ΗΠΑ: Η αποχώρηση από το περιβαλλοντικό πρόγραμμα του Ειρηνικού και οι γεωπολιτικές επιπτώσεις

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συμπεριέλαβε τη Γραμματεία του Περιφερειακού Περιβαλλοντικού Προγράμματος του Ειρηνικού (SPREP) στη λίστα των 66 διεθνών οντοτήτων από τις οποίες αποσύρεται η Ουάσιγκτον. Ο οργανισμός, που εδρεύει στη Σαμόα, υπογραμμίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να ακολουθήσουν μια επίσημη διαδικασία εξόδου, ενώ εκφράζονται έντονες ανησυχίες για το γεωπολιτικό κενό που δημιουργείται στην περιοχή.

Η απόφαση της Ουάσιγκτον να διακόψει τη στήριξή της προς τον SPREP αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αναθεώρησης των διεθνών δεσμεύσεων των ΗΠΑ. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ρητορικής περί προστασίας των εθνικών συμφερόντων, θέτοντας όμως σε κίνδυνο τις πολυετείς προσπάθειες για την αντιμετώπιση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας στον Ειρηνικό.

Η επίσημη διαδικασία αποχώρησης και η στάση του SPREP

Ο γενικός διευθυντής του SPREP, Sefanaia Nawadra, ξεκαθάρισε ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ δεν μπορεί να είναι ακαριαία, καθώς απαιτείται η τήρηση ενός επίσημου πρωτοκόλλου. Μέχρι την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν τυπικό μέλος του οργανισμού, διατηρώντας τις υποχρεώσεις τους.

Ο οργανισμός, ο οποίος απασχολεί περισσότερους από 150 υπαλλήλους σε κράτη όπως τα Φίτζι, οι Νήσοι Σολομώντος και το Βανουατού, αποτελεί τον βασικό πυλώνα για την περιβαλλοντική προστασία στην περιοχή. Η αμερικανική πλευρά παρείχε μέχρι σήμερα όχι μόνο οικονομικούς πόρους, αλλά και κρίσιμη τεχνική εμπειρογνωμοσύνη για την πρόληψη καταστροφών.

Γεωπολιτικό αποτύπωμα και η επιρροή της Κίνας

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής, η κίνηση αυτή ενδέχεται να αποδυναμώσει το γεωπολιτικό αποτύπωμα των ΗΠΑ σε μια περιοχή όπου το Πεκίνο επεκτείνει συστηματικά τους δεσμούς του. Ήδη, η Κίνα συνεισφέρει 200.000 δολάρια ετησίως στον οργανισμό, ενισχύοντας τη θέση της ως εναλλακτικός εταίρος.

Η υποχώρηση της αμερικανικής παρουσίας έρχεται σε μια στιγμή που η στρατιωτική ισχύς της Κίνας επεκτείνεται βαθύτερα στον Ειρηνικό, προκαλώντας ανησυχία στους παραδοσιακούς συμμάχους. Κυβερνητικοί παράγοντες των νησιωτικών κρατών επισημαίνουν ότι η απουσία των ΗΠΑ από περιβαλλοντικά φόρουμ αφήνει χώρο για νέες συμμαχίες.

Περιορισμοί στις μετακινήσεις και διπλωματικές πιέσεις

Παράλληλα με την περιβαλλοντική απεμπλοκή, η Ουάσιγκτον επιβάλλει αυστηρότερους μεταναστευτικούς κανόνες για τους πολίτες των νησιών του Ειρηνικού. Από τις 21 Ιανουαρίου, υπήκοοι από τα Φίτζι, το Βανουατού και την Τόνγκα θα υποχρεούνται να καταβάλλουν εγγύηση βίζας υψηλού κόστους για την είσοδό τους στις ΗΠΑ.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι αυτοί οι περιορισμοί θα μπορούσαν να πλήξουν τις διμερείς σχέσεις σε πολλαπλά επίπεδα. Η ανάγκη για προστασία των συμφερόντων του Ειρηνικού γίνεται πλέον επιτακτική, καθώς οι τοπικές κυβερνήσεις αναζητούν νέες πηγές χρηματοδότησης από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Η επόμενη μέρα για την κλιματική πολιτική

Η αποχώρηση από τη βασική κλιματική συνθήκη του κόσμου και τον SPREP σηματοδοτεί μια στροφή προς τον απομονωτισμό σε θέματα περιβάλλοντος. Παρά την απώλεια της αμερικανικής στήριξης, ο Nawadra εξέφρασε την ελπίδα ότι άλλοι διεθνείς εταίροι θα καλύψουν το κενό για να συνεχιστεί το έργο της διαχείρισης αποβλήτων και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι ηγέτες του Ειρηνικού προετοιμάζονται για μια περίοδο διπλωματικής αβεβαιότητας. Η ικανότητα των χαμηλών νησιωτικών κρατών να επιβιώσουν από την κλιματική κρίση θα εξαρτηθεί πλέον από τη συνοχή των υπόλοιπων δωρητών και τη στρατηγική τους απέναντι στις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες.