Γκάνα: Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο που ποινικοποιεί την «προώθηση» της ΛΟΑΤΚΙ+ δραστηριότητας

Το κοινοβούλιο της Γκάνας ενέκρινε την Παρασκευή το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο «Ανθρώπινα Σεξουαλικά Δικαιώματα και Οικογενειακές Αξίες 2025», το οποίο προβλέπει ποινές φυλάκισης έως πέντε έτη για την προώθηση ή χρηματοδότηση ΛΟΑΤΚΙ+ δραστηριοτήτων. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα καταστολής των σεξουαλικών μειονοτήτων στη Δυτική Αφρική, θέτοντας τον πρόεδρο Τζον Ντραμάνι Μαχάμα προ κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων.

Η υπερψήφιση αυτής της νομοθεσίας αποτελεί την κορύφωση μιας πολυετούς πολιτικής και κοινωνικής πίεσης στη χώρα, η οποία ευθυγραμμίζεται με τις αυστηρές συντηρητικές τάσεις που επικρατούν στην περιοχή. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η απόφαση ελήφθη με ομόφωνη εισήγηση της Επιτροπής Συνταγματικών και Νομικών Υποθέσεων.

Η αυστηροποίηση του νομικού πλαισίου

Το νέο νομοσχέδιο δεν περιορίζεται μόνο στην απαγόρευση των πράξεων, αλλά στοχεύει στον πλήρη αποκλεισμό της ορατότητας της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας από τη δημόσια σφαίρα. Συγκεκριμένα, απαγορεύεται κάθε μορφή χρηματοδότησης, χορηγίας ή προβολής σχετικών δράσεων, με τους παραβάτες να αντιμετωπίζουν κάθειρξη από τρία έως πέντε έτη.

Παράλληλα, διατηρείται η υφιστάμενη ποινή των τριών ετών φυλάκισης για τις ίδιες τις ομόφυλες σεξουαλικές πράξεις. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο που ο πρόεδρος Τζον Ντραμάνι Μαχάμα επιχειρεί να εδραιώσει την εξουσία του, έχοντας αναλάβει πρόσφατα τα καθήκοντά του, εν μέσω έντονων πιέσεων από θρησκευτικούς φορείς.

Η υποχρέωση καταγγελίας και οι εκδόσεις

Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες διατάξεις είναι η εισαγωγή του «καθήκοντος αναφοράς» — μιας νομικής υποχρέωσης των πολιτών να καταγγέλλουν στις αρχές οποιαδήποτε παράνομη δραστηριότητα υποπίπτει στην αντίληψή τους — το οποίο αν παραβιαστεί επιφέρει φυλάκιση έως τρία έτη.

Επιπλέον, το νομοσχέδιο τροποποιεί τον Νόμο περί Εκδόσεων του 1960, καθιστώντας τα αδικήματα αυτά «εκδόσιμα». Αυτό σημαίνει ότι η Γκάνα μπορεί να ζητήσει την έκδοση ατόμων από το εξωτερικό που κατηγορούνται για παραβίαση της νέας νομοθεσίας, ενισχύοντας το γεωπολιτικό αποτύπωμα της καταστολής στην περιοχή.

Περιφερειακή κλιμάκωση στη Δυτική Αφρική

Η κατάσταση στη Γκάνα αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση στη Δυτική Αφρική, όπου οι κυβερνήσεις υιοθετούν όλο και πιο σκληρές στάσεις. Πρόσφατα, η Ουγκάντα και η Σενεγάλη προχώρησαν σε παρόμοιες κινήσεις, με τον Σενεγαλέζο πρόεδρο Μπασίρου Ντιομάγι Φαγιέ να διπλασιάζει τις ποινές τον περασμένο Μάρτιο.

Αντίστοιχα, η Μπουρκίνα Φάσο ποινικοποίησε για πρώτη φορά τις ομόφυλες σχέσεις τον Σεπτέμβριο του 2025, στοχεύοντας και σε συμπεριφορές που «προάγουν ομοφυλοφιλικές πρακτικές». Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, αυτές οι νομοθετικές πρωτοβουλίες χρησιμοποιούνται συχνά ως εργαλείο πολιτικής συσπείρωσης σε περιόδους κοινωνικής αναταραχής.

Η επόμενη μέρα για τον πρόεδρο Μαχάμα

Ο πρόεδρος Μαχάμα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με το δίλημμα της υπογραφής του νόμου, την ώρα που η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά. Σημειώνεται ότι μια παρόμοια προσπάθεια το 2024 από τον προκάτοχό του, Νάνα Ακούφο-Άντο, είχε παγώσει λόγω νομικών προσφυγών, όμως η τρέχουσα πολιτική συγκυρία φαίνεται πιο πιεστική.

Η τελική απόφαση θα καθορίσει όχι μόνο τα ανθρώπινα δικαιώματα στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και τις διμερείς σχέσεις της Γκάνας με τη Δύση. Οι οργανώσεις προστασίας των δικαιωμάτων προειδοποιούν για μια ανθρωπιστική κρίση, εάν ο νόμος τεθεί σε πλήρη ισχύ, καθώς θα νομιμοποιήσει τις διακρίσεις σε κάθε επίπεδο της κοινωνικής ζωής.