Χονγκ Κονγκ: Ξεκινά η ιστορική δίκη των διοργανωτών της αγρυπνίας για την Τιεν Ανμέν

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Χονγκ Κονγκ ξεκινά σήμερα, Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, την εμβληματική δίκη για υπονόμευση της κρατικής εξουσίας εναντίον των ηγετών της ομάδας που διοργάνωνε τις ετήσιες εκδηλώσεις μνήμης για την πλατεία Τιεν Ανμέν. Οι κατηγορούμενοι, ανάμεσά τους η Τσόου Χανγκ-τουνγκ, αντιμετωπίζουν ποινές κάθειρξης έως και 10 ετών βάσει του αμφιλεγόμενου νόμου περί εθνικής ασφάλειας.

Η έναρξη αυτής της δικαστικής διαδικασίας σηματοδοτεί την οριστική ρήξη με μια παράδοση δεκαετιών, κατά την οποία το Χονγκ Κονγκ αποτελούσε το μοναδικό σημείο σε κινεζικό έδαφος όπου η μνήμη της 4ης Ιουνίου παρέμενε ζωντανή. Η Συμμαχία για την Υποστήριξη των Πατριωτικών Δημοκρατικών Κινημάτων, η οποία βρέθηκε στο στόχαστρο των αρχών, δεν ήταν απλώς μια οργάνωση, αλλά ένας θεσμός πολιτικής έκφρασης που συνέδεε την πόλη με τις δημοκρατικές αξίες.

Το ιστορικό της δίωξης και οι κατηγορίες

Στο εδώλιο του κατηγορουμένου βρίσκονται η 40χρονη Τσόου Χανγκ-τουνγκ, πρώην αντιπρόεδρος της πλέον διαλυμένης Συμμαχίας, μαζί με τους Λι Τσεούκ-γιαν και Άλμπερτ Χο. Όπως μεταδίδει το Reuters, οι τρεις τους κατηγορούνται για «υποκίνηση υπονόμευσης της κρατικής εξουσίας», μια κατηγορία που επισύρει βαρύτατες ποινές.

Η δίκη, η οποία αναμένεται να διαρκέσει 75 ημέρες, διεξάγεται εν μέσω ενός κλίματος έντονης δικαστικής καταστολής, παρόμοιας με εκείνη που οδήγησε στην πρόσφατη καταδίκη για τον νόμο περί εθνικής ασφάλειας του μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης Τζίμι Λάι. Οι αρχές έχουν ήδη απορρίψει αιτήματα για κλήση μαρτύρων από το εξωτερικό, περιορίζοντας το εύρος της υπεράσπισης.

Το χρονικό της καταστολής των εκδηλώσεων μνήμης

Η Συμμαχία ιδρύθηκε τον Μάιο του 1989, ως απάντηση στην επιβολή στρατιωτικού νόμου στο Πεκίνο, και για σχεδόν 30 χρόνια διοργάνωνε την ετήσια αγρυπνία με κεριά στο Victoria Park. Η εκδήλωση αυτή αποτελούσε το γεωπολιτικό αποτύπωμα της αυτονομίας του Χονγκ Κονγκ, προσελκύοντας εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες κάθε χρόνο.

Η κατάσταση άλλαξε άρδην το 2020, όταν οι αγρυπνίες απαγορεύτηκαν αρχικά λόγω των περιορισμών για την πανδημία και στη συνέχεια βάσει του νόμου περί εθνικής ασφάλειας. Η συστηματική διάλυση οργανώσεων της αντιπολίτευσης οδήγησε στην αυτοδιάλυση της Συμμαχίας τον Σεπτέμβριο του 2021, μετά από κύμα συλλήψεων και εφόδων σε μουσεία μνήμης.

Η γεωπολιτική σημασία και οι διεθνείς αντιδράσεις

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση, η δίκη αυτή αποτελεί το τελικό στάδιο της ενσωμάτωσης του δικαστικού συστήματος του Χονγκ Κονγκ στα πρότυπα του Πεκίνου. Επισημαίνεται από νομικούς παραστάτες ότι η ποινικοποίηση της μνήμης για την Τιεν Ανμέν στοχεύει στην εξάλειψη κάθε συμβόλου που παραπέμπει σε δημοκρατική αμφισβήτηση.

Στους διαδρόμους των διεθνών οργανισμών, η δίκη χαρακτηρίζεται ως δοκιμασία για το κράτος δικαίου στην Ασία. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά αν το δικαστήριο θα λάβει υπόψη του την πρόσφατη απόφαση του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου, το οποίο το 2025 είχε ανατρέψει προηγούμενες καταδίκες της Τσόου για τυπικούς λόγους.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Παρά τις πιέσεις, η Τσόου Χανγκ-τουνγκ παραμένει μια από τις πιο ηχηρές φωνές αντίστασης, έχοντας αρνηθεί επανειλημμένα τις κατηγορίες ως ασαφείς και ανυπόστατες. Η απόφαση του δικαστηρίου να μην επιτρέψει την ψηφιακή κατάθεση μαρτύρων από το εξωτερικό θεωρείται από πολλούς ως ένδειξη της σκληρής γραμμής που προτίθεται να ακολουθήσει η έδρα.

Η ετυμηγορία, η οποία αναμένεται την άνοιξη του 2026, θα αποτελέσει ιστορικό προηγούμενο για το πώς ορίζεται η «υπονόμευση» σε περιπτώσεις ειρηνικής πολιτικής δράσης. Η επόμενη μέρα για το Χονγκ Κονγκ φαίνεται να οδηγεί σε μια πλήρη ευθυγράμμιση με τις πολιτικές ασφαλείας της ηπειρωτικής Κίνας, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.