Ιράν: Η δορυφορική τεχνολογία Starlink «σπάει» το ψηφιακό μπλακάουτ του καθεστώτος

Στο Ιράν, οι πολίτες στρέφονται μαζικά στο δορυφορικό δίκτυο Starlink της SpaceX για να παρακάμψουν το καθολικό ψηφιακό μπλακάουτ που επέβαλε η Τεχεράνη. Παρά την επίσημη απαγόρευση και τις αυστηρές ποινές, η τεχνολογία του Έλον Μασκ αναδεικνύεται σε κρίσιμο εργαλείο επικοινωνίας εν μέσω της αιματηρής καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.

Η χρήση δορυφορικών συστημάτων σε εμπόλεμες ζώνες και περιοχές με γεωπολιτική αστάθεια αποτελεί πλέον μια παγιωμένη τάση στην παγκόσμια ψηφιακή διπλωματία. Το Starlink έχει ήδη αποδείξει την αξία του ως εργαλείο επιβίωσης στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή, αλλά και σε χώρες όπως η Μιανμάρ και το Σουδάν, όπου τα αυταρχικά καθεστώτα χρησιμοποιούν τη διακοπή του διαδικτύου ως μέσο καταστολής της πληροφόρησης.

Η τεχνολογική «ρωγμή» στον ψηφιακό έλεγχο της Τεχεράνης

Παρά το γεγονός ότι οι ιρανικές αρχές έχουν διακόψει τη λειτουργία των οπτικών ινών και των πύργων κινητής τηλεφωνίας, η δορυφορική σύνδεση παραμένει ενεργή σε αρκετές περιοχές. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, χρήστες στο δυτικό Ιράν και σε συνοριακές πόλεις αναφέρουν ότι η υπηρεσία λειτουργεί, αν και με διακοπές στη ροή.

Το ψηφιακό αυτό παράθυρο στον κόσμο έρχεται σε μια στιγμή που η χώρα βυθίζεται στο ψηφιακό σκοτάδι, με στόχο τον περιορισμό του συντονισμού των διαδηλωτών. Η τεχνολογία της SpaceX, η οποία εκπέμπει σήμα απευθείας από δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον πλήρη αποκλεισμό της από τις κρατικές υποδομές.

Το κόστος και τα εμπόδια της δορυφορικής σύνδεσης

Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για τη μαζική υιοθέτηση της υπηρεσίας παραμένει η οικονομική επιβάρυνση. Το κόστος ενός τερματικού ανέρχεται περίπου στα 599 δολάρια, ποσό απαγορευτικό για τη μεγάλη πλειονότητα των Ιρανών που πλήττονται από την οικονομική κρίση. Ωστόσο, η ύπαρξη φορητών συσκευών, όπως το Starlink Mini Kit, θα μπορούσε θεωρητικά να διευκολύνει τη λαθραία εισαγωγή και χρήση τους.

Επιπλέον, οι αρχές στην Τεχεράνη προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την απειλή μέσω παρεμβολών (jamming). Σύμφωνα με ειδικούς στις τηλεπικοινωνίες, η χρήση ισχυρών επίγειων σημάτων μπορεί να υπερκαλύψει τη δυνατότητα των τερματικών να λαμβάνουν δεδομένα από το διάστημα, καθιστώντας τη σύνδεση ασταθή και αποσπασματική.

Η γεωπολιτική διάσταση και η παρέμβαση των ΗΠΑ

Η κατάσταση έχει λάβει πλέον διαστάσεις διεθνούς διπλωματικού επεισοδίου. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να συνομιλήσει με τον Έλον Μασκ για την αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της ελευθερίας της έκφρασης και στην παροχή μιας «γραμμής ζωής» προς τους διαδηλωτές.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η ικανότητα του Μασκ να επηρεάζει την έκβαση παγκόσμιων συγκρούσεων μέσω της τεχνολογίας του αποτελεί μια νέα μορφή ιδιωτικής γεωπολιτικής ισχύος. Ενώ το Ιράν έχει ψηφίσει νόμο που προβλέπει βαρύτατες ποινές για τη χρήση του Starlink, η «μάχη των αιθέρων» αναμένεται να κλιμακωθεί τις επόμενες ημέρες.