- Οι ΗΠΑ πιέζουν τους G7 για ταχύτερη απεξάρτηση από τα κινεζικά κρίσιμα ορυκτά.
- Η Κίνα ελέγχει έως και το 87% της επεξεργασίας σπάνιων γαιών παγκοσμίως.
- Πρόσφατοι κινεζικοί περιορισμοί στις εξαγωγές προς την Ιαπωνία επιτείνουν την ανησυχία.
- Συμφωνία 8,5 δισ. δολαρίων ΗΠΑ-Αυστραλίας αποτελεί το μοντέλο για τη νέα στρατηγική.
- Στη συνάντηση συμμετέχουν χώρες που αντιπροσωπεύουν το 60% της παγκόσμιας ζήτησης.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, προχωρά σε μια κίνηση υψηλής γεωπολιτικής σημασίας, καλώντας τους G7 και στρατηγικούς εταίρους σε άμεση επιτάχυνση της απεξάρτησης από τα κρίσιμα ορυκτά της Κίνας. Η συνάντηση της Δευτέρας στην Ουάσιγκτον, στην οποία συμμετέχουν χώρες που ελέγχουν το 60% της παγκόσμιας ζήτησης, στοχεύει στη θωράκιση των εφοδιαστικών αλυσίδων απέναντι στους κινεζικούς εξαγωγικούς περιορισμούς.
| Χαρακτηριστικό | Λεπτομέρεια |
|---|---|
| Κύριος Διοργανωτής | Σκοτ Μπέσεντ, Υπουργός Οικονομικών ΗΠΑ |
| Συμμετέχοντες | G7, ΕΕ, Αυστραλία, Ινδία, Ν. Κορέα, Μεξικό |
| Μερίδιο Ζήτησης | 60% της παγκόσμιας ζήτησης κρίσιμων ορυκτών |
| Κινεζική Κυριαρχία | 47% – 87% της παγκόσμιας επεξεργασίας |
| Στρατηγική Επένδυση | 8,5 δισ. δολάρια (Συμφωνία ΗΠΑ-Αυστραλίας) |
| Κρίσιμες Εφαρμογές | Άμυνα, Ημιαγωγοί, Μπαταρίες, ΑΠΕ |
Η κίνηση αυτή της Ουάσιγκτον έρχεται ως άμεση απάντηση στη μακροχρόνια κυριαρχία του Πεκίνου στην επεξεργασία υλικών που είναι απαραίτητα για την παγκόσμια αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογία αιχμής. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται με την πρόσφατη κλιμάκωση, καθώς το Reuters μεταδίδει ότι η Κίνα άρχισε ήδη να περιορίζει τις εξαγωγές σπάνιων γαιών προς ιαπωνικές εταιρείες.
Το θέμα της ημέρας είναι το επείγον. Πρόκειται για ένα τεράστιο εγχείρημα και πρέπει απλώς να κινηθούμε ταχύτερα.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος
Το διακύβευμα της συνάντησης στην Ουάσιγκτον
Στη συνάντηση που φιλοξενεί ο Μπέσεντ συμμετέχουν, εκτός από τις χώρες των G7, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Αυστραλία, η Ινδία, η Νότια Κορέα και το Μεξικό. Η διεύρυνση αυτή, όπως είχε φανεί από την πρόσκληση σε Αυστραλία και Ινδία, κρίνεται απαραίτητη για τη δημιουργία ενός ενιαίου μετώπου απέναντι στο κινεζικό μονοπώλιο.
Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής, το κεντρικό σύνθημα της συνάντησης είναι η «επείγουσα ανάγκη» για δράση. Παρά το γεγονός ότι στη σύνοδο του Καναδά τον περασμένο Ιούνιο είχε συμφωνηθεί ένα σχέδιο δράσης, η αμερικανική πλευρά εκφράζει δυσαρέσκεια για τους αργούς ρυθμούς υλοποίησης από τους συμμάχους της.
Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι, με εξαίρεση την Ιαπωνία, οι περισσότερες χώρες παραμένουν βαθιά εξαρτημένες από τις κινεζικές εισαγωγές. Η Ιαπωνία είχε αναγκαστεί να λάβει μέτρα ήδη από το 2010, όταν το Πεκίνο διέκοψε απότομα την τροφοδοσία κρίσιμων ορυκτών.
Η κινεζική κυριαρχία και οι κίνδυνοι για τη Δύση
Τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος του προβλήματος. Η Κίνα ελέγχει το 47% έως 87% της παγκόσμιας επεξεργασίας χαλκού, λιθίου, κοβαλτίου, γραφίτη και σπάνιων γαιών.
Αυτά τα ορυκτά αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της σύγχρονης οικονομίας, καθώς χρησιμοποιούνται από τους ημιαγωγούς και τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων μέχρι τα εξαρτήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οποιαδήποτε διαταραχή στην αλυσίδα θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμιο οικονομικό σοκ.
Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων, νομικοί παραστάτες και αναλυτές τονίζουν ότι η απειλή επιβολής αυστηρών ελέγχων από την Κίνα δεν είναι πλέον θεωρητική. Η πρόσφατη απαγόρευση εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης στον ιαπωνικό στρατό αποτελεί σαφές δείγμα των προθέσεων του Πεκίνου.
Η στρατηγική του προέδρου των ΗΠΑ
Η κυβέρνηση υπό τον πρόεδρο των ΗΠΑ προωθεί μια επιθετική πολιτική ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής. Παράλληλα, αναζητά στρατηγικές συμμαχίες με χώρες-παραγωγούς όπως η Αυστραλία και η Ουκρανία για τη μείωση του γεωπολιτικού ρίσκου.
Ήδη από τον Οκτώβριο, οι ΗΠΑ υπέγραψαν συμφωνία με την Αυστραλία που περιλαμβάνει έργα ύψους 8,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η συμφωνία αυτή αξιοποιεί το στρατηγικό απόθεμα της Αυστραλίας, το οποίο θα λειτουργεί ως «μαξιλάρι» σε περιπτώσεις διακοπής του εφοδιασμού.
Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ, η Βρετανία έχει επίσης δεσμευτεί να αποσπάσει τον έλεγχο από την Κίνα. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι είναι έτοιμη να προχωρήσει ταχύτερα με όσους εταίρους αντιλαμβάνονται τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Η επόμενη μέρα των εφοδιαστικών αλυσίδων
Αν και η συνάντηση της Δευτέρας δεν αναμένεται να καταλήξει σε μια κοινή δεσμευτική δράση, η έκδοση ανακοίνωσης από τις ΗΠΑ θα δώσει το στίγμα των επόμενων κινήσεων. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να δείξει ηγετικό ρόλο, μοιραζόμενη το όραμά της για το μέλλον.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η διαδικασία απεξάρτησης είναι μια τεράστια επιχείρηση με πολλές παραμέτρους. Η επιτυχία της εξαρτάται από τον συντονισμό των μεγάλων οικονομιών και την ικανότητά τους να δημιουργήσουν εναλλακτικές πηγές επεξεργασίας.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι το ζήτημα των κρίσιμων ορυκτών θα αποτελέσει το νέο πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Η έκτακτη συνάντηση στην Ουάσιγκτον είναι μόνο η αρχή μιας μακράς πορείας προς την ενεργειακή και αμυντική αυτονομία της Δύσης.