- Τηλεφωνικές απάτες αποφέρουν εκατομμύρια ευρώ παράνομα κέρδη στην Ελλάδα.
- Εκατοντάδες συλλήψεις έχουν γίνει, αλλά πολλές δίκες παραμένουν σε εκκρεμότητα.
- Οι δράστες χρησιμοποιούν ψυχολογικές παγίδες και πλαστά αποδεικτικά για να εξαπατήσουν τα θύματα.
- Οι τηλεφωνικές απάτες προτιμώνται λόγω του μικρότερου ρίσκου για τους δράστες.
- Τα θύματα βιώνουν οικονομική απώλεια και έντονο ψυχολογικό τραύμα, ενώ η δικαιοσύνη καθυστερεί.
Οι τηλεφωνικές απάτες συνεχίζουν να αποτελούν σοβαρό πρόβλημα στην Ελλάδα, με παράνομα κέρδη που αγγίζουν τα εκατομμύρια ευρώ και εκατοντάδες συλλήψεις. Παρά τις προσπάθειες των αρχών, πολλές υποθέσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα, αφήνοντας τα θύματα σε αναμονή της δικαίωσης, όπως συνέβη και στην περίπτωση ενός επιχειρηματία από τη Σύρο που έχασε 4.525 ευρώ.
Η αποκάλυψη νέων μεγάλων κυκλωμάτων τηλεφωνικών απατών στα μέσα Νοεμβρίου, με θύματα σε κάθε άκρη της χώρας, αναδεικνύει την εξέλιξη και την προσαρμοστικότητα των εγκληματικών οργανώσεων. Αυτή η συνεχής δράση έρχεται ως συνέχεια μιας τάσης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, όπου οι δράστες στρέφονται σε μεθόδους με μικρότερο ρίσκο και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, εκμεταλλευόμενοι την ψυχολογία και τον φόρτο εργασίας των θυμάτων.
Ο αντίκτυπος των τηλεφωνικών απατών και η αργή δικαιοσύνη
Ο Λευτέρης Πέτρου, ιδιοκτήτης εταιρείας οικοδομικών υλικών στη Σύρο, βίωσε την πικρή εμπειρία της εξαπάτησης τον Ιούνιο του 2019. Ένας άντρας προσποιήθηκε τον φαρμακοποιό του νησιού, ζητώντας αρχικά παραγγελία και στη συνέχεια ισχυριζόμενος λανθασμένη κατάθεση μεγαλύτερου ποσού που προοριζόταν για καρκινοπαθείς. Ο κ. Πέτρου, υπό τον φόρτο εργασίας και με την αποστολή πλαστού αποδεικτικού μέσω Viber, κατέθεσε άμεσα 4.525 ευρώ. Η απάτη ολοκληρώθηκε σε λιγότερο από τέσσερις ώρες, αφήνοντάς τον με ένα έντονο αίσθημα θυμού και αυτομομφής.
Παρά τον σχηματισμό δικογραφίας για 49 άτομα στην υπόθεσή του, η δικαστική εξέλιξη είναι απογοητευτική. Έπειτα από διαδοχικές αναβολές, το δικαστήριο δεν έχει ακόμη εξετάσει την υπόθεση. «Η δίκη έχει αναβληθεί τρεις φορές και ακόμη περιμένουμε. Δεν ξέρουμε εάν κάποια στιγμή θα δικαιωθούμε», δηλώνει ο κ. Πέτρου στην Καθημερινή, εκφράζοντας την αγωνία χιλιάδων θυμάτων που περιμένουν τη δικαίωση. Παρόμοια είναι η κατάσταση και για ένα θύμα από την Ικαρία, που έχασε πάνω από 6.500 ευρώ με πανομοιότυπη μέθοδο και δηλώνει ότι «ακόμη δεν το έχει ξεπεράσει».
Τα μεγέθη των κυκλωμάτων και οι επιχειρησιακές βάσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες της Καθημερινής, τουλάχιστον τρεις μεγάλες παρόμοιες υποθέσεις εκκρεμούν μέχρι και σήμερα, είτε στο στάδιο της ανάκρισης είτε στον πρώτο βαθμό εκδίκασης, ενώ μία βρίσκεται στο Εφετείο. Η πιο ογκώδης από τις δικογραφίες περιλαμβάνει 1.298 υπόπτους και κατηγορουμένους, οι οποίοι φέρεται να διέπραξαν 669 απάτες με οικονομικό όφελος που ξεπερνά τα έξι εκατ. ευρώ.
Προτεινόμενο Ηλεκτρικά ταξί στην Αθήνα: Η εμπειρία ενός οδηγού και το στοίχημα των υποδομών
Τα μεγέθη αυτά δεν είναι ασυνήθιστα. Το 2022, άλλο κύκλωμα που εξαρθρώθηκε από τις αστυνομικές αρχές εμπλεκόταν σε 262 περιπτώσεις απάτης με τζίρο 2 εκατ. ευρώ. Το 2024, είχαν συλληφθεί 37 άτομα για 656 απάτες με όφελος 2,9 εκατ. ευρώ. Στην πιο πρόσφατη υπόθεση που αποκαλύφθηκε στα μέσα Νοεμβρίου, τα θύματα ξεπερνούσαν τα 1.000 ανά τη χώρα και το παράνομο όφελος εκτιμάται στα 7,6 εκατ. ευρώ. Η ψυχολογική μέθοδος πίσω από τις τηλεφωνικές απάτες είναι συχνά πανομοιότυπη, με τους δράστες να βομβαρδίζουν τα θύματα με πληροφορίες, μην αφήνοντας περιθώριο για σκέψη.
Γιατί οι τηλεφωνικές απάτες αποτελούν μικρότερο ρίσκο
Έμπειρος αστυνομικός από τη Διεύθυνση Δίωξης Οργανωμένου Εγκλήματος, μιλώντας στην Καθημερινή, εξηγεί ότι οι πρώτες μαζικές περιπτώσεις κλοπών με τη μέθοδο της απασχόλησης παρατηρήθηκαν το 2014-2015. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, διαπιστώνεται μια σαφής στροφή των κυκλωμάτων στις τηλεφωνικές απάτες, καθώς αυτές έχουν σημαντικά μικρότερο ρίσκο. Απαιτούν ελάχιστη ή καθόλου φυσική παρουσία των δραστών στο σημείο, καθιστώντας τους λιγότερο εκτεθειμένους σε σύλληψη.
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές είναι ο γρήγορος «μιμητισμός» των μεθόδων. Μόλις διαπιστωθεί ότι μια τακτική αποδίδει, αντιγράφεται άμεσα από άλλους, οδηγώντας στην εξιχνίαση σχεδόν πανομοιότυπων υποθέσεων. Ενώ τα πρόσωπα των εμπλεκομένων αλλάζουν, τα επιχειρησιακά κέντρα φαίνεται να παραμένουν τα ίδια, συχνά σε καταυλισμούς Ρομά στο Ζευγολατιό, στα Εξαμίλια ή στο Μενίδι. Αυτή η δομή καθιστά την πάταξη των κυκλωμάτων ακόμα πιο δύσκολη.
Η επόμενη μέρα για τα θύματα και η αναμονή της δικαίωσης
Η ψυχολογική διάσταση της εξαπάτησης είναι εξίσου σημαντική με την οικονομική. Τα θύματα, όπως ο κ. Πέτρου και η γυναίκα από την Ικαρία, νιώθουν «χαζά» και ρίχνουν την ευθύνη στον εαυτό τους, κάτι που καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την αντιμετώπιση του τραύματος. Η μακρά αναμονή για τη δικαιοσύνη, με τις συνεχείς αναβολές των δικών, επιτείνει την αγωνία και την αίσθηση αδικίας. Η ανάγκη για ταχύτερες διαδικασίες και αποτελεσματικότερη προστασία των πολιτών είναι επιτακτική, καθώς οι σπείρες συνεχίζουν να δρουν ανενόχλητες, εκμεταλλευόμενες την εμπιστοσύνη και την απροσεξία.
Πώς να προστατευτείτε από τηλεφωνικές απάτες
- Να είστε πάντα επιφυλακτικοί σε τηλεφωνήματα που ζητούν άμεση μεταφορά χρημάτων ή προσωπικά στοιχεία.
- Επαληθεύστε την ταυτότητα του καλούντος. Καλέστε τον πίσω σε επίσημο τηλέφωνο που γνωρίζετε, όχι σε αυτό που σας έδωσε ο ίδιος.
- Μην εμπιστεύεστε πλαστά αποδεικτικά κατάθεσης που αποστέλλονται μέσω Viber ή άλλων εφαρμογών. Ελέγξτε τον λογαριασμό σας απευθείας.
- Μην ενεργείτε υπό πίεση χρόνου. Οι απατεώνες συχνά δημιουργούν αίσθηση επείγοντος για να μην σας αφήσουν να σκεφτείτε.
- Ενημερώστε άμεσα τις αρχές (ΕΛ.ΑΣ.) αν υποψιαστείτε απόπειρα απάτης ή αν πέσετε θύμα.
