BRICS Plus: Κίνα, Ρωσία και Ιράν ξεκινούν κοινά ναυτικά γυμνάσια στη Νότια Αφρική

Η Κίνα, η Ρωσία και το Ιράν ξεκίνησαν το Σάββατο κοινές ναυτικές ασκήσεις στα ύδατα της Νότιας Αφρικής, στο πλαίσιο της διεύρυνσης του μπλοκ BRICS Plus. Η επιχείρηση, που στοχεύει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει τα μέλη του μπλοκ με επιπλέον δασμούς 10%.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής διεύρυνσης του σχήματος BRICS Plus, το οποίο πλέον περιλαμβάνει έντεκα κράτη και λογίζεται από τα μέλη του ως το γεωπολιτικό αντίβαρο στην οικονομική κυριαρχία της Δύσης. Η Νότια Αφρική, ως οικοδέσποινα χώρα, υπογραμμίζει ότι η άσκηση WILL FOR PEACE 2026 αποσκοπεί αποκλειστικά στη διασφάλιση των θαλάσσιων εμπορικών οδών και την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των ναυτικών δυνάμεων.

Η γεωπολιτική σκακιέρα και η επέκταση του BRICS Plus

Η διεύρυνση του μπλοκ με την προσθήκη χωρών όπως η Αίγυπτος, η Ινδονησία, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχει αλλάξει τις ισορροπίες στην παγκόσμια σκηνή. Στην τρέχουσα άσκηση, η Βραζιλία, η Αίγυπτος και η Αιθιοπία συμμετέχουν με την ιδιότητα του παρατηρητή, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σύμπλευση Πεκίνου και Μόσχας σε κρίσιμες θαλάσσιες περιοχές.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η στρατιωτική ηγεσία της Κίνας τόνισε ότι οι ελιγμοί επικεντρώνονται σε επιχειρήσεις θαλάσσιας ασφάλειας. Παράλληλα, η συμμετοχή της Τεχεράνης υπενθυμίζει τις πρόσφατες ασκήσεις του ιρανικού ναυτικού στον Κόλπο, ενισχύοντας την εικόνα ενός ενιαίου μετώπου απέναντι στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.

Η αντίδραση της Ουάσιγκτον και οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει υιοθετήσει μια ιδιαίτερα σκληρή στάση απέναντι στα κράτη του BRICS, κατηγορώντας τα για αντιαμερικανική πολιτική. Η απειλή για την επιβολή εμπορικών δασμών 10% σε όλα τα μέλη του μπλοκ έχει δημιουργήσει κλίμα αβεβαιότητας, επηρεάζοντας άμεσα τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ που διεξάγει η Πρετόρια.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν πως η χρονική συγκυρία των ασκήσεων δεν είναι τυχαία. Η Νότια Αφρική προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις συμμαχίες της στον Παγκόσμιο Νότο και τη διατήρηση της πρόσβασης στην αμερικανική αγορά μέσω προγραμμάτων όπως το πρόγραμμα AGOA, το οποίο παραμένει ζωτικής σημασίας για την οικονομία της.

Εσωτερικές τριβές και η αμφισβήτηση της ουδετερότητας

Στο εσωτερικό της Νότιας Αφρικής, η Δημοκρατική Συμμαχία (DA), ο δεύτερος μεγαλύτερος εταίρος στον κυβερνητικό συνασπισμό του Σίριλ Ραμαφόζα, άσκησε δριμεία κριτική. Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι τα γυμνάσια αυτά αναιρούν την ουδετερότητα της χώρας και τη μετατρέπουν σε πιόνι στα γεωπολιτικά παιχνίδια κρατών που η Δύση χαρακτηρίζει ως «κράτη-παρίες».

Από την πλευρά του, ο στρατός της Νότιας Αφρικής απορρίπτει τις κατηγορίες, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για μια καθαρά τεχνική άσκηση. Επισημαίνεται από υπηρεσιακούς παράγοντες ότι η χώρα συνεχίζει να πραγματοποιεί περιοδικές ασκήσεις και με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, επιδιώκοντας τη βελτίωση των δυνατοτήτων της και την ανταλλαγή πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο.

Η επόμενη μέρα για τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς

Η ολοκλήρωση των ασκήσεων αναμένεται να δώσει σαφή δείγματα για το επίπεδο στρατιωτικής συνεργασίας εντός του BRICS Plus. Η ικανότητα αυτών των χωρών να συντονίζονται σε μεγάλης κλίμακας ναυτικές επιχειρήσεις αποτελεί ένα σαφές μήνυμα για τη φιλοδοξία τους να ελέγχουν τις στρατηγικές διόδους του παγκόσμιου εμπορίου.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η γεωπολιτική ένταση θα συνεχιστεί όσο η Ουάσιγκτον κλιμακώνει την οικονομική πίεση. Η στάση της Νότιας Αφρικής τις επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστική για το αν θα καταφέρει να διατηρήσει το διπλωματικό της αποτύπωμα ως γέφυρα μεταξύ της Δύσης και των αναδυόμενων οικονομιών.