- Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την Ευρώπη «κατακερματισμένο καλειδοσκόπιο» χωρίς θάρρος για δράση.
- Ζήτησε τη δημιουργία ενιαίων ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων για τη διασφάλιση της αυτονομίας.
- Προέτρεψε την ΕΕ να χρησιμοποιήσει τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια για την ουκρανική άμυνα.
- Προειδοποίησε την Ευρώπη να μην υποβαθμίζεται υποκύπτοντας στις πιέσεις των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εξαπέλυσε δριμεία κριτική στην Ευρώπη από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, χαρακτηρίζοντάς την «κατακερματισμένο καλειδοσκόπιο» δυνάμεων. Προειδοποίησε για ένα σκοτεινό μέλλον εάν η ήπειρος δεν αποκτήσει τη γεωπολιτική ισχύ να αντισταθεί στις πιέσεις των ΗΠΑ και της Ρωσίας, ζητώντας άμεση δημιουργία ενιαίων ενόπλων δυνάμεων.
| Θέμα Παρέμβασης | Κεντρικό Αίτημα / Θέση |
|---|---|
| Ευρωπαϊκή Άμυνα | Δημιουργία ενιαίων ενόπλων δυνάμεων |
| Ρωσικά Κεφάλαια | Χρήση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων για την Ουκρανία |
| Γεωπολιτική Στάση | Απεξάρτηση από τις διαθέσεις του προέδρου των ΗΠΑ |
| Διεθνής Ρόλος | Μετατροπή της Ευρώπης σε παγκόσμια δύναμη που καθορίζει εξελίξεις |
| Σχέση με Ρωσία | Αποφασιστική αντίσταση στη συνεχιζόμενη επιθετικότητα |
Αυτή η παρέμβαση του Ουκρανού ηγέτη έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς ο πόλεμος συμπληρώνει σχεδόν τέσσερα χρόνια και η διεθνής προσοχή φαίνεται να μετατοπίζεται. Το παρασκήνιο της ομιλίας του στο Νταβός αντανακλά την αγωνία του Κιέβου για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής υποστήριξης, την ώρα που οι ισορροπίες στην Ουάσιγκτον αλλάζουν δραματικά.
Η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να είναι μια παγκόσμια δύναμη. Όχι μια που αντιδρά αργά, αλλά μια που καθορίζει το μέλλον.
Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Πρόεδρος της Ουκρανίας
Η Ευρώπη ως «κατακερματισμένο καλειδοσκόπιο»
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Ζελένσκι δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει σκληρή γλώσσα, περιγράφοντας την Ευρώπη ως μια ένωση μικρών και μεσαίων δυνάμεων που στερούνται τη στρατηγική ενότητα. Τόνισε ότι η ήπειρος κινδυνεύει να «υποβαθμιστεί» εάν συνεχίσει να αντιδρά καθυστερημένα στις εξελίξεις αντί να καθορίζει το μέλλον της.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να αποτελέσει μια παγκόσμια δύναμη, ικανή να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Η κριτική του εστιάστηκε στην έλλειψη αποφασιστικότητας απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα, αλλά και στην αμηχανία που επιδεικνύουν οι Βρυξέλλες έναντι των νέων αμερικανικών διεκδικήσεων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στην ανάγκη η Ευρώπη να μην αναλώνεται σε προσπάθειες να πείσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ να αλλάξει γνώμη. Αντίθετα, κάλεσε τους ηγέτες να αναλάβουν την πρωτοβουλία των κινήσεων για την προάσπιση των δημοκρατικών αξιών στην περιοχή τους.
Η πρόκληση Τραμπ και το ζήτημα της Γροιλανδίας
Στο επίκεντρο της ομιλίας βρέθηκε και η στάση του προέδρου των ΗΠΑ σχετικά με τη Γροιλανδία, ένα θέμα που έχει προκαλέσει τριγμούς στις διατλαντικές σχέσεις. Ο Ζελένσκι προέτρεψε τους Ευρωπαίους συμμάχους να μην επιτρέψουν την αλλοίωση της κυριαρχίας τους, ακόμη και όταν το ενδιαφέρον της Αμερικής στρέφεται αλλού.
Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος χαρακτήρισε ως «πολύ θετικές» τις πρόσφατες συνομιλίες του με τον Αμερικανό ηγέτη στο Νταβός, η ρητορική του παρέμεινε επιθετική προς τη στάση της Ευρώπης. «Αντί να ηγείται στην υπεράσπιση της ελευθερίας, η Ευρώπη μοιάζει χαμένη», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναδεικνύοντας το γεωπολιτικό κενό που δημιουργείται.
Η αναφορά αυτή συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες διαπραγματεύσεις για την ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία. Ο Ζελένσκι φαίνεται να φοβάται ότι μια αδύναμη Ευρώπη θα μπορούσε να οδηγηθεί σε επιζήμιους συμβιβασμούς εάν δεν παρουσιάσει ένα αρραγές μέτωπο ισχύος.
Πρόταση για ενιαίο στρατό και χρήση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων
Στο πρακτικό σκέλος της ομιλίας του, ο Ουκρανός πρόεδρος επανέφερε την πρόταση για τη δημιουργία ενωμένων ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων. Πρόκειται για μια κίνηση που, κατά τον ίδιο, θα διασφάλιζε την αυτονομία της ηπείρου και θα λειτουργούσε ως αποτρεπτικός παράγοντας για μελλοντικές απειλές.
Παράλληλα, άσκησε πίεση για την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων. Ζήτησε τα περιουσιακά αυτά στοιχεία να χρησιμοποιηθούν άμεσα για την ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα στη Μόσχα ότι η συνέχιση της σύγκρουσης θα έχει τεράστιο οικονομικό κόστος.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών που παρακολουθούν τις διεργασίες στο Νταβός, η στάση του Ζελένσκι αντικατοπτρίζει μια νέα στρατηγική «στρατηγικής αυτονομίας». Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η Ευρώπη καλείται πλέον να αποφασίσει αν θα παραμείνει ένας παθητικός παρατηρητής ή ένας ρυθμιστικός παίκτης στην παγκόσμια σκακιέρα.
Η επόμενη μέρα της ευρωπαϊκής ασφάλειας
Η παρέμβαση αυτή αναμένεται να πυροδοτήσει νέες συζητήσεις στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη στρατιωτική συνεργασία και τη χρηματοδότηση της άμυνας. Η πίεση του Κιέβου είναι σαφής: η Ευρώπη δεν έχει πλέον την πολυτέλεια του χρόνου για ατέρμονες διαβουλεύσεις.
Οι εξελίξεις στο Νταβός θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό τη συνοχή της Δύσης απέναντι στις απαιτήσεις του Κρεμλίνου. Η έκκληση του Ζελένσκι για «θάρρος» αποτελεί μια πρόκληση προς τους Ευρωπαίους ηγέτες να αποδείξουν ότι μπορούν να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από τις διαθέσεις της Ουάσιγκτον.
