Καναδάς: Το σχέδιο του Μαρκ Κάρνι για εμπορική απεξάρτηση από τις ΗΠΑ του Τραμπ

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι επιδιώκει τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας εμπορικής τάξης, μειώνοντας τη στρατηγική εξάρτηση από την Ουάσιγκτον. Μετά την πρόσφατη ιστορική συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης με την Κίνα και τις επαφές στο Κατάρ, η Οτάβα επιχειρεί να λειτουργήσει ως διπλωματική γέφυρα μεταξύ ΕΕ και Ειρηνικού, εν μέσω των επιθετικών δασμολογικών πολιτικών που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της εκλογικής νίκης του Μαρκ Κάρνι το περασμένο έτος, ο οποίος υποσχέθηκε να θωρακίσει την καναδική οικονομία από τις απρόβλεπτες κινήσεις της Ουάσιγκτον. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ανάγκη για ταχεία διαφοροποίηση των αγορών, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ κλιμακώνει τις πιέσεις προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, όπως η Δανία για το ζήτημα της Γροιλανδίας.

Η στρατηγική στροφή προς το Πεκίνο και την Ασία

Ο Κάρνι, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας και της Τράπεζας του Καναδά, προωθεί ενεργά τη σύναψη πολυμερών και διμερών συμφωνιών με χώρες που στο παρελθόν είχαν παραμεληθεί από την Οτάβα. Κατά την επίσκεψή του στη Ντόχα, τόνισε ότι οι παραδοσιακοί κανόνες του διεθνούς εμπορίου διαβρώνονται από τις αποφάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, καθιστώντας αναγκαία την αναζήτηση προβλέψιμων εταίρων.

Στο Πεκίνο, ο Καναδός ηγέτης χαρακτήρισε την Κίνα ως έναν πιο σταθερό συνεργάτη σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, παρά τις προειδοποιήσεις εγχώριων αναλυτών για τους κινδύνους υπερβολικής ενσωμάτωσης. Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει επίσης την συμφωνία για επανεκκίνηση των συνομιλιών με την Ινδία, αποκαθιστώντας τις διπλωματικές σχέσεις που είχαν παγώσει επί των ημερών του Τζάστιν Τριντό.

Η κυβέρνηση του Καναδά στοχεύει πλέον σε αγορές όπως οι Φιλιππίνες, η Ταϊλάνδη, η Σαουδική Αραβία και το μπλοκ της Mercosur στη Νότια Αμερική. Όπως δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών, Ανίτα Άναντ, ο Καναδάς είναι έτοιμος να αναλάβει ηγετικό ρόλο ως διαμεσολαβητής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των εθνών του Ειρηνικού, ενισχύοντας παράλληλα την ενίσχυση της παρουσίας στην Αρκτική.

Τα εμπόδια της οικονομικής εξάρτησης από τις ΗΠΑ

Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, τα οικονομικά δεδομένα παραμένουν αμείλικτα για την Οτάβα, καθώς σχεδόν το 70% των καναδικών εξαγωγών κατευθύνεται ακόμα προς τον νότιο γείτονά της. Ειδικότερα, το 90% του καναδικού αργού πετρελαίου απορροφάται από την αμερικανική αγορά, γεγονός που καθιστά την πλήρη απεξάρτηση ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, για να μειωθούν οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ κατά μόλις 10%, ο Καναδάς θα έπρεπε να διπλασιάσει τις πωλήσεις του σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ινδία και το Μεξικό ταυτόχρονα. Η πρόκληση αυτή γίνεται ακόμα πιο έντονη ενόψει της αναθεώρησης της συμφωνίας USMCA εντός του 2026, η οποία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της βορειοαμερικανικής οικονομίας.

Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η προσπάθεια του Κάρνι αποτελεί μια άσκηση ισορροπίας σε τεντωμένο σχοινί, καθώς η απότομη διείσδυση κινεζικών προϊόντων θα μπορούσε να κατακλύσει την εγχώρια αγορά. Η ανάγκη για διαφοροποίηση είναι επείγουσα, αλλά η ταχύτητα υλοποίησης θα κρίνει τη σταθερότητα της καναδικής βιομηχανίας απέναντι στον προστατευτισμό του Τραμπ.

Ο ορίζοντας των νέων εμπορικών συμφωνιών

Ο Καναδός πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί να διπλασιάσει τις εξαγωγές προς χώρες εκτός ΗΠΑ μέσα στην επόμενη δεκαετία, μια υπόσχεση που απαιτεί την ολοκλήρωση συμφωνιών με ρυθμό-ρεκόρ. Ήδη έχουν οριστικοποιηθεί συμφωνίες με την Ινδονησία και το Εκουαδόρ, ενώ υπεγράφησαν επενδυτικά σύμφωνα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η επόμενη φάση του σχεδίου θα ξεδιπλωθεί στο Νταβός, όπου ο Κάρνι αναμένεται να παρουσιάσει το όραμά του για μια κανόνων-βασισμένη τάξη που δεν θα εξαρτάται από τις μονομερείς αποφάσεις μιας και μόνο υπερδύναμης. Η επιτυχία αυτού του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την ικανότητα του Καναδά να πείσει τους «ομοϊδεάτες» εταίρους του ότι η Οτάβα μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα σε μια εποχή παγκόσμιας αστάθειας.