- Ο Σι Τζινπίνγκ τόνισε στον Ντόναλντ Τραμπ την αξίωση της Κίνας για την Ταϊβάν μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
- Η Ταϊβάν παραχωρήθηκε στην Ιαπωνία το 1895 και αποδόθηκε στη Δημοκρατία της Κίνας το 1945.
- Η κινεζική εμφύλιος πόλεμος οδήγησε τους εθνικιστές στην Ταϊβάν το 1949, ιδρύοντας τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.
- Η κυριαρχία της Ταϊβάν παραμένει επισήμως άλυτη σε διεθνείς συνθήκες, με το Πεκίνο να την αμφισβητεί.
- Οι κυβερνήσεις σε Ταϊπέι και Πεκίνο δεν αναγνωρίζονται επίσημα, οδηγώντας σε συνεχιζόμενες εντάσεις.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δήλωσε στον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, την περασμένη Δευτέρα, ότι η «επιστροφή της Ταϊβάν στην Κίνα» στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αποτελεί βασικό στοιχείο του οράματος του Πεκίνου για την παγκόσμια τάξη. Αυτή η δήλωση υπογραμμίζει την ακλόνητη θέση της Κίνας σχετικά με την κυριαρχία της Ταϊβάν, βασιζόμενη σε ιστορικά γεγονότα που διαμόρφωσαν την περιοχή.
Η πρόσφατη δήλωση του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ προς τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με την Ταϊβάν και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έρχεται να αναδείξει εκ νέου την πολυετή και περίπλοκη διαμάχη για την κυριαρχία του νησιού. Η ιστορική αυτή αξίωση του Πεκίνου αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της εξωτερικής του πολιτικής και επηρεάζει τις διεθνείς σχέσεις, ιδίως στην Ανατολική Ασία, όπου οι εντάσεις παραμένουν υψηλές. Η κατανόηση του ιστορικού πλαισίου είναι κρίσιμη για την ερμηνεία των σημερινών γεωπολιτικών εξελίξεων.
Η ιστορική αξίωση του Πεκίνου για την Ταϊβάν
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υπογράμμισε τη σημασία της «επιστροφής της Ταϊβάν στην Κίνα» μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ως αναπόσπαστο μέρος του οράματος του Πεκίνου για την παγκόσμια τάξη. Αυτή η θέση βασίζεται σε μια σειρά ιστορικών γεγονότων και συνθηκών που, κατά την άποψη της Κίνας, επιβεβαιώνουν την κυριαρχία της επί της αυτοδιοικούμενης νήσου. Η δήλωση αυτή, που έγινε την περασμένη Δευτέρα, ενισχύει την αποφασιστικότητα της Κίνας να θεωρεί την Ταϊβάν ως αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς της, παρά την ύπαρξη ξεχωριστής κυβέρνησης στην Ταϊπέι.
Νομικοί κύκλοι και αναλυτές επισημαίνουν ότι η ιστορική ερμηνεία αποτελεί κεντρικό πυλώνα της κινεζικής διπλωματίας, καθώς προσδίδει νομιμοποίηση στις αξιώσεις της. Η αναφορά σε διεθνείς συμφωνίες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως η Διακήρυξη του Καΐρου, χρησιμοποιείται συχνά από το Πεκίνο για να τονίσει την αναγνώριση της κινεζικής κυριαρχίας από τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα της μεταπολεμικής περιόδου και η εμφύλια σύρραξη που ακολούθησε στην Κίνα έχουν δημιουργήσει ένα περίπλοκο διεθνές νομικό και πολιτικό τοπίο.
Το χρονολόγιο των γεγονότων: Από το 1895 έως σήμερα
Η ιστορία της Ταϊβάν είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις περιφερειακές και παγκόσμιες γεωπολιτικές εξελίξεις:
- 1895: Μετά την ήττα της στον Πρώτο Σινο-Ιαπωνικό Πόλεμο, η δυναστεία Τσινγκ της Κίνας υπογράφει τη Συνθήκη του Σιμονοσέκι, με την οποία παραχωρεί την κυριαρχία της Ταϊβάν στην Ιαπωνία.
- 1911: Η δυναστεία Τσινγκ ανατρέπεται από επανάσταση και το επόμενο έτος ανακηρύσσεται η Δημοκρατία της Κίνας.
- 1927: Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας οργανώνει εξέγερση κατά της κυβέρνησης, γεγονός που θεωρείται η αρχή του κινεζικού εμφυλίου πολέμου.
- 1931: Η Ιαπωνία εισβάλλει στη Μαντζουρία, στα βορειοανατολικά της Κίνας.
- 1943: Ο ηγέτης της Δημοκρατίας της Κίνας, Τσιανγκ Κάι-σεκ, ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ υπογράφουν τη Διακήρυξη του Καΐρου, η οποία ορίζει ότι η Ταϊβάν θα «αποκατασταθεί» στη Δημοκρατία της Κίνας.
- 1945: Η Διακήρυξη του Πότσδαμ ζητά την άνευ όρων παράδοση της Ιαπωνίας και επιβεβαιώνει τη Διακήρυξη του Καΐρου. Μετά την ήττα της Ιαπωνίας, η Ταϊβάν παραδίδεται στη Δημοκρατία της Κίνας.
- 1949: Ο Τσιανγκ Κάι-σεκ υποχωρεί στην Ταϊβάν, αφού ο Μάο Τσετούνγκ κερδίζει τον εμφύλιο πόλεμο και ιδρύει τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Ο Μάο ορκίζεται να «απελευθερώσει» το νησί.
- 1951: Η Ιαπωνία υπογράφει τη Συνθήκη Ειρήνης του Σαν Φρανσίσκο, αποκηρύσσοντας τις αξιώσεις της για την Ταϊβάν, αλλά η κυριαρχία του νησιού παραμένει άρρυθμη στο έγγραφο. Το Πεκίνο χαρακτηρίζει τη συνθήκη «παράνομη και άκυρη», καθώς δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος.
- 1952: Υπογράφεται η Συνθήκη Ειρήνης μεταξύ Δημοκρατίας της Κίνας και Ιαπωνίας, η οποία επιβεβαιώνει την αποκήρυξη των ιαπωνικών αξιώσεων για την Ταϊβάν, κάτι που η κυβέρνηση στην Ταϊβάν θεωρεί επιβεβαίωση της προηγούμενης μεταβίβασης κυριαρχίας στη Δημοκρατία της Κίνας.
Οι συνέπειες της ιστορικής διαμάχης
Η ιστορική αυτή διαμάχη έχει άμεσες και σημαντικές συνέπειες στις σύγχρονες σχέσεις της Κίνας με την Ταϊβάν, καθώς και με άλλες χώρες, όπως η Ιαπωνία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Οι κυβερνήσεις σε Ταϊπέι και Πεκίνο δεν αναγνωρίζονται επίσημα μεταξύ τους μέχρι σήμερα, με τη Δημοκρατία της Κίνας να παραμένει η επίσημη ονομασία της Ταϊβάν. Αυτή η κατάσταση οδηγεί σε συνεχείς διπλωματικές εντάσεις και στρατιωτικές επιδείξεις δύναμης στην περιοχή.
Πρόσφατα, η Κίνα έχει κλιμακώσει τις προειδοποιήσεις της προς τις ξένες δυνάμεις, τονίζοντας ότι θα «συντρίψει» κάθε απόπειρα παρέμβασης στην Ταϊβάν, όπως αναφέρθηκε μετά από σχέδια της Ιαπωνίας για ανάπτυξη πυραύλων κοντά στο νησί. Η Κίνα προειδοποιεί ότι θα «συντρίψει» ξένες παρεμβάσεις για την Ταϊβάν, ενώ παράλληλα, αναπτύσσει πάνω από 100 πολεμικά πλοία στην Ανατολική Ασία, εν μέσω κλιμακούμενων διπλωματικών εντάσεων. Η Ταϊβάν, από την πλευρά της, εκφράζει ευγνωμοσύνη για την ιαπωνική στήριξη, την οποία θεωρεί πράξη δικαιοσύνης έναντι των κινεζικών πιέσεων, όπως αναφέρει ο πρωθυπουργός της Ταϊβάν, Τσο Γιουνγκ-τάι. Η Ιαπωνία, ωστόσο, έχει απορρίψει ως «αβάσιμη» την κινεζική επιστολή στον ΟΗΕ για την Ταϊβάν, γεγονός που υπογραμμίζει την κλιμάκωση της διπλωματικής διαμάχης.
Η επόμενη μέρα στις σχέσεις Κίνας-Ταϊβάν
Η δήλωση του προέδρου Σι Τζινπίνγκ στον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, την περασμένη Δευτέρα, επαναφέρει στο προσκήνιο την περίπλοκη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Ασίας. Η απουσία επίσημης αναγνώρισης μεταξύ Ταϊπέι και Πεκίνου, σε συνδυασμό με τις ιστορικές αξιώσεις και τις στρατιωτικές επιδείξεις, δημιουργεί ένα περιβάλλον αστάθειας. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η επίλυση ή η κλιμάκωση της διαμάχης για την Ταϊβάν θα έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια τάξη και την περιφερειακή ασφάλεια. Η διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή παραμένει κορυφαία προτεραιότητα για πολλούς διεθνείς παράγοντες.
