- Νέος διακανονισμός επιτρέπει σε εμπόρους να επιβάλλουν χρεώσεις σε πιστωτικές κάρτες.
- Οι κάρτες με προγράμματα ανταμοιβών (rewards) κινδυνεύουν με υψηλότερες επιβαρύνσεις.
- Λιανοπωλητές όπως η Walmart αποκτούν το δικαίωμα να απορρίπτουν συγκεκριμένες κάρτες.
- Αναμένεται μείωση των διατραπεζικών προμηθειών κατά 0,1% σε βάθος πενταετίας.
- Οι καταναλωτές ίσως χρειαστεί να επιστρέψουν στα μετρητά για να αποφύγουν τις χρεώσεις.
Σημαντικές ανατροπές στον τρόπο που πραγματοποιούνται οι πληρωμές με πιστωτικές κάρτες φέρνει ο πρόσφατος διακανονισμός ανάμεσα στη Visa, τη Mastercard και τους εμπόρους στις ΗΠΑ. Η συμφωνία, η οποία οριστικοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2025, δίνει σε κολοσσούς όπως η Walmart και η Target τη δυνατότητα να επιβάλλουν πρόσθετες χρεώσεις ή ακόμα και να απορρίπτουν συγκεκριμένες κάρτες υψηλών προμηθειών. Οι καταναλωτές ενδέχεται πλέον να χρειάζεται να φέρουν μαζί τους μετρητά για να αποφύγουν τις επιβαρύνσεις που αγγίζουν το 4%.
| Παράμετρος | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Ημερομηνία Διακανονισμού | Νοέμβριος 2025 |
| Εταιρείες | Visa, Mastercard |
| Μείωση Προμηθειών | 0,1% σε βάθος 5 ετών |
| Επηρεαζόμενοι Κολοσσοί | Walmart, Target, Home Depot |
| Πιθανές Χρεώσεις | 2,5% έως 4% ανά συναλλαγή |
| Κατηγορίες Καρτών | Βασικές, Χωρίς Ανταμοιβές, Εμπορικές |
Η πολυετής διαμάχη ανάμεσα στα χρηματοπιστωτικά δίκτυα και το λιανεμπόριο φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα φάση, με τις διατραπεζικές προμήθειες (swipe fees) να αποτελούν το επίκεντρο της έντασης. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην προσπάθεια των εμπόρων να μειώσουν τα λειτουργικά τους κόστη, τα οποία συχνά μετακυλίονται στους καταναλωτές μέσω των τιμών των προϊόντων.
Οι άνθρωποι έχουν συνηθίσει να πληρώνουν χωρίς να σκέφτονται ποια κάρτα χρησιμοποιούν, αλλά αυτό πρόκειται να αλλάξει σύντομα.
Sara Rathner, Αναλύτρια NerdWallet
Μεγαλύτερη ευελιξία και έλεγχος για τους εμπόρους
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Wall Street Journal, ο νέος διακανονισμός επιτρέπει στις επιχειρήσεις να αποφασίζουν αυτόνομα για την αποδοχή ή την απόρριψη συγκεκριμένων προϊόντων των εταιρειών Visa και Mastercard. Μέχρι σήμερα, ο κανόνας επέβαλλε την καθολική αποδοχή όλων των καρτών μιας εταιρείας, αν ο έμπορος δεχόταν έστω και μία από αυτές.
Αυτή η αλλαγή δίνει τη δυνατότητα σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής να ασκήσουν γεωπολιτικό αποτύπωμα στην αγορά των πληρωμών, επιλέγοντας μόνο τις κάρτες που έχουν τις χαμηλότερες προμήθειες. Παρά το γεγονός ότι οι ψηφιακές πληρωμές συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος διεθνώς, η νέα αυτή πραγματικότητα ίσως αναγκάσει πολλούς να επιστρέψουν στη χρήση φυσικών νομισμάτων.
Γιατί οι κάρτες ανταμοιβών μπαίνουν στο στόχαστρο
Οι πιστωτικές κάρτες με προγράμματα επιβράβευσης (rewards cards) αποτελούν το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τους εμπόρους, καθώς συνοδεύονται από τις υψηλότερες προμήθειες στην αγορά. Οι τράπεζες χρησιμοποιούν αυτά τα έσοδα για να χρηματοδοτήσουν τα προνόμια των χρηστών, όπως επιστροφή μετρητών ή αεροπορικά μίλια.
Προτεινόμενο ΑΑΔΕ: Πότε μπλοκάρουν οι μεταβιβάσεις ακινήτων λόγω λαθών στην πληρωμή φόρων
Με τους νέους κανόνες, ένα κατάστημα μπορεί να επιλέξει να δέχεται μια βασική πιστωτική κάρτα αλλά να απορρίπτει την «premium» εκδοχή της ίδιας εταιρείας. Αυτό δημιουργεί ένα νέο τοπίο όπου η επιλογή κάρτας δεν θα είναι πλέον μια αυτόματη διαδικασία, αλλά μια απόφαση που θα εξαρτάται από την πολιτική του κάθε καταστήματος.
Η κατηγοριοποίηση των καρτών και οι νέες χρεώσεις
Στο πλαίσιο του διακανονισμού, η αποδοχή των καρτών θα χωριστεί σε τρεις βασικές κατηγορίες: τις βασικές πιστωτικές, τις κάρτες χωρίς προγράμματα επιβράβευσης και τις εμπορικές κάρτες. Οι έμποροι θα έχουν το δικαίωμα να επιβάλλουν διαφορετικές χρεώσεις ανάλογα με την κατηγορία, αρκεί να υπάρχει σαφής ενημέρωση του πελάτη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, οι πελάτες είναι πιο πιθανό να δουν επιπλέον επιβαρύνσεις παρά πλήρη άρνηση αποδοχής. Επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι μια βασική κάρτα μπορεί να έχει χρέωση 2,5%, ενώ μια κάρτα ανταμοιβών να φτάνει το 3% ή και το 4% επί της αξίας της συναλλαγής.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, εργατολόγοι και οικονομικοί αναλυτές τονίζουν ότι οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί στις λεπτομέρειες των συναλλαγών τους. Η ανάγκη για ρευστότητα ενδέχεται να αυξηθεί, καθιστώντας υπηρεσίες όπως η υπηρεσία cashback της Mastercard ακόμα πιο επίκαιρες για την άμεση πρόσβαση σε μικρά ποσά.
Ο κίνδυνος δυσαρέσκειας και η επόμενη μέρα
Παρά την ελευθερία κινήσεων, οι λιανοπωλητές αναλαμβάνουν το ρίσκο να δυσαρεστήσουν τους πελάτες τους. Έρευνες δείχνουν ότι η πλειονότητα των καταναλωτών θα άλλαζε κατάστημα αν αντιμετώπιζε αδικαιολόγητες χρεώσεις στο ταμείο. Γι’ αυτό, αναμένεται ότι οι αλλαγές θα εφαρμοστούν σταδιακά και με μεγάλη προσοχή από τους μεγάλους παίκτες της αγοράς.
Αν και το σύστημα POS αποκλείει τη διπλή χρέωση υπό κανονικές συνθήκες, η προσθήκη χειροκίνητων επιβαρύνσεων περιπλέκει τη διαδικασία πληρωμής. Η επόμενη μέρα θα απαιτήσει από τους καταναλωτές υψηλότερη ψηφιακή εγρήγορση και ίσως μια πιο στρατηγική επιλογή του τρόπου με τον οποίο διαχειρίζονται τις καθημερινές τους αγορές.
Πώς να αποφύγετε τις επιπλέον χρεώσεις
- Ελέγχετε πάντα για σήμανση πρόσθετων χρεώσεων πριν ολοκληρώσετε τη συναλλαγή στο ταμείο.
- Προτιμήστε τη χρήση χρεωστικής κάρτας, καθώς συνήθως έχουν χαμηλότερες ή μηδενικές προμήθειες για τον έμπορο.
- Έχετε πάντα μαζί σας ένα μικρό ποσό σε μετρητά για αγορές σε καταστήματα που επιβάλλουν surcharges.
- Ενημερωθείτε από την τράπεζά σας αν η κάρτα ανταμοιβών σας εμπίπτει σε κατηγορία υψηλής προμήθειας.
