Βενεζουέλα: Το αμερικανικό «μπλόκο» στις εξαγωγές πετρελαίου απειλεί την αποπληρωμή του χρέους προς την Κίνα

Η ανάληψη του ελέγχου των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας από τις Ηνωμένες Πολιτείες ανακατευθύνει κρίσιμα φορτία αργού, τα οποία χρησιμοποιούνταν για την εξυπηρέτηση του χρέους προς την Κίνα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η κίνηση αυτή δημιουργεί ένα γεωπολιτικό αδιέξοδο, καθώς το Πεκίνο βασιζόταν σε συμφωνίες πετρελαίου έναντι δανείων για την ανάκτηση δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου κατά την οποία η Βενεζουέλα χρησιμοποιούσε το πετρέλαιο ως κύριο εργαλείο για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών της. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει ότι οι συμφωνίες πετρελαίου έναντι δανείων αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά της οικονομικής σχέσης Καράκας-Πεκίνου για πάνω από δύο δεκαετίες.

Το αίνιγμα του ύψους του χρέους προς το Πεκίνο

Τα στοιχεία για το χρέος της Βενεζουέλας παραμένουν ασαφή, ιδιαίτερα μετά το 2017, όταν οι κυρώσεις των ΗΠΑ προκάλεσαν την επίσημη χρεοκοπία της χώρας. Η έλλειψη αξιόπιστων στατιστικών από την Κεντρική Τράπεζα καθιστά το έργο των αναλυτών εξαιρετικά δύσκολο.

Το ερευνητικό εργαστήριο AidData εκτιμά ότι οι κινεζικοί φορείς παρείχαν δάνεια ύψους 106 δισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ 2000 και 2018. Ωστόσο, οι τρέχουσες εκτιμήσεις για το ανεξόφλητο υπόλοιπο ποικίλλουν σημαντικά, με την Societe Generale να το τοποθετεί στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια.

Από την πλευρά της, η JP Morgan υπολογίζει τις συνολικές υποχρεώσεις της χώρας μεταξύ 13 και 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Παραμένει αδιευκρίνιστο αν το Καράκας έχει καταβάλει μέρος του αρχικού κεφαλαίου ή αν περιορίζεται μόνο σε πληρωμές τόκων τα τελευταία έτη.

Ο μηχανισμός αποπληρωμής και η παρέμβαση των ΗΠΑ

Σύμφωνα με πηγές της κρατικής εταιρείας PDVSA, η Κίνα είχε παραχωρήσει περίοδο χάριτος το 2019, επιτρέποντας την αποπληρωμή μέσω φορτίων αργού πετρελαίου. Εσωτερικά έγγραφα δείχνουν ότι οι εξαγωγές προς την Κίνα έφταναν τα 642.000 βαρέλια ημερησίως.

Η στρατηγική αυτή ανατρέπεται καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιδιώκει να διοχετεύσει τα έσοδα από τις πωλήσεις σε λογαριασμό υπό τον έλεγχο του Κατάρ. Αυτή η κίνηση ουσιαστικά αποκόπτει την Κίνα από την άμεση πρόσβαση στους πόρους που χρησιμοποιούνταν για το χρέος.

Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η Ουάσιγκτον είναι απίθανο να εγκρίνει τη μεταφορά κεφαλαίων προς το Πεκίνο από αυτόν τον λογαριασμό. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της πρόσφατης συμφωνίας-σταθμού για το πετρέλαιο που προκάλεσε την οργή της Κίνας.

Η αβεβαιότητα για τις κινεζικές επενδύσεις

Η CNPC, ο μεγαλύτερος κρατικός πετρελαϊκός κολοσσός της Κίνας, διατηρεί σημαντικά περιουσιακά στοιχεία στη Βενεζουέλα, όπως η κοινοπραξία Sinovensa. Η παραγωγή της φτάνει τα 110.000 βαρέλια ημερησίως, όμως η μελλοντική διαχείριση αυτών των φορτίων από τις ΗΠΑ παραμένει μετέωρη.

Ενώ άλλοι πιστωτές, όπως οι ομολογιούχοι, στρέφονται προς την Citgo στις ΗΠΑ, η Κίνα φαίνεται να μένει εκτός αυτής της διαδικασίας. Η γεωπολιτική ισορροπία εξαρτάται πλέον από το αν θα δοθεί πράσινο φως στην Κίνα για αγορές σε διεθνείς τιμές.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ενεργειακή διπλωματία της Ουάσιγκτον θα καθορίσει το αν η Κίνα θα παραμείνει στρατηγικός εταίρος ή αν θα αναζητήσει εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού. Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν οι διμερείς σχέσεις θα αντέξουν την πίεση του αμερικανικού ελέγχου.