Καναδάς: Η ιστορική επίσκεψη του Μαρκ Κάρνι στην Κίνα και η εμπορική ρήξη με τον Τραμπ

Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνι, αναχωρεί σήμερα για το Πεκίνο, πραγματοποιώντας την πρώτη επίσκεψη Καναδού ηγέτη στην Κίνα μετά από σχεδόν μια δεκαετία. Η κίνηση αυτή αποτελεί μια στρατηγική στροφή της Οτάβα, καθώς οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον δοκιμάζονται από τις απειλές προσάρτησης και τον εμπορικό πόλεμο που έχει κηρύξει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου διπλωματικής ψυχρότητας, η οποία ξεκίνησε το 2018 μετά τη σύλληψη στελέχους της Huawei στον Καναδά. Το γεωπολιτικό αποτύπωμα (geopolitical footprint) της Οτάβα επαναπροσδιορίζεται πλέον υπό την πίεση της αμερικανικής αβεβαιότητας, αναζητώντας νέες εμπορικές διεξόδους στην Ασία.

Στρατηγική στροφή προς την Ανατολή

Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Κάρνι θα συζητήσει θέματα εμπορίου και διεθνούς ασφάλειας στο Πεκίνο. Η επίσκεψη αυτή, η πρώτη από το 2017, σηματοδοτεί μια προσπάθεια για εμπορική απεξάρτηση από τις ΗΠΑ.

Η συνάντηση του Καναδού πρωθυπουργού με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ είχε συμφωνηθεί από τον περασμένο Οκτώβριο. Παρόλο που οι πρώτες επαφές δεν απέδωσαν άμεσα αποτελέσματα, η σημερινή συγκυρία καθιστά τη συνεργασία επιτακτική για την καναδική οικονομία.

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής, η Οτάβα επιδιώκει να στείλει το μήνυμα ότι είναι «ανοιχτή για επιχειρήσεις». Παρά τον πολιτικό κίνδυνο να εξοργιστεί ο Λευκός Οίκος, η καναδική κυβέρνηση θεωρεί ότι η διαφοροποίηση των εταίρων είναι πλέον ζήτημα επιβίωσης.

Το εμπορικό διακύβευμα: Πετρέλαιο και κανόλα

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται η εξαγωγή καναδικού αργού πετρελαίου προς την Κίνα. Σήμερα, ο Καναδάς εξάγει το 90% του πετρελαίου του στις ΗΠΑ, όμως η στροφή της Ουάσιγκτον προς το πετρέλαιο της Βενεζουέλας μειώνει τη ζήτηση.

Παράλληλα, η Οτάβα επιδιώκει την άρση των κινεζικών δασμών στην κανόλα. Οι δασμοί αυτοί επιβλήθηκαν ως αντίποινα για τους καναδικούς δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, μια πολιτική που είχε υιοθετηθεί επί της κυβέρνησης του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στην Οτάβα, εκτιμάται ότι η ευθυγράμμιση με την Ουάσιγκτον δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα. Η πρόσφατη εσπευσμένη επιστροφή βουλευτών από την Ταϊβάν επιβεβαιώνει την πρόθεση του Καναδά να μην προκαλέσει το Πεκίνο πριν από τις κρίσιμες επαφές.

Γεωπολιτικές ισορροπίες και «κόκκινες γραμμές»

Παρά την οικονομική προσέγγιση, παραμένουν σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η συνεργασία σε τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα κρίσιμα ορυκτά θεωρείται από πολλούς ως επικίνδυνο πεδίο.

Ο Καναδάς έχει επανειλημμένα εκφράσει διαμαρτυρίες για την εκτέλεση τεσσάρων Καναδών στην Κίνα πέρυσι, καθώς και για την παρέμβαση σε καναδικές εκλογές. Οι «κόκκινες γραμμές» της εθνικής ασφάλειας παραμένουν το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια πλήρη εξομάλυνση.

Από την πλευρά του, το Πεκίνο φαίνεται να ξεκινά μια «επίθεση γοητείας». Η Κίνα ενδέχεται να χρησιμοποιήσει τις συναντήσεις για να αναδείξει την αναξιοπιστία των ΗΠΑ ως εταίρου, προσφέροντας στον Καναδά μια εναλλακτική οδό διεθνούς εμπορικής συνεργασίας.

Η επόμενη μέρα των σινο-καναδικών σχέσεων

Η επίσκεψη Κάρνι, που θα διαρκέσει έως τις 17 Ιανουαρίου, θα κριθεί από την υπογραφή συγκεκριμένων μνημονίων συνεργασίας. Παρόλο που δεν αναμένεται άμεση κατάργηση όλων των δασμών, η αλλαγή τόνου είναι ήδη εμφανής.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι ο Καναδάς επιχειρεί έναν δύσκολο ελιγμό. Η επιτυχία της αποστολής θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της Οτάβα να εξασφαλίσει οικονομικά οφέλη χωρίς να θυσιάσει τις αξίες της ή την ασφάλειά της.