- Η IAEA δεν έχει πρόσβαση στις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις από τον Ιούνιο.
- Επτά πυρηνικές υποδομές επηρεάστηκαν από τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ.
- Το Ιράν κατείχε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% πριν τις επιθέσεις.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διατηρεί όλες τις στρατιωτικές επιλογές ανοιχτές.
- Υπάρχει κίνδυνος κρυφής αποθήκευσης ουρανίου σε άγνωστες τοποθεσίες.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ διατηρεί «όλες τις επιλογές στο τραπέζι» παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η κατάσταση των κύριων υποδομών σε Νατάνζ και Φορντό παραμένει ασαφής μετά τους στρατιωτικούς βομβαρδισμούς του περασμένου Ιουνίου.
| Εγκατάσταση | Κατάσταση | Σημασία |
|---|---|---|
Εγκατάσταση Νατάνζ (PFEP) | Κατάσταση Καταστράφηκε | Σημασία Πιλοτική μονάδα εμπλουτισμού |
Εγκατάσταση Φορντό | Κατάσταση Σοβαρές Ζημιές | Σημασία Υπόγεια εγκατάσταση σε βουνό |
Εγκατάσταση Ισφαχάν | Κατάσταση Μερική Ζημιά | Σημασία Κέντρο πυρηνικού κύκλου καυσίμου |
Εγκατάσταση Απόθεμα 60% | Κατάσταση Αδιευκρίνιστο | Σημασία 440,9 κιλά ουρανίου (προ πληγμάτων) |
Η τρέχουσα γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει φέρει στο επίκεντρο το γεωπολιτικό αποτύπωμα των πυρηνικών υποδομών της Τεχεράνης, οι οποίες αποτέλεσαν στόχο των κοινών επιχειρήσεων ΗΠΑ και Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου έντασης, όπου η στρατηγική αποτροπής δοκιμάζεται από την έλλειψη διαφάνειας σχετικά με τις ζημιές που υπέστησαν οι κρίσιμες εγκαταστάσεις.
Πιστεύω ότι υπάρχει μια γενική αντίληψη ότι το υλικό είναι ακόμα εκεί. Αλλά, φυσικά, πρέπει να επαληθευτεί. Κάποιο θα μπορούσε να έχει χαθεί.
Ραφαέλ Γκρόσι, Γενικός Διευθυντής IAEA
Η γεωγραφία των πληγμάτων και η αβεβαιότητα της IAEA
Οι κύριες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν —δύο στη Νατάνζ και μία υπόγεια στο Φορντό— μαζί με το συγκρότημα στο Ισφαχάν, βρέθηκαν στο στόχαστρο των αεροπορικών επιδρομών. Παρά τις δηλώσεις ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξετάζει στρατιωτικές επιλογές, η ακριβής έκταση της καταστροφής παραμένει ένα άλυτο μυστήριο για τους διεθνείς παρατηρητές.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) αναφέρει ότι επτά από τις δηλωμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις επηρεάστηκαν από τις επιθέσεις, ενώ η πρόσβαση στους επιθεωρητές δεν έχει επιτραπεί από τη στιγμή του βομβαρδισμού. Η υπηρεσία επισημαίνει ότι η μονάδα PFEP στη Νατάνζ έχει καταστραφεί ολοσχερώς, γεγονός που περιπλέκει την επαλήθευση των πυρηνικών δραστηριοτήτων της χώρας.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη δεν έχει υποβάλει ακόμη την απαιτούμενη έκθεση για την τύχη του εμπλουτισμένου ουρανίου της. Η καθυστέρηση αυτή χαρακτηρίζεται ως «επείγουσα και εκπρόθεσμη», ενισχύοντας τις ανησυχίες για το αν το υλικό έχει μεταφερθεί σε άγνωστες τοποθεσίες.
Προτεινόμενο Γεραπετρίτης: Η Ελλάδα σχεδιάζει επέκταση των χωρικών υδάτων παρά τις τουρκικές απειλές
Το απόθεμα ουρανίου και το όριο του 60%
Πριν από τα πλήγματα, το Ιράν εμπλούτιζε ουράνιο σε καθαρότητα έως και 60%, ένα επίπεδο που απέχει ελάχιστα από το 90% που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Η IAEA εκτιμά ότι η χώρα διέθετε 440,9 κιλά ουρανίου σε αυτό το επίπεδο, ποσότητα που θεωρητικά επαρκεί για την παραγωγή έως και 10 πυρηνικών κεφαλών.
Η απουσία αξιόπιστων ενδείξεων για τη μετακίνηση του υλικού αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο της κρυφής αποθήκευσης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών, η έννοια της πυρηνικής διασποράς —η ικανότητα μιας χώρας να διαμοιράζει κρίσιμο υλικό σε πολλαπλές κρυφές τοποθεσίες— αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τη διεθνή ασφάλεια και τον έλεγχο των εξοπλισμών.
Ο Γενικός Διευθυντής της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, υπογράμμισε ότι αν και το υλικό πιθανότατα βρίσκεται ακόμη εντός της χώρας, η επαλήθευση είναι αδύνατη χωρίς φυσική πρόσβαση. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα διπλωματικό αδιέξοδο, καθώς η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ θεωρούν ότι το Ιράν πλησιάζει επικίνδυνα στο κατώφλι της πυρηνικής δύναμης.
Η επόμενη μέρα και το «παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι»
Η Τεχεράνη συνεχίζει να αρνείται ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, επικαλούμενη το δικαίωμά της στον εμπλουτισμό για ειρηνικούς σκοπούς βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης (NPT). Ωστόσο, η ύπαρξη άγνωστου αριθμού συσκευών φυγοκέντρησης σε μυστικές τοποθεσίες εντείνει την καχυποψία της Δύσης.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, διπλωματικοί κύκλοι τονίζουν ότι η πίεση που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ μέσω των απειλών για νέα πλήγματα μπορεί να λειτουργήσει ως δίκοπο μαχαίρι. Η στρατηγική της μέγιστης πίεσης ενδέχεται να αναγκάσει το Ιράν σε υποχωρήσεις, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης στην περιοχή.
Το μέλλον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένο με τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις και τις διεθνείς πιέσεις. Η αναζήτηση για το απόθεμα ουρανίου αναμένεται να συνεχιστεί, αποτελώντας ένα από τα πιο κρίσιμα κεφάλαια της σύγχρονης γεωπολιτικής ιστορίας.
