ΗΠΑ – Ιράν: Ο Μάρκο Ρούμπιο βλέπει συμφωνία «σε λίγες ημέρες» εν μέσω νέων στρατιωτικών πληγμάτων

Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Τρίτη ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε να επιτευχθεί εντός λίγων ημερών, παρά την πρόσφατη κλιμάκωση με νέα αμερικανικά πλήγματα στον Περσικό Κόλπο. Η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει πως η διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ παραμένει αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποιεί για νέες επιθέσεις εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της τρίμηνης πολεμικής σύγκρουσης που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, με την Ουάσιγκτον να επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη στρατιωτική πίεση και τη διπλωματική διέξοδο. Το παρασκήνιο της υπόθεσης δείχνει ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει μια συμφωνία-πλαίσιο που θα αποσυνδέει την άμεση κατάπαυση του πυρός από τα μακροχρόνια πυρηνικά ζητήματα.

Η στρατηγική αποφασιστικότητα για τα Στενά του Ορμούζ

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Ινδία, ο Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι η ελεύθερη διέλευση από το κρίσιμο πέρασμα θα διασφαλιστεί «με τον έναν ή τον άλλο τρόπο». Οι δηλώσεις αυτές ακολούθησαν τις αμυντικές επιθέσεις της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ εναντίον ιρανικών σκαφών που επιχείρησαν να ποντίσουν νάρκες.

Η ένταση παραμένει υψηλή, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε την κατάρριψη ενός εχθρικού stealth drone χρησιμοποιώντας ένα νέο σύστημα αεράμυνας. Παρά την υφιστάμενη εκεχειρία από τις αρχές Απριλίου, οι αμερικανικές δυνάμεις συνεχίζουν τα πλήγματα για την προστασία των στρατευμάτων τους από τις απειλές των ιρανικών δυνάμεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η Ουάσιγκτον δίνει στη διπλωματία κάθε ευκαιρία να πετύχει πριν εξετάσει εναλλακτικές μεθόδους αντιμετώπισης. Στο τραπέζι βρίσκεται μια «στέρεη πρόταση» που αφορά το άνοιγμα των στενών και μια χρονικά περιορισμένη διαπραγμάτευση για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Διπλωματικός πυρετός στη Ντόχα και το πυρηνικό αγκάθι

Την ίδια ώρα, ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν και ο Υπουργός Εξωτερικών της χώρας βρίσκονται στη Ντόχα του Κατάρ για συνομιλίες. Στις συζητήσεις συμμετέχει και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας του Ιράν, με στόχο την πιθανή αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων ως μέρος της τελικής συμφωνίας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, σε ανάρτησή του στο Truth Social, ανέφερε ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται «ικανοποιητικά», αλλά διατήρησε τη σκληρή του στάση. Ξεκαθάρισε ότι θα υπάρξει είτε μια «μεγάλη συμφωνία για όλους» είτε καθόλου συμφωνία, προειδοποιώντας για νέες επιθέσεις σε περίπτωση αποτυχίας.

Βασικός στόχος της αμερικανικής πλευράς παραμένει η αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη μέσω του εμπλουτισμένου ουρανίου. Από την πλευρά του, το Ιράν επιμένει ότι τα πυρηνικά ζητήματα θα συζητηθούν μόνο μετά την επίτευξη της συμφωνίας-πλαίσιο για την εκεχειρία.

Η εμπλοκή του Ισραήλ και οι οικονομικές επιπτώσεις

Στην εξίσωση προστίθεται και η στάση του Ισραήλ, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να δηλώνει ότι θα εντείνει τα πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Παρά τη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν τις επιχειρήσεις τους, επικαλούμενες το δικαίωμα στην αυτοάμυνα.

Η κρίση έχει προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στο παγκόσμιο εμπόριο, καθώς η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ έχει μειωθεί σε λίγες δεκάδες πλοία ημερησίως, από 125-140 που ήταν το κανονικό. Αυτό έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών στα καύσιμα, τα λιπάσματα και τα τρόφιμα παγκοσμίως.

Υπό συζήτηση βρίσκεται ένα στρατηγικό σχέδιο 30 ημερών για το πλήρες άνοιγμα των στενών μετά την υπογραφή της ειρήνης. Η Τεχεράνη φαίνεται να προτείνει ένα καθεστώς όπου δεν θα εισπράττονται διόδια, αλλά θα υπάρχει κόστος για υπηρεσίες πλοήγησης και περιβαλλοντική προστασία, σε συνεργασία με το Ομάν.