Φιλιππίνες: Επιμονή στο διεθνές δίκαιο για τον Κώδικα Δεοντολογίας στη Νότια Σινική Θάλασσα

Οι Φιλιππίνες, αναλαμβάνοντας τα ηνία του ASEAN, ξεκαθαρίζουν ότι ο πολυαναμενόμενος Κώδικας Δεοντολογίας για τη Νότια Σινική Θάλασσα πρέπει να εδράζεται απαρέγκλιτα στη Σύμβαση UNCLOS. Η Μανίλα επιδιώκει την ολοκλήρωση της συμφωνίας εντός του 2026, παρά την κλιμακούμενη κινεζική επιθετικότητα στην περιοχή.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας πολυετούς διπλωματικής στασιμότητας, σε μια περίοδο που η γεωπολιτική ένταση στον Ινδο-Ειρηνικό βρίσκεται στο ζενίθ. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια συντονισμένη προσπάθεια των κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας να περιορίσουν την επεκτατική πολιτική του Πεκίνου μέσω θεσμικών εγγυήσεων.

Η επιμονή στη νομική βάση της UNCLOS

Όπως μεταδίδει το Reuters, η υπουργός Εξωτερικών των Φιλιππίνων, Ma. Theresa Lazaro, τόνισε ότι η αναφορά στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) αποτελεί αδιαπραγμάτευτο όρο. Η UNCLOS — το διεθνές νομικό πλαίσιο που ορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών στις θαλάσσιες ζώνες — θεωρείται το μοναδικό εργαλείο που μπορεί να περιορίσει τις αυθαίρετες διεκδικήσεις.

Η Μανίλα επιδιώκει ο Κώδικας Δεοντολογίας να είναι νομικά δεσμευτικός, ένα σημείο που αναμένεται να προκαλέσει έντονες τριβές στις διαπραγματεύσεις με την Κίνα. Το Πεκίνο έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα ότι αγνοεί το διεθνές δίκαιο, προωθώντας τη δική του κυριαρχία πάνω από σχεδόν ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή.

Η στρατηγική των Φιλιππίνων ως προεδρεύουσα χώρα

Υπό την ιδιότητά τους ως προεδρεύουσα χώρα του ASEAN για το τρέχον έτος, οι Φιλιππίνες σχεδιάζουν να επιταχύνουν τις διαδικασίες. Η Lazaro αποκάλυψε ότι θα προταθούν νέες στρατηγικές στα μέλη του μπλοκ, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της συχνότητας των διπλωματικών επαφών.

Η προσπάθεια για τη σύνταξη ενός επίσημου κώδικα ξεκίνησε το 2017, όμως η πρόοδος παραμένει απελπιστικά αργή. Η Μανίλα επιθυμεί να σπάσει αυτό το τέλμα, θεωρώντας ότι η παρούσα συγκυρία επιβάλλει μια συλλογική απάντηση από τα κράτη της περιοχής που πλήττονται από τις κινεζικές ενέργειες.

Το πλέγμα των διεθνών συμμαχιών

Η διπλωματική αυτή αντεπίθεση λαμβάνει χώρα ενώ οι Φιλιππίνες ενισχύουν τις αμυντικές τους συμφωνίες με παραδοσιακούς και νέους συμμάχους. Η συνεργασία με τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και την Ιαπωνία λειτουργεί ως αντίβαρο στην πίεση που ασκεί η κινεζική ακτοφυλακή με κανόνια νερού και παρενοχλήσεις εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Μανίλα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση, η Μανίλα επιχειρεί να αξιοποιήσει το διπλωματικό της αποτύπωμα για να εξαναγκάσει το Πεκίνο σε μια συμφωνία. Η στρατηγική αυτή ευθυγραμμίζεται με την ευρύτερη αμερικανική πολιτική στον Ινδο-Ειρηνικό, η οποία στοχεύει στη διατήρηση της σταθερότητας και της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις

Παρά την αποφασιστικότητα της Μανίλα, ο δρόμος προς την ολοκλήρωση του Κώδικα Δεοντολογίας παραμένει ναρκοθετημένος. Οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών του ASEAN και οι σκληρές ανταλλαγές δηλώσεων με την κινεζική πρεσβεία τις τελευταίες εβδομάδες υποδεικνύουν ότι η συναίνεση δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Η Lazaro επανέλαβε ότι οι διαφορές πρέπει να επιλύονται μέσω της διπλωματικής οδού και όχι μέσω δημόσιων αντιπαραθέσεων. Η επιτυχία της φιλιππινέζικης προεδρίας θα κριθεί από την ικανότητά της να μετατρέψει τις διεθνείς αποφάσεις σε μια λειτουργική και σεβαστή πραγματικότητα στο πεδίο της Νότιας Σινικής Θάλασσας.