- Υπογράφηκε νέα συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ Νέας Ζηλανδίας και Κιριμπάτι.
- Η συμφωνία τερματίζει τη διπλωματική ψυχρότητα που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2025.
- Προτεραιότητα δίνεται στην υγεία, την ασφάλεια των υδάτων και την εργασιακή κινητικότητα.
- Η κίνηση στοχεύει στην εξισορρόπηση της αυξανόμενης κινεζικής επιρροής στην περιοχή.
Η Νέα Ζηλανδία και το Κιριμπάτι υπέγραψαν τη Δευτέρα μια νέα συμφωνία εταιρικής σχέσης, σηματοδοτώντας την εξομάλυνση των διμερών τους σχέσεων μετά από μια περίοδο διπλωματικής ψυχρότητας. Ο υπουργός Εξωτερικών της Νέας Ζηλανδίας, Ουίνστον Πίτερς, πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στο νησιωτικό κράτος από το 2019, επισφραγίζοντας τη δέσμευση για συνεργασία σε τομείς όπως η υγεία, η ασφάλεια και η κλιματική αντοχή.
| Τομέας Συνεργασίας | Περιγραφή & Δράσεις |
|---|---|
| Στρατηγικός Συντονισμός | Ευθυγράμμιση προτεραιοτήτων εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. |
| Δημόσια Υγεία | Πρόληψη μη μεταδιδόμενων νοσημάτων και στήριξη μητρικής/παιδικής υγείας. |
| Εργασία | Επέκταση συμμετοχής στο πρόγραμμα εποχικής εργασίας της Νέας Ζηλανδίας. |
| Υδάτινοι Πόροι | Αύξηση χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. |
| Γεωγραφικό Αποτύπωμα | Έλεγχος ΑΟΖ 3,6 εκατ. τ.χλμ. από το Κιριμπάτι. |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια μιας έντονης γεωπολιτικής κινητικότητας στον Ειρηνικό Ωκεανό, όπου οι παραδοσιακές δυνάμεις της περιοχής επιδιώκουν να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος έναντι της αυξανόμενης κινεζικής επιρροής. Η στρατηγική σημασία του Κιριμπάτι, παρά το μικρό του μέγεθος, είναι τεράστια λόγω της τεράστιας Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης που ελέγχει, η οποία εκτείνεται σε 3,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Οι δύο χώρες μας είχαν σημαντικό πολιτικό διάλογο τους τελευταίους έξι μήνες, ο οποίος κορυφώθηκε με τη σημερινή υπογραφή της εταιρικής σχέσης.
Ουίνστον Πίτερς, Υπουργός Εξωτερικών Νέας Ζηλανδίας
Το παρασκήνιο της διπλωματικής ψυχρότητας του 2025
Η σχέση των δύο χωρών είχε δοκιμαστεί σοβαρά τον Ιανουάριο του 2025, όταν η κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας ανακοίνωσε την επανεξέταση του αναπτυξιακού της προγράμματος στο Κιριμπάτι. Η κίνηση αυτή ήταν η απάντηση στην ακύρωση μιας προγραμματισμένης συνάντησης μεταξύ του προέδρου Τανέτι Μααμάου και του Ουίνστον Πίτερς.
Τότε, η πλευρά του Κιριμπάτι είχε αποδώσει την ακύρωση σε τεχνικούς λόγους, αναφέροντας ότι ο πρόεδρος βρισκόταν σε απομακρυσμένο νησί, ωστόσο πολλοί αναλυτές ερμήνευσαν το γεγονός ως ένδειξη στρατηγικής απομάκρυνσης από το Ουέλινγκτον. Η υπογραφή της σημερινής Δήλωσης Εταιρικής Σχέσης αποδεικνύει ότι οι δύο πλευρές επέλεξαν την οδό του διαλόγου για την επίλυση των παρεξηγήσεων.
Η γεωπολιτική σημασία του Κιριμπάτι και ο παράγοντας Κίνα
Προτεινόμενο ΗΠΑ: Ξεκινούν ξανά οι εξαγωγές σόγιας και σόργου προς την Κίνα
Το Κιριμπάτι έχει βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος λόγω των στενών δεσμών που έχει αναπτύξει με το Πεκίνο, περιλαμβάνοντας ακόμη και τη φιλοξενία κινεζικών αστυνομικών δυνάμεων στο έδαφός του. Αυτή η στροφή έχει προκαλέσει ανησυχία στους δυτικούς συμμάχους, καθώς η στρατιωτική ισχύς της Κίνας επεκτείνεται σταδιακά βαθύτερα στον Ειρηνικό.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν την περιοχή, η Νέα Ζηλανδία επιδιώκει να προσφέρει μια αξιόπιστη εναλλακτική στο Κιριμπάτι, εστιάζοντας σε τομείς που αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών. Η νέα συμφωνία θέτει τέσσερις τομείς προτεραιότητας: την υγεία, την ευημερία, την ειρήνη και την ασφάλεια, καθώς και τον συντονισμό της εξωτερικής πολιτικής.
Ενίσχυση της υγείας και της εργασιακής κινητικότητας
Πέρα από το διπλωματικό σκέλος, η συμφωνία περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την παροχή βοήθειας. Η Νέα Ζηλανδία ανακοίνωσε πρόσθετη χρηματοδότηση για την πρόληψη μη μεταδιδόμενων νοσημάτων και τη στήριξη της μητρικής και παιδικής υγείας, τομείς που αποτελούν κρίσιμες προκλήσεις για το νησιωτικό κράτος.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση του προγράμματος εποχικής εργασίας, επιτρέποντας σε περισσότερους πολίτες του Κιριμπάτι να εργαστούν στη Νέα Ζηλανδία, καθώς και η αύξηση της χρηματοδότησης για την ασφάλεια των υδάτινων πόρων. Αυτά τα μέτρα στοχεύουν στην οικοδόμηση μιας σχέσης εμπιστοσύνης που βασίζεται σε πρακτικά αποτελέσματα και όχι μόνο σε πολιτικές διακηρύξεις.
Η επόμενη μέρα στις σχέσεις του Ειρηνικού
Η επίσκεψη του Πίτερς, η πρώτη μετά από επτά χρόνια, υπογραμμίζει την επιθυμία της Νέας Ζηλανδίας να παραμείνει ένας βασικός εταίρος στον Ειρηνικό. Σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ αποσύρονται από ορισμένα περιβαλλοντικά προγράμματα της περιοχής, ο ρόλος περιφερειακών δυνάμεων όπως η Νέα Ζηλανδία και η Αυστραλία καθίσταται ακόμη πιο κομβικός.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η σταθερότητα στον Ειρηνικό θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των μικρών εθνών να διατηρούν ισορροπημένες σχέσεις με όλους τους μεγάλους παίκτες. Η συμφωνία της Δευτέρας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αποκαθιστώντας έναν δίαυλο επικοινωνίας που θεωρείται ζωτικής σημασίας για την περιφερειακή ασφάλεια.
