- Οι G7 και σύμμαχοι σχεδιάζουν κατώτατες τιμές για τις σπάνιες γαίες.
- Η Κίνα ελέγχει έως και το 87% της παγκόσμιας επεξεργασίας ορυκτών.
- Η Ιαπωνία προτείνει φορολογικά κίνητρα και δημόσια χρηματοδότηση.
- Η Ευρώπη εστιάζει στην ανακύκλωση και την εσωτερική αυτονομία.
- Η απεξάρτηση θεωρείται κρίσιμη για την άμυνα και την πράσινη ενέργεια.
Στην Ουάσιγκτον συναντήθηκαν τη Δευτέρα οι υπουργοί Οικονομικών των G7 και άλλων μεγάλων οικονομιών, με στόχο τη δραστική μείωση της εξάρτησης από τις σπάνιες γαίες της Κίνας. Η συνάντηση, υπό τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, επικεντρώθηκε στη θέσπιση κατώτατων τιμών και τη δημιουργία νέων στρατηγικών συνεργασιών για την εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού.
| Ορυκτό / Στοιχείο | Ποσοστό Ελέγχου Κίνας (IEA) |
|---|---|
| Σπάνιες Γαίες (Επεξεργασία) | 87% |
| Λίθιο | 65% – 75% |
| Κοβάλτιο | 70% |
| Γραφίτης | 80% – 90% |
| Χαλκός | 47% |
Η κίνηση αυτή αποτελεί μια συντονισμένη προσπάθεια των ισχυρότερων οικονομιών του πλανήτη να θωρακίσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους απέναντι στους κινεζικούς εξαγωγικούς περιορισμούς. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από την απλή θεωρία στην εφαρμογή πρακτικών εργαλείων de-risking, προκειμένου να αποφευχθεί μια πλήρης και επώδυνη αποσύνδεση (decoupling) από την κινεζική αγορά.
Δεν βοηθά ούτε το παράπονο ούτε η αυτολύπηση, πρέπει να γίνουμε ενεργοί στην Ευρώπη για να αναπτύξουμε τις δικές μας προμήθειες.
Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, Υπουργός Οικονομικών Γερμανίας
Η στρατηγική της Ουάσιγκτον και το «de-risking»
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, άσκησε στρατηγική πίεση στους G7 για την επιτάχυνση των διαδικασιών, επισημαίνοντας ότι η ασφάλεια των κρίσιμων ορυκτών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εθνική άμυνα και την τεχνολογική κυριαρχία. Η συμμετοχή χωρών όπως η Αυστραλία, η Ινδία και η Νότια Κορέα υπογραμμίζει τη διεύρυνση του μετώπου πέρα από τον στενό πυρήνα των επτά ισχυρότερων οικονομιών.
Η πρόσκληση της Αυστραλίας και της Ινδίας στη συνάντηση κρίθηκε επιβεβλημένη, καθώς οι χώρες αυτές διαθέτουν είτε πλούσια κοιτάσματα είτε αναπτυσσόμενες μονάδες επεξεργασίας. Στόχος είναι η δημιουργία ενός εναλλακτικού οικοσυστήματος που θα μπορεί να ανταγωνιστεί το κινεζικό μονοπώλιο, το οποίο σήμερα ελέγχει έως και το 87% της παγκόσμιας επεξεργασίας σπάνιων γαιών.
Το μέτωπο των συμμάχων και οι προτάσεις της Ιαπωνίας
Η Ιαπωνία, η οποία δέχθηκε πρόσφατα αυστηρούς εξαγωγικούς περιορισμούς από το Πεκίνο, τάχθηκε υπέρ μιας άμεσης και αποφασιστικής δράσης. Η Ιαπωνίδα υπουργός Οικονομικών, Σατσούκι Καταγιάμα, πρότεινε τη χρήση φορολογικών κινήτρων και δημόσιων χρηματοδοτικών εργαλείων για τη στήριξη των μη κινεζικών προμηθειών.
Προτεινόμενο Κάγια Κάλλας: Η Κίνα εργαλειοποιεί τους οικονομικούς δεσμούς για πολιτικά οφέλη
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη θέσπιση κατώτατων τιμών, μια κίνηση που θα προστατεύσει τους νέους παραγωγούς από την τεχνητή πτώση των τιμών που μπορεί να προκαλέσει η Κίνα για να εξοβελίσει τον ανταγωνισμό. Η στρατηγική αυτή θεωρείται ζωτικής σημασίας για την επιβίωση των επενδύσεων σε δυτικές μονάδες εξόρυξης και επεξεργασίας.
Οι προκλήσεις για την Ευρώπη και ο ρόλος της Γαλλίας
Από την πλευρά της, η Ευρώπη εμφανίζεται πιο επιφυλακτική απέναντι στη δημιουργία ενός «αντι-κινεζικού συνασπισμού», προτιμώντας την ενίσχυση της δικής της αυτονομίας. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να κινηθεί ταχύτερα στην ανακύκλωση κρίσιμων πρώτων υλών και στη χρηματοδότηση νέων έργων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το ζήτημα των σπάνιων γαιών αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό θέμα της γαλλικής προεδρίας των G7 κατά το τρέχον έτος. Η Βρετανία έχει ήδη δεσμευτεί να ενισχύσει την εγχώρια πρόσβαση σε αυτά τα υλικά, αναγνωρίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση και ο στόχος των μηδενικών εκπομπών εξαρτώνται απόλυτα από τη διαθεσιμότητα λιθίου, κοβαλτίου και γραφίτη.
Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις γεωπολιτικές ισορροπίες τονίζουν πως η επιτυχία αυτού του εγχειρήματος θα κριθεί από τη διάρκεια της πολιτικής δέσμευσης των συμμάχων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η οικονομική βιωσιμότητα των εναλλακτικών πηγών απαιτεί σταθερότητα στις τιμές και μακροχρόνια συμβόλαια που θα παρακάμπτουν τη μεταβλητότητα της παγκόσμιας αγοράς.
Η επόμενη μέρα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα
Παρά την αισιοδοξία, παραμένουν σημαντικά ανεπίλυτα ζητήματα, όπως ο ακριβής μηχανισμός των δασμολογικών μέτρων και ο συντονισμός των υγειονομικών ελέγχων στις εισαγωγές. Η Κίνα συνεχίζει να διατηρεί το γεωπολιτικό πλεονέκτημα λόγω της πολυετούς εμπειρίας της στην επεξεργασία υψηλής καθαρότητας, μια διαδικασία που απαιτεί εξειδικευμένη τεχνογνωσία και υψηλό κόστος.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου δράσης. Η ικανότητα των G7 να μετατρέψουν τις συζητήσεις σε δεσμευτικές πολιτικές θα καθορίσει αν η Δύση μπορεί πράγματι να απεγκλωβιστεί από τον κινεζικό εναγκαλισμό ή αν θα παραμείνει ευάλωτη στις στρατηγικές αποφάσεις του Πεκίνου.
Στρατηγική Απεξάρτησης Εφοδιαστικής Αλυσίδας
- Διαφοροποίηση προμηθευτών με έμφαση σε χώρες εκτός Κίνας (π.χ. Αυστραλία, Καναδάς).
- Επένδυση σε τεχνολογίες ανακύκλωσης κρίσιμων ορυκτών από παλαιές συσκευές.
- Σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας με εγγυημένες κατώτατες τιμές.
- Ανάπτυξη εγχώριων μονάδων επεξεργασίας για τη μείωση του κόστους μεταφοράς και των δασμών.
