Ιαπωνία: Το εκλογικό στοίχημα της Τακάιτσι και η γεωπολιτική σύγκρουση με την Κίνα

Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακάιτσι, οδηγεί τη χώρα σε πρόωρες εκλογές στις 8 Φεβρουαρίου, επιδιώκοντας μια ισχυρή λαϊκή εντολή που θα αναχαιτίσει την κλιμακούμενη πίεση του Πεκίνου. Η αναμέτρηση θεωρείται καθοριστική για τη γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Ασία, καθώς η Κίνα απειλεί με οικονομικά αντίποινα που θα μπορούσαν να κοστίσουν έως και 117 δισ. δολάρια στο ιαπωνικό ΑΕΠ.

Η απόφαση για προσφυγή στις κάλπες έρχεται ως συνέχεια της έντονης διπλωματικής αντιπαράθεσης που πυροδότησαν οι δηλώσεις της Τακάιτσι για την ασφάλεια της Ταϊβάν. Η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας επέλεξε να μην ανακαλέσει τις θέσεις της, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις του Πεκίνου, το οποίο θεωρεί ότι απειλείται η πολιτική βάση των διμερών σχέσεων.

Η στρατηγική της Τακάιτσι και η κληρονομιά του Σίνζο Άμπε

Στους διαδρόμους της ιαπωνικής κυβέρνησης, η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια εμπέδωσης της πολιτικής κυριαρχίας της Τακάιτσι, ακολουθώντας το παράδειγμα του μέντορά της, Σίνζο Άμπε. Ο Άμπε είχε καταφέρει να σταθεροποιήσει τη βάση του μέσω αλλεπάλληλων εκλογικών νικών, αναγκάζοντας τελικά την Κίνα να διαπραγματευτεί μαζί του από θέση ισχύος.

Η Τακάιτσι ελπίζει ότι μια ευρεία πλειοψηφία στο κοινοβούλιο θα στείλει ένα σαφές μήνυμα στο Πεκίνο: ότι οι οικονομικές πιέσεις και οι στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν δεν έχουν κάμψει το εσωτερικό της μέτωπο. Ωστόσο, η αναμέτρηση χαρακτηρίζεται από αναλυτές ως η πιο απρόβλεπτη των τελευταίων ετών, καθώς το κόστος διαβίωσης παραμένει το κυρίαρχο ζήτημα για τους ψηφοφόρους.

Σύμφωνα με πρόσφατη κυβερνητική δημοσκόπηση στην Ιαπωνία, η Κίνα αναδεικνύεται πλέον ως η μεγαλύτερη απειλή ασφαλείας για τους πολίτες. Αυτό το κλίμα ενισχύει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της πρωθυπουργού, η οποία ποντάρει στην υψηλή δημοτικότητά της για να διευρύνει την οριακή πλειοψηφία του συνασπισμού της.

Το οικονομικό κόστος της διπλωματικής σύγκρουσης

Το Πεκίνο έχει ήδη ξεκινήσει μια εκστρατεία αντιποίνων, η οποία περιλαμβάνει την ταξιδιωτική προειδοποίηση της Κίνας που μείωσε κατά 50% τους επισκέπτες τον Δεκέμβριο. Παράλληλα, εξετάζονται περιορισμοί στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, μια κίνηση που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην ιαπωνική βιομηχανία.

Όπως μεταδίδει το Reuters, αναλυτές του Ινστιτούτου Daiwa εκτιμούν ότι ένας πλήρης αποκλεισμός θα μπορούσε να συρρικνώσει το ΑΕΠ της Ιαπωνίας κατά 3%. Αυτό μεταφράζεται σε απώλεια 2 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας, γεγονός που αυξάνει την οικονομική αβεβαιότητα ενόψει της κάλπης.

Εν αναμονή των εξελίξεων, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η Κίνα ενδέχεται να επανεξετάσει τη στάση της μόνο εάν η Τακάιτσι πετύχει μια συντριπτική νίκη. Σε αντίθετη περίπτωση, η οικονομική πίεση (economic coercion) αναμένεται να κλιμακωθεί, στοχεύοντας στην αποσταθεροποίηση της ιαπωνικής κυβέρνησης.

Η επόμενη μέρα στις σινο-ιαπωνικές σχέσεις

Η ένταση δεν περιορίζεται μόνο στο οικονομικό πεδίο, αλλά επεκτείνεται και σε ευαίσθητες γεωγραφικές ζώνες, όπως τα αμφισβητούμενα νησιά Σενκάκου. Η ιαπωνική κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και την αποφυγή μιας θερμής σύρραξης που θα παρέλυε το εμπόριο στην περιοχή.

Το αποτέλεσμα της 8ης Φεβρουαρίου θα καθορίσει αν η Ιαπωνία θα συνεχίσει την πολιτική της «παθητικής άμυνας» ή αν θα προχωρήσει σε μια πιο ενεργητική αποτροπή. Η Κίνα, από την πλευρά της, προειδοποιεί ότι οι Ιάπωνες ψηφοφόροι θα κληθούν τελικά να πληρώσουν το τίμημα για τις επιλογές της ηγεσίας τους.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η πολιτική σταθερότητα στο Τόκιο είναι ο μοναδικός παράγοντας που μπορεί να αναγκάσει το Πεκίνο σε διπλωματική υποχώρηση. Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν το εκλογικό ρίσκο της Τακάιτσι θα αποδώσει τους καρπούς που προσδοκά η ιαπωνική διπλωματία.