ΗΠΑ: Η απειλή του προέδρου για δασμούς στο Ιράν και ο κίνδυνος νέας ρήξης με την Κίνα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ κλιμακώνει την πίεση στην Τεχεράνη, απειλώντας με δασμούς 25% κάθε χώρα που διατηρεί εμπορικές σχέσεις με το Ιράν. Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, θέτει σε κίνδυνο το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Κίνας και απειλεί να αναζωπυρώσει τον εμπορικό πόλεμο μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου.

Η νέα αυτή κλιμάκωση έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς οι διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας βρίσκονται ήδη σε τεντωμένο σχοινί μετά την πρόσφατη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα. Το Πεκίνο, ως ο κυριότερος εμπορικός εταίρος της Τεχεράνης, καλείται τώρα να ισορροπήσει ανάμεσα στην προάσπιση των συμφερόντων του και την αποφυγή μιας μετωπικής σύγκρουσης με την αμερικανική διοίκηση.

Η στρατηγική της «μέγιστης πίεσης» και το Πεκίνο

Το Ιράν αποτελεί ιστορικά ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία τριβής στις σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων. Κατά την πρώτη θητεία του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε στοχοποιήσει κινεζικούς κολοσσούς, με την υπόθεση της Huawei να προκαλεί βαθιά διπλωματική κρίση που διήρκεσε χρόνια.

Η νέα απειλή για δασμούς 25% θα μπορούσε να εκτινάξει τις επιβαρύνσεις στα κινεζικά προϊόντα πάνω από το 70%. Αυτό το επίπεδο ξεπερνά κατά πολύ τις συμφωνίες αποκλιμάκωσης που είχαν επιτευχθεί τον περασμένο Οκτώβριο, ανατρέποντας τα δεδομένα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Το πετρέλαιο ως σημείο τριβής

Η εμπορική σχέση Κίνας και Ιράν εδράζεται κυρίως στις ενεργειακές ροές. Παρά τις επίσημες μειώσεις στις εισαγωγές, το Πεκίνο φέρεται να διακινεί περίπου το 80% του ιρανικού πετρελαίου μέσω ανεπίσημων καναλιών.

Σύμφωνα με αναλυτές, τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία, παρακάμπτοντας τις αμερικανικές κυρώσεις. Η συνολική αξία αυτών των αγορών εκτιμάται ότι ανέρχεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που καθιστά την Κίνα άμεσο στόχο των νέων μέτρων.

Η γεωπολιτική διάσταση και η πρωτοβουλία Belt and Road

Η πίεση στην Τεχεράνη επηρεάζει άμεσα το όραμα του Σι Τζινπίνγκ για την πρωτοβουλία Belt and Road, όπου το Ιράν λειτουργεί ως στρατηγικός κόμβος για τη Μέση Ανατολή. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να χρησιμοποιεί την οικονομική της ισχύ για να περιορίσει την κινεζική επιρροή σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών που παρακολουθούν τις διεθνείς εξελίξεις, η κίνηση αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής ανάσχεσης. Η σύλληψη του Μαδούρο, λίγες ώρες μετά τις επαφές του με Κινέζους αξιωματούχους, θεωρείται από πολλούς ως ένα σαφές μήνυμα προς το Πεκίνο.

Οι εκτιμήσεις των αναλυτών και η επόμενη μέρα

Παρά την έντονη ρητορική, ορισμένοι αναλυτές στρατηγικής θεωρούν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να χρησιμοποιεί τους δασμούς ως μοχλό πίεσης για τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις. Η προγραμματισμένη επίσκεψή του στο Πεκίνο τον Απρίλιο παραμένει το σημείο-κλειδί για την αποφυγή μιας νέας κλιμάκωσης.

Το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι σε έναν εμπορικό πόλεμο δεν υπάρχουν νικητές. Η Κίνα δηλώνει έτοιμη να προασπίσει τα νόμιμα δικαιώματά της, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιποίνων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.