- Ο πρόεδρος του Περού Χοσέ Χέρι αντιμετωπίζει έρευνα για αδήλωτες επαφές με Κινέζο επιχειρηματία.
- Η Κίνα ελέγχει το 33% του εμπορίου του Περού και το 70% των εξαγωγών χαλκού.
- Οι ΗΠΑ κλιμακώνουν την πίεση στη Λίμα για να περιορίσουν το κινεζικό γεωπολιτικό αποτύπωμα.
- Η δημοτικότητα του προέδρου Χέρι υποχώρησε στο 41% ενόψει των εκλογών του Απριλίου.
Το σκάνδαλο «Chifagate», που αφορά τις αδήλωτες συναντήσεις του προέδρου του Περού, Χοσέ Χέρι, με τον Κινέζο επιχειρηματία Zhihua Yang, προκαλεί τριγμούς στις διμερείς σχέσεις Λίμας-Πεκίνου. Σε μια περίοδο έντονης πίεσης από την Ουάσιγκτον, η υπόθεση αυτή αναδεικνύει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Κίνας στη Λατινική Αμερική και τις κατηγορίες για αθέμιτη επιρροή.
| Δείκτης / Στοιχείο | Ποσοστό / Δεδομένο |
|---|---|
| Εμπόριο με Κίνα | 33% |
| Εμπόριο με ΗΠΑ | 14% |
| Εξαγωγές Χαλκού προς Κίνα | 70% |
| Δημοτικότητα Χοσέ Χέρι | 41% (από 51%) |
| Πεποίθηση Διαφθοράς (Δημοσκόπηση) | 78% |
Η τρέχουσα πολιτική κρίση στο Περού έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου αστάθειας, καθώς η χώρα έχει αλλάξει επτά προέδρους από το 2018. Παρά την πολιτική ρευστότητα, το Περού διατηρεί έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στη Λατινική Αμερική, στηριζόμενο κυρίως στα έσοδα από την εξόρυξη χαλκού.
Η κριτική σε έναν Κινέζο επιχειρηματία είναι, πρακτικά, κριτική στην ίδια την Κίνα.
Jhon Valdiglesias, Κέντρο Ασιατικών Σπουδών
Η γεωπολιτική διάσταση του «Chifagate»
Ο πρόεδρος Χοσέ Χέρι, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα τον Οκτώβριο, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με πρόταση μομφής και εισαγγελική έρευνα. Η υπόθεση αφορά τρεις συναντήσεις με τον Zhihua Yang, έναν επιχειρηματία που συνδέεται με κινεζικές εταιρείες οι οποίες ελέγχονται για υποθέσεις διαφθοράς.
Η αποκάλυψη αυτών των επαφών έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην αντιπολίτευση, η οποία κάνει λόγο για αθέμιτη άσκηση επιρροής. Ο Χέρι αρνείται κάθε κατηγορία, ωστόσο η δημόσια κατακραυγή εντείνεται καθώς η χώρα οδεύει προς τις προεδρικές εκλογές της 12ης Απριλίου.
Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής, η στοχοποίηση ενός Κινέζου επιχειρηματία αποτελεί στην πραγματικότητα έμμεση κριτική στο Πεκίνο. Η υπόθεση αυτή ρίχνει «βαριά σκιά» στο σύνολο των εμπορικών σχέσεων των δύο χωρών, σε μια στιγμή που η διαφάνεια των επενδύσεων τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Η οικονομική εξάρτηση από το Πεκίνο
Η απεξάρτηση του Περού από την Κίνα θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη αποστολή, δεδομένου ότι το Πεκίνο αποτελεί τον κυριότερο εμπορικό εταίρο της χώρας από το 2015. Η Κίνα απορροφά το 70% της παραγωγής χαλκού και ελέγχει τις μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής ενέργειας.
Προτεινόμενο ΗΠΑ: Ξεκινούν ξανά οι εξαγωγές σόγιας και σόργου προς την Κίνα
Επιπλέον, η έναρξη λειτουργίας του megaport στο Τσανκάι στα τέλη του 2024 δημιούργησε μια νέα απευθείας εμπορική διαδρομή μεταξύ Νότιας Αμερικής και Ασίας. Αυτή η υποδομή ενισχύει την κινεζική κυριαρχία, προκαλώντας την αντίδραση της Ουάσιγκτον που βλέπει την επιρροή της να συρρικνώνεται επικίνδυνα.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές του Atlantic Council, δεν θα ήταν έκπληξη αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ χρησιμοποιούσε εργαλεία πίεσης για να απομακρύνει το Περού από την κινεζική σφαίρα επιρροής. Παρόμοιες τακτικές έχουν ήδη εφαρμοστεί στο Μεξικό και τον Παναμά με στόχο τον περιορισμό των κινεζικών κεφαλαίων.
Η πίεση των ΗΠΑ και το δόγμα της Ουάσιγκτον
Η πρόσφατη επιχείρηση των ΗΠΑ για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς το Πεκίνο και τη Μόσχα. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποκλείσει εξωπεριφερειακές δυνάμεις από το δυτικό ημισφαίριο, ασκώντας πρόσθετη πίεση σε κυβερνήσεις που πλοηγούνται σε εσωτερικές κρίσεις.
Στους διαδρόμους της διπλωματίας, εκτιμάται ότι οι ΗΠΑ θα ενισχύσουν τον ανταγωνισμό στον τομέα των υποδομών. Ήδη έχει δοθεί το πράσινο φως για εξοπλιστικά προγράμματα και λιμενικά έργα που αποσκοπούν στην εξισορρόπηση της κινεζικής ισχύος στην περιοχή του Καλάο.
Παρά τις πιέσεις, οι διοικητικοί και πολιτικοί δεσμοί Περού-Κίνας παραμένουν ισχυροί, στηριζόμενοι σε μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που ισχύει από το 2009. Η διάλυση αυτών των δεσμών απαιτεί μακροπρόθεσμη στρατηγική, την οποία η Ουάσιγκτον φαίνεται πλέον διατεθειμένη να εφαρμόσει με αυξανόμενη ένταση.
Η επόμενη μέρα και οι αντιδράσεις
Η δημοτικότητα του Χοσέ Χέρι παρουσιάζει ραγδαία πτώση, υποχωρώντας από το 51% στο 41% μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της Ipsos, το 78% των πολιτών αντιλαμβάνεται ενδείξεις διαφθοράς στις επαφές του προέδρου με τον Κινέζο επιχειρηματία.
Αν οι Περουβιανοί αρχίσουν να αμφισβητούν την αξιοπιστία των κινεζικών επενδύσεων, τα νέα συμβόλαια θα γίνουν λιγότερο αποδεκτά από μια κοινωνία ευαίσθητη σε θέματα ευνοιοκρατίας. Το αποτέλεσμα των εκλογών του Απριλίου θα κρίνει αν η χώρα θα παραμείνει πιστή στο Πεκίνο ή θα στραφεί ξανά προς τον παραδοσιακό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ.
