- Παρέλαση 2.000 αστυνομικών και τεθωρακισμένων στην Μπάνια Λούκα παρά την απαγόρευση.
- Ο Μιλόραντ Ντόντικ επιμένει στο σχέδιο απόσχισης του 49% των εδαφών της Βοσνίας.
- Το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει κρίνει την εθνική εορτή ως παράνομη και μεροληπτική.
- Η 9η Ιανουαρίου ξυπνά μνήμες από τον αιματηρό πόλεμο του 1992 με τους 100.000 νεκρούς.
Οι Σερβοβόσνιοι γιόρτασαν την Παρασκευή την ημέρα κρατικής οντότητας της αυτόνομης περιοχής τους, αψηφώντας την απαγόρευση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Ο καθαιρεθείς ηγέτης Μιλόραντ Ντόντικ επιβεβαίωσε την πρόθεσή του για απόσχιση από τη Βοσνία, δηλώνοντας ότι θα πάρει μαζί του το 49% των εδαφών της χώρας.
| Κατηγορία | Δεδομένα |
|---|---|
| Ημερομηνία-Κλειδί | 9 Ιανουαρίου 1992 |
| Ανθρώπινες Απώλειες | 100.000 νεκροί |
| Προσφυγικό | 2 εκατομμύρια εκτοπισμένοι |
| Συμφωνία Ειρήνης | Ντέιτον (1995) |
| Συμμετοχή στην Παρέλαση | 2.000 άτομα |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου αστάθειας στα Δυτικά Βαλκάνια, όπου οι εθνοτικές εντάσεις παραμένουν στο προσκήνιο τρεις δεκαετίες μετά τη λήξη των εχθροπραξιών. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άρρηκτα με τη Συμφωνία του Ντέιτον του 1995, η οποία δημιούργησε ένα περίπλοκο σύστημα διακυβέρνησης που σήμερα δοκιμάζεται από τις αυτονομιστικές τάσεις.
Όταν φύγουμε, θα πάρουμε το 49% της Βοσνίας μαζί μας.
Μιλόραντ Ντόντικ, Καθαιρεθείς ηγέτης των Σερβοβοσνίων
Η πρόκληση στην Μπάνια Λούκα και η στάση του Ντόντικ
Περίπου 2.000 αστυνομικοί, βετεράνοι πολέμου και πολίτες συμμετείχαν σε παρέλαση ειδικών δυνάμεων και τεθωρακισμένων οχημάτων στους δρόμους της Μπάνια Λούκα. Παρά τις πολικές θερμοκρασίες, οι συμμετέχοντες θέλησαν να στείλουν ένα μήνυμα ισχύος προς την κεντρική κυβέρνηση του Σεράγεβο.
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Μιλόραντ Ντόντικ, ο οποίος έχει απομακρυνθεί από την προεδρία της περιοχής, παραμένει μια κυρίαρχη και προκλητική φιγούρα. «Νομίζουν πραγματικά ότι θα τους υπακούσουμε; Η ιστορία δεν ανήκει σε αυτούς που φοβούνται», δήλωσε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων.
Η πολιτική κατάσταση στην περιοχή παραμένει έκρυθμη, ειδικά μετά την πρόσφατη ψηφοφορία για νέο πρόεδρο, η οποία προκλήθηκε από την πολιτική απαγόρευση που επιβλήθηκε στον Ντόντικ. Παρά τις πιέσεις, ο ίδιος συνεχίζει να ηγείται μιας ατζέντας απόσχισης που απειλεί την εθνική κυριαρχία της Βοσνίας.
Προτεινόμενο Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας: Ψηφοφορία για νέο πρόεδρο μετά την απομάκρυνση του Ντόντικ
Το ιστορικό βάρος της 9ης Ιανουαρίου και οι μνήμες του πολέμου
Η 9η Ιανουαρίου αποτελεί μια ημερομηνία με βαρύ ιστορικό φορτίο, καθώς το 1992 οι Σερβοβόσνιοι κήρυξαν την ανεξαρτησία τους κατά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Η κίνηση εκείνη πυροδότησε έναν αιματηρό πόλεμο που διήρκεσε 3,5 χρόνια και στοίχισε τη ζωή σε 100.000 ανθρώπους.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Βοσνίας έχει αποφανθεί δύο φορές ότι ο εορτασμός αυτής της ημέρας είναι παράνομος. Η απόφαση βασίζεται στο γεγονός ότι η ημερομηνία συμπίπτει με ορθόδοξες χριστιανικές γιορτές, γεγονός που θεωρείται ότι εισάγει διακρίσεις εις βάρος των Καθολικών Κροατών και των Μουσουλμάνων Βοσνίων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η επιμονή στη χρήση αυτών των συμβόλων στοχεύει στην πόλωση του εκλογικού σώματος. Παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων επισημαίνουν ότι η χαμηλή προσέλευση των πολιτών, ενδεχομένως λόγω και του πολικού ψύχους που πλήττει τα Βαλκάνια, ίσως υποδηλώνει μια κόπωση της βάσης από τη συνεχή ένταση.
Γεωπολιτικές προεκτάσεις και ο κίνδυνος απόσχισης
Η δήλωση του Ντόντικ ότι «όταν φύγουμε, θα πάρουμε το 49% της Βοσνίας μαζί μας» αποτελεί την πιο ξεκάθαρη απειλή για την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Η Διεθνής Κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία, καθώς η Σερβική Δημοκρατία αποτελεί τη μία από τις δύο οντότητες που συγκροτούν το κράτος.
Η Δύση έχει ασκήσει έντονες πιέσεις για την κατάργηση των αποσχιστικών νόμων, ωστόσο η ρητορική του Ντόντικ φαίνεται να ενισχύεται. Η γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή παραμένει εύθραυστη, με τον κίνδυνο μιας νέας ανάφλεξης να πλανάται πάνω από το Σεράγεβο.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για το μέλλον της χώρας. Η διεθνής επιτροπεία και οι ειρηνευτικές δυνάμεις καλούνται να διαχειριστούν μια κρίση που απειλεί να ανατρέψει το status quo που επιβλήθηκε πριν από τρεις δεκαετίες.
