- Η Ρέιτσελ Ριβς βασίζεται στις εμπορικές συμφωνίες για να τονώσει τον βρετανικό προϋπολογισμό.
- Οικονομολόγοι εκφράζουν σκεπτικισμό για τα οφέλη, προβλέποντας καθυστερήσεις και μικρό αντίκτυπο.
- Οι συμφωνίες με ΕΕ, Ινδία και ΗΠΑ δεν αναμένεται να αντιστρέψουν πλήρως τη ζημιά του Brexit.
- Η εφαρμογή των συμφωνιών απαιτεί χρόνο και υποστήριξη για τις επιχειρήσεις.
- Το OBR αναμένεται να υποβαθμίσει τις προοπτικές παραγωγικότητας του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η Βρετανίδα υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, ελπίζει ότι οι νέες εμπορικές συμφωνίες θα σώσουν τον επικείμενο προϋπολογισμό της χώρας, παρά τις έντονες αμφιβολίες των οικονομολόγων. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα οφέλη αυτών των συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων αυτών με την ΕΕ, την Ινδία και τις ΗΠΑ, θα είναι περιορισμένα και θα καθυστερήσουν να φανούν, ενώ δεν επαρκούν για να αντιστρέψουν τις επιπτώσεις του Brexit.
Αυτή η προσπάθεια της Βρετανίδας υπουργού Οικονομικών έρχεται σε μια περίοδο που ο βρετανικός προϋπολογισμός βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση, με το Γραφείο για την Ευθύνη του Προϋπολογισμού (OBR) να αναμένεται να υποβαθμίσει τις προοπτικές παραγωγικότητας του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Ριβς, αναζητώντας απεγνωσμένα οικονομική ανάπτυξη, στρέφεται στις διεθνείς αγορές, υποστηρίζοντας ότι η ανοιχτή οικονομία και το εμπόριο είναι ζωτικής σημασίας για την τόνωση της παραγωγικότητας και της ανάπτυξης.
Οι ελπίδες της Ρέιτσελ Ριβς και ο σκεπτικισμός των ειδικών
Όπως μεταδίδει το POLITICO, η Ρέιτσελ Ριβς, μιλώντας σε επιχειρηματικούς ηγέτες στο Fortune Global Forum τον περασμένο μήνα, τόνισε την πεποίθησή της ότι οι χώρες είναι επιτυχημένες όταν είναι ανοιχτές και εμπορεύονται, καθώς ο ανταγωνισμός ενισχύει την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη. Με αυτό το σκεπτικό, το Ηνωμένο Βασίλειο συνάπτει εμπορικές συμφωνίες με την ΕΕ, τις ΗΠΑ και ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες όπως η Ινδία, ενώ προανήγγειλε «μεγάλες ευκαιρίες» από μια επικείμενη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις χώρες του Κόλπου. Ωστόσο, οι προσπάθειές της ενδέχεται να αποβούν μάταιες, καθώς τα οφέλη των εμπορικών συμφωνιών μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να υλοποιηθούν, ενώ ορισμένοι κυβερνητικοί ισχυρισμοί φαίνεται να είναι υπερβολικοί, σύμφωνα με ειδικούς.
Οι εμπορικές συμφωνίες: Από την ΕΕ στην Ινδία και τις ΗΠΑ
Οι κυβερνητικοί υπολογισμοί για την «επανεκκίνηση» των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπουν ότι θα προσθέσουν σχεδόν 9 δισεκατομμύρια λίρες στην οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου έως το 2040, που αντιστοιχεί σε αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,3%. Βασικά στοιχεία περιλαμβάνουν συμφωνίες για αγροδιατροφικά προϊόντα, εμπορία ενέργειας και ένα σχέδιο κινητικότητας νέων. Μια ξεχωριστή ανάλυση από τον John Springford του Centre for European Reform προβλέπει μια αύξηση του ΑΕΠ μεταξύ 0,3% και 0,7% σε δέκα χρόνια, με τις μεγαλύτερες ενισχύσεις να προέρχονται από τη συμφωνία κινητικότητας νέων. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις για βασικά στοιχεία της συμφωνίας μόλις ξεκίνησαν και οι λεπτομέρειες παραμένουν «κάπως ασαφείς», καθιστώντας δύσκολο για το OBR να αποδεχθεί το αίτημα της Ριβς να «βαθμολογήσει» αυτές τις συμφωνίες.
Ακόμη και αν επιτευχθούν οι κυβερνητικές εκτιμήσεις, η συμφωνία θα κάνει ελάχιστα για να αντιστρέψει τη συνολική ζημιά που προκάλεσε το Brexit, η οποία εκτιμάται από το OBR ότι θα μειώσει τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα του Ηνωμένου Βασιλείου κατά 4%. Ο Ahmet Kaya, οικονομολόγος στο National Institute of Economic and Social Research, χαρακτήρισε τη συμφωνία με την ΕΕ «περισσότερο συμβολική παρά μετασχηματιστική», επισημαίνοντας ότι το μακροοικονομικό της αποτέλεσμα είναι ελάχιστο σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας των 3,6 τρισεκατομμυρίων λιρών. Η Ριβς ποντάρει επίσης στην πρόσφατα ολοκληρωμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία, η οποία προβλέπεται να ενισχύσει το ΑΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου κατά 0,13%, αξίας 4,8 δισεκατομμυρίων λιρών ετησίως, με σημαντικά οφέλη για τις εξαγωγές αυτοκινήτων και ουίσκι. Ωστόσο, η Sophie Hale της Resolution Foundation εκτιμά ότι μπορεί να χρειαστούν 10 έως 15 χρόνια για να γίνουν αισθητές οι πλήρεις επιπτώσεις της συμφωνίας, λόγω της σταδιακής μείωσης των δασμών και των ποσοστώσεων.
Επιπλέον, η Ριβς ελπίζει ότι η συμφωνία οικονομικής ευημερίας του Ηνωμένου Βασιλείου με τις ΗΠΑ, που ανακοινώθηκε τον Μάιο, θα έχει μετριάσει τον αντίκτυπο του τιμωρητικού καθεστώτος δασμών του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Παρόλο που αυτή η συμφωνία έδωσε στη Βρετανία συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι άλλων χωρών, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε ασθενέστερη εμπορική θέση με τις ΗΠΑ σε σχέση με πριν από ένα χρόνο. Σύμφωνα με την τελευταία πρόβλεψη του NIESR, οι δασμοί των ΗΠΑ έχουν μειώσει την ανάπτυξη του Ηνωμένου Βασιλείου κατά περίπου 0,1 ποσοστιαίες μονάδες φέτος και 0,2 ποσοστιαίες μονάδες το επόμενο έτος.
Οι προκλήσεις στην υλοποίηση και ο αντίκτυπος
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές είναι ότι, ακόμη και με τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις, οι νέες εμπορικές συμφωνίες δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν πλήρως τη ζημιά που προκάλεσε το Brexit, η οποία εκτιμάται ότι θα μειώσει την μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα του Ηνωμένου Βασιλείου κατά 4%. Πολλοί οικονομολόγοι υπογραμμίζουν την ανάγκη για πιο ριζικές αλλαγές στην εμπορική πολιτική για να επιτευχθεί ουσιαστική ανάκαμψη. Ακόμη και όταν οι εμπορικές συμφωνίες συμφωνηθούν και εφαρμοστούν πλήρως, οι οικονομικές τους επιπτώσεις δεν είναι εγγυημένες, και συχνά απαιτείται σκληρή δουλειά για να τις αξιοποιήσουν οι επιχειρήσεις. Ο George Riddell της Goyder trade consultancy σημείωσε ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται χρόνο και υποστήριξη για να συνδεθούν με πελάτες, να κατανοήσουν τις ρυθμιστικές απαιτήσεις και να δημιουργήσουν συνεργασίες.
Ο υπουργός Εμπορίου, Chris Bryant, αναγνώρισε αυτό το ζήτημα, δηλώνοντας ότι οι εκτιμήσεις για τον οικονομικό αντίκτυπο των εμπορικών συμφωνιών μπορούν να υλοποιηθούν μόνο «εάν οι επιχειρήσεις είναι αρκετά φιλόδοξες για να εκμεταλλευτούν αυτές τις ευκαιρίες». Ο David Henig του European Centre for International Political Economy, αναφερόμενος στις πρώτες εμπορικές συμφωνίες μετά το Brexit με την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, δήλωσε ότι «δεν υπάρχουν επί του παρόντος στοιχεία ότι έχουν επηρεάσει την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου με οποιαδήποτε ουσιαστική έννοια».
Η επόμενη μέρα και οι προοπτικές για τον βρετανικό προϋπολογισμό
Καθώς πλησιάζει ο βρετανικός προϋπολογισμός, οι φιλοδοξίες της Ριβς για ανάπτυξη φαίνονται όλο και πιο αβέβαιες. Το OBR έχει υποβαθμίσει τις προοπτικές παραγωγικότητας του Ηνωμένου Βασιλείου, ενδεχομένως αυξάνοντας τον κυβερνητικό δανεισμό κατά 14 έως 20 δισεκατομμύρια λίρες. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, στοιχεία από το Office for National Statistics έδειξαν ότι το ΑΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου μειώθηκε απροσδόκητα κατά 0,1% τον Σεπτέμβριο. Δημόσια, τουλάχιστον, η υπουργός Οικονομικών παραμένει αισιόδοξη, δηλώνοντας ότι η δουλειά της είναι να «προσπαθήσει να ξεπεράσει αυτές τις προβλέψεις» μέσω των εμπορικών συμφωνιών και των επενδύσεων.
Η Ριβς υπογράμμισε ότι οι συμφωνίες με την Ινδία, τις ΗΠΑ και την ΕΕ, καθώς και οι επενδύσεις που έχουν εξασφαλιστεί, συμπεριλαμβανομένων αυτών από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνουν ότι η χώρα έχει πολλά να προσφέρει ως τόπος ανάπτυξης επιχειρήσεων. «Θα συνεχίσουμε να εξασφαλίζουμε αυτές τις επενδύσεις σε όλα τα μέρη της Βρετανίας, για να δημιουργήσουμε αυτές τις καλές θέσεις εργασίας, να πληρώνουμε μισθούς και να ενισχύσουμε την παραγωγικότητα μας, πράγμα που σημαίνει ότι θα αρχίσουμε να βλέπουμε αυτά τα νούμερα να έρχονται στην οικονομική ανάπτυξη και ευημερία για τους εργαζόμενους», κατέληξε.
