσπαθειών του Λιβάνου να κατασχέσει τα όπλα της Χεζμπολάχ σε όλη τη χώρα. Δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας δήλωσαν ότι ο Νετανιάχου συζήτησε πρόσθετα επιχειρησιακά σχέδια για την αποτροπή του επανεξοπλισμού της Χεζμπολάχ με Ισραηλινούς αξιωματούχους άμυνας την 27η Νοεμβρίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει επίσης επιλογές για την ενίσχυση των δυνάμεων ασφαλείας του Λιβάνου με στόχο τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
