Ταϊβάν: Η επιστολή του προέδρου Λάι στον Πάπα Λέοντα για την κινεζική πίεση και το status quo

Ο πρόεδρος της Ταϊβάν, Λάι Τσινγκ-τε, απέστειλε επίσημη επιστολή στον Πάπα Λέοντα, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε απόπειρα αλλαγής του status quo μέσω βίας ή εξαναγκασμού είναι αδύνατον να φέρει την πραγματική ειρήνη. Η παρέμβαση αυτή, που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026, υπογραμμίζει την κρίσιμη διπλωματική σχέση της Ταϊπέι με το Βατικανό, τον μοναδικό σύμμαχό της στην Ευρώπη.

Η διπλωματική αυτή παρέμβαση λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, όπου η Ταϊβάν βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαρκή εκστρατεία πίεσης. Το Βατικανό, ως μία από τις μόλις 12 χώρες που διατηρούν επίσημους δεσμούς με την Ταϊπέι, αποτελεί κρίσιμο γεωπολιτικό αποτύπωμα για τη διεθνή αναγνώριση της νήσου, παρά τις παράλληλες προσπάθειες της Αγίας Έδρας να εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Πεκίνο.

Η δημοκρατία ως εθνική πορεία και η απάντηση στον αυταρχισμό

Στην επιστολή του, η οποία αποτελεί απάντηση στο μήνυμα του Ποντίφικα για την Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης της 1ης Ιανουαρίου, ο Λάι υπογράμμισε ότι η δημοκρατία και η ευημερία αποτελούν τον «εθνικό δρόμο» της χώρας του. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο πρόεδρος της Ταϊβάν σημείωσε ότι η σύνδεση της νήσου με τον κόσμο περνά μέσα από αυτές τις αξίες.

Απέναντι στη μακροχρόνια στρατιωτική πίεση και τον πολιτικό εκφοβισμό από «αυταρχικά κράτη της περιοχής», η Ταϊβάν επιλέγει σταθερά να προστατεύει την ειρήνη στα Στενά της Ταϊβάν. Ο Λάι απέφυγε να κατονομάσει ρητά την Κίνα, ωστόσο η αναφορά του ήταν σαφής, δεδομένης της καθημερινής δραστηριότητας του κινεζικού στρατού κοντά στο νησί.

«Πιστεύω ακράδαντα ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής του status quo της Ταϊβάν μέσω βίας ή εξαναγκασμού δεν μπορεί να φέρει αληθινή ειρήνη», δήλωσε χαρακτηριστικά. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, συνεχίζει να αρνείται κάθε διάλογο με τον Λάι, χαρακτηρίζοντάς τον επικίνδυνο «αυτονομιστή».

Η αμφισβήτηση των ιστορικών εγγράφων και του ΟΗΕ

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο της επιστολής αφορά την καταγγελία των προσπαθειών διαστρέβλωσης της ιστορίας. Ο Λάι αναφέρθηκε σε έγγραφα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και στην ερμηνεία του ψηφίσματος του ΟΗΕ του 1971, το οποίο οδήγησε στην απώλεια της έδρας της Ταϊπέι στον διεθνή οργανισμό υπέρ του Πεκίνου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν τις εξελίξεις στην Ανατολική Ασία, η Ταϊπέι προσπαθεί να αποδομήσει το νομικό αφήγημα της Κίνας. Το Πεκίνο υποστηρίζει ότι η Διακήρυξη του Καΐρου και το ψήφισμα του ΟΗΕ παρέχουν τη νομική βάση για τις αξιώσεις κυριαρχίας του επί της Ταϊβάν.

Η κυβέρνηση της Ταϊβάν αντικρούει αυτούς τους ισχυρισμούς, επισημαίνοντας ότι το ψήφισμα του ΟΗΕ δεν κάνει καμία αναφορά στο νησί. Επιπλέον, τονίζεται ότι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας δεν υπήρχε καν κατά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σε αντίθεση με τη Δημοκρατία της Κίνας (το επίσημο όνομα της Ταϊβάν).

Οι προοπτικές της διπλωματικής ισορροπίας

Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι η επιλογή του Λάι να απευθυνθεί στον Πάπα Λέοντα αποτελεί μια κίνηση υψηλού συμβολισμού. Το Βατικανό προσπαθεί εδώ και χρόνια να βελτιώσει τις σχέσεις του με την Κίνα, κυρίως για το ζήτημα του διορισμού Καθολικών επισκόπων, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στην Ταϊπέι για πιθανή διπλωματική απομόνωση.

Η Ταϊβάν επιμένει ότι μόνο ο λαός της μπορεί να αποφασίσει για το μέλλον του. Η ιστορική συνέχεια της Δημοκρατίας της Κίνας, η οποία κατέφυγε στο νησί το 1949 μετά τον εμφύλιο πόλεμο, παραμένει το ισχυρότερο επιχείρημα της Ταϊπέι απέναντι στις κινεζικές διεκδικήσεις.

Εν αναμονή των αντιδράσεων από το Πεκίνο, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά αν αυτή η διπλωματική επικοινωνία θα επηρεάσει τη στάση της Αγίας Έδρας. Η διατήρηση της ειρήνης στα στενά παραμένει μια γεωπολιτική εξίσωση με πολλές μεταβλητές και υψηλό ρίσκο κλιμάκωσης.