Κίνα: Η διπλωματική περιοδεία του Γουάνγκ Γι στην Αφρική και η γεωπολιτική σκακιέρα του Κέρατος

Ο Κινέζος Υπουργός Εξωτερικών, Γουάνγκ Γι, ξεκίνησε την Τετάρτη την καθιερωμένη πρωτοχρονιάτικη περιοδεία του στην Αφρική, εστιάζοντας σε στρατηγικά σημεία της ανατολικής ακτής. Η επίσκεψη στη Σομαλία, η πρώτη από τη δεκαετία του 1980, αποτελεί άμεση διπλωματική απάντηση στην πρόσφατη αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ, υπογραμμίζοντας την πρόθεση του Πεκίνου να θωρακίσει τις εμπορικές οδούς προς την Ευρώπη.

Η επιλογή της έναρξης του έτους με περιοδεία στην αφρικανική ήπειρο αποτελεί μια σταθερή διπλωματική παράδοση του Πεκίνου που μετρά πάνω από τρεις δεκαετίες. Αυτή η στρατηγική κίνηση αντανακλά τη θεωρία του γεωπολιτικού αποτυπώματος — της ικανότητας μιας δύναμης να προβάλλει ισχύ και επιρροή σε περιοχές ζωτικής σημασίας για την εθνική της ασφάλεια — εδραιώνοντας την Κίνα ως τον κυρίαρχο εταίρο του Παγκόσμιου Νότου.

Η διπλωματική αντεπίθεση στο Κέρας της Αφρικής

Η στάση του Γουάνγκ Γι στη Σομαλία φέρει βαρύνουσα σημασία, καθώς έρχεται σε μια στιγμή που οι ισορροπίες στην περιοχή κλυδωνίζονται. Η πρόσφατη απόφαση του Ισραήλ να αναγνωρίσει τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητο κράτος δημιούργησε ένα διπλωματικό κενό το οποίο το Πεκίνο σπεύδει να καλύψει, στηρίζοντας την εδαφική ακεραιότητα του Μογκαντίσου.

Η Κίνα επιδιώκει να διασφαλίσει τον έλεγχο γύρω από τον Κόλπο του Άντεν, ο οποίος αποτελεί την πύλη προς την Ερυθρά Θάλασσα. Πρόκειται για έναν κρίσιμο εμπορικό διάδρομο για τα κινεζικά προϊόντα που κατευθύνονται μέσω της Διώρυγας του Σουέζ προς τις ευρωπαϊκές αγορές, καθιστώντας τη σταθερότητα της περιοχής ζήτημα εθνικής οικονομικής επιβίωσης.

Ο ανταγωνισμός των σιδηροδρομικών δικτύων

Στην Τανζανία, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στους φυσικούς πόρους και συγκεκριμένα στα τεράστια κοιτάσματα χαλκού της Ζάμπιας. Κινεζικές εταιρείες έχουν αναλάβει την ανακαίνιση του σιδηροδρόμου Tazara, μια κίνηση που στοχεύει στην αποτελεσματική μεταφορά πρώτων υλών προς τα λιμάνια του Ινδικού Ωκεαανού.

Αυτή η υποδομή λειτουργεί ως άμεσο αντίβαρο στον διάδρομο Lobito, ο οποίος υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σύγκρουση για τον έλεγχο των εφοδιαστικών αλυσίδων στην Αφρική εξελίσσεται σε μια νέα μορφή οικονομικού ψυχρού πολέμου, όπου οι σιδηροδρομικές ράγες καθορίζουν τις σφαίρες επιρροής.

Το Λεσότο και η απάντηση στους δασμούς των ΗΠΑ

Η επίσκεψη στο Λεσότο, ένα από τα φτωχότερα κράτη του κόσμου, στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα κατά του προστατευτισμού. Το Πεκίνο προωθεί την εικόνα του προστάτη του ελεύθερου εμπορίου, προσφέροντας πρόσβαση χωρίς δασμούς στην τεράστια αγορά του, ύψους 19 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, για τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη.

Η κίνηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς ότι το Λεσότο επλήγη σφοδρά από τους δασμούς του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίοι έφτασαν το 50% για ορισμένες εξαγωγές. Όπως επισημαίνει το ρεπορτάζ του Reuters, η Κίνα εκμεταλλεύεται την εμπορική πίεση της Ουάσιγκτον για να προσελκύσει νέους συμμάχους.

Η επόμενη μέρα της σινικής επιρροής

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν την κινεζική διείσδυση, η φετινή περιοδεία δεν αφορά μόνο τις διμερείς σχέσεις, αλλά τη συνολική αναδιάταξη των παγκόσμιων συμμαχιών. Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι το Πεκίνο χρησιμοποιεί την οικονομική διπλωματία για να δημιουργήσει ένα δίκτυο ασφαλείας απέναντι στις δυτικές κυρώσεις.

Η ικανότητα της Κίνας να προσφέρει άμεσες επενδύσεις σε υποδομές χωρίς τις πολιτικές προϋποθέσεις που θέτει συχνά η Δύση, παραμένει το ισχυρότερο όπλο της. Εν αναμονή των αποτελεσμάτων των συναντήσεων, είναι σαφές ότι η Αφρική παραμένει το κεντρικό πεδίο της παγκόσμιας αναμέτρησης για την κυριαρχία στον 21ο αιώνα.