- Η Ιαπωνία ζητά διακριτικά από αλιείς να αποφεύγουν τα νησιά Σενκάκου για αποφυγή κλιμάκωσης.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παρενέβη ζητώντας από το Τόκιο να μην οξύνει τις εντάσεις.
- Οι επισκέψεις ιαπωνικών αλιευτικών σκαφών μειώθηκαν κατά 55% μέσα σε έναν χρόνο.
- Το Πεκίνο αυξάνει τις περιπολίες του, με παρουσία 357 ημερών το περασμένο έτος.
- Υπάρχει έντονος φόβος για θερμό επεισόδιο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πόλεμο.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Reuters, η ιαπωνική κυβέρνηση ζητά διακριτικά από τους ψαράδες της περιοχής να απομακρυνθούν από τα αμφισβητούμενα νησιά Σενκάκου. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια απότομη αλλαγή στρατηγικής της πρωθυπουργού Σανάε Τακάιτσι, η οποία δέχεται πιέσεις από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την αποφυγή περαιτέρω διπλωματικής κλιμάκωσης με το Πεκίνο.
| Στοιχείο Ανάλυσης | Δεδομένα / Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Επισκέψεις αλιευτικών (2024) | 18 σκάφη |
| Επισκέψεις αλιευτικών (2025) | 8 σκάφη |
| Παρουσία Κινεζικής Ακτοφυλακής | 357 ημέρες το χρόνο |
| Απόσταση από Ηπειρωτική Κίνα | 300+ χιλιόμετρα |
| Απόσταση από Ταϊβάν | 170 χιλιόμετρα |
| Κύριο Αλίευμα | Κόκκινο Λυθρίνι (Red Snapper) |
Μικρά περιστατικά μπορούν να μεγαλώσουν και να οδηγήσουν σε πόλεμο, γι' αυτό πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί στην περιοχή.
Σατσούκι Καταγιάμα, Υπουργός Οικονομικών Ιαπωνίας
Η αλλαγή στρατηγικής του Τόκιο και το γεωπολιτικό παρασκήνιο
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας περιόδου έντονων τριβών στην Ανατολική Σινική Θάλασσα, όπου το Τόκιο παραδοσιακά επέτρεπε τη δραστηριότητα των αλιέων ως μέσο επιβεβαίωσης της κυριαρχίας του. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ισορροπία μεταξύ της διατήρησης του ελέγχου των ακατοίκητων βραχονησίδων και της αποφυγής ενός θερμού επεισοδίου που θα μπορούσε να πυροδοτήσει γενικευμένη σύρραξη.
Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει ότι από τα τέλη του περασμένου έτους, Ιάπωνες αξιωματούχοι προσέγγισαν μεμονωμένους ψαράδες, όπως ο 76χρονος Χιτόσι Νακάμα, ζητώντας τους να τροποποιήσουν τα δρομολόγιά τους. Η κίνηση αυτή θεωρείται στροφή 180 μοιρών, καθώς για χρόνια το Τόκιο αποδεχόταν σιωπηρά αυτά τα ταξίδια ως εργαλείο εθνικής πολιτικής.
Η ένταση είχε κορυφωθεί τον περασμένο Νοέμβριο, όταν η Ιαπωνία απέρριψε κινεζικές κατηγορίες για απειλή επέμβασης στην Ταϊβάν. Οι δηλώσεις της Σανάε Τακάιτσι για την ασφάλεια της περιοχής είχαν προκαλέσει την οργή του Πεκίνου, οδηγώντας σε μια επικίνδυνη διπλωματική περιδίνηση.
Η παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ και οι πιέσεις της Ουάσιγκτον
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επικοινώνησε με την Τακάιτσι τον Νοέμβριο, ζητώντας της να μην πυροδοτεί περαιτέρω τις εντάσεις. Η Ουάσιγκτον, αν και δεσμεύεται από τη συνθήκη ασφαλείας για την υπεράσπιση των νησιών, επιδιώκει να αποφύγει μονομερείς ενέργειες που αλλάζουν το status quo στην περιοχή.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η υποχώρηση των ψαράδων μπορεί να ερμηνευθεί από την Κίνα ως σημάδι αδυναμίας. Ωστόσο, η υπουργός Οικονομικών, Σατσούκι Καταγιάμα, φέρεται να τόνισε σε συναντήσεις της ότι «μικρά περιστατικά μπορούν να οδηγήσουν σε πόλεμο».
Η κινεζική πλευρά, από την άλλη, υποστηρίζει ότι Ιάπωνες εθνικιστές εισέρχονται στα ύδατα με το πρόσχημα της αλιείας για να προκαλέσουν προβλήματα. Το Πεκίνο επιμένει ότι τα ζητήματα πρέπει να επιλύονται μέσω διαλόγου και διαβουλεύσεων, ενώ συνεχίζει να αυξάνει τη ναυτική του παρουσία.
Το δίλημμα της κυριαρχίας και οι αντιδράσεις των αλιέων
Για τους ψαράδες της Ισιγκάκι, η περιοχή αποτελεί έναν πολύτιμο πόρο για κόκκινα λυθρίνια, αλλά και ένα μέτωπο άμυνας. Ο δήμαρχος της πόλης, Γιοσιτάκα Νακαγιάμα, εξέφρασε την ανησυχία του για το ενδεχόμενο σύλληψης Ιαπώνων πολιτών από την κινεζική ακτοφυλακή, κάτι που θα μετέτρεπε μια τοπική διαφορά σε διεθνή κρίση.
Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η μείωση της αλιευτικής δραστηριότητας είναι ήδη ορατή. Το 2025 καταγράφηκαν μόλις οκτώ επισκέψεις ιαπωνικών σκαφών στα Σενκάκου, έναντι 18 το προηγούμενο έτος, γεγονός που αντικατοπτρίζει τον φόβο για επεισόδια με τα κινεζικά πλοία που περιπολούν σχεδόν καθημερινά.
Παρά τις προειδοποιήσεις, ορισμένοι αλιείς δηλώνουν αποφασισμένοι να επιστρέψουν. Η πεποίθησή τους είναι ότι η οικονομική δραστηριότητα είναι ο μόνος τρόπος να αποδειχθεί ότι η Ιαπωνία διατηρεί τον ουσιαστικό έλεγχο των νησιών, παρά τις διπλωματικές πιέσεις από την Κίνα και τις ΗΠΑ.
Η επόμενη μέρα στις σινοϊαπωνικές σχέσεις
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η περιοχή παραμένει μια πυριτιδαποθήκη. Η Κίνα έχει ήδη δείξει τη σκληρή της στάση στη Νότια Σινική Θάλασσα κατά των Φιλιππινών, χρησιμοποιώντας κανόνια νερού και τακτικές παρενόχλησης, κάτι που το Τόκιο θέλει πάση θυσία να αποφύγει στα δικά του ύδατα.
Εν αναμονή περαιτέρω διευκρινίσεων, νομικοί παραστάτες και αναλυτές τονίζουν ότι η Ιαπωνία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η ανάγκη για αποκλιμάκωση είναι άμεση, αλλά το κόστος μιας πιθανής εδαφικής υποχώρησης θα μπορούσε να είναι βαρύ για την κυβέρνηση Τακάιτσι στο εσωτερικό της χώρας.
Στο πλαίσιο της διπλωματίας των μετακινήσεων, η Ιαπωνία επιχειρεί να εξισορροπήσει τις σχέσεις της με τις μεγάλες δυνάμεις. Η στάση των αλιέων τους επόμενους μήνες θα αποτελέσει τον τελικό δείκτη για το αν η στρατηγική της σιωπηρής απομάκρυνσης θα αποδώσει καρπούς ή αν θα οδηγήσει σε νέα αναζωπύρωση της κρίσης.
