Βενζίνη στα 1,55 ευρώ: Το σχέδιο για τη μείωση του ΕΦΚ – Οι επιπτώσεις στον προϋπολογισμό

Η πρόταση για δραστική μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα κατώτατα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης φέρνει στο προσκήνιο την προοπτική υποχώρησης της αμόλυβδης βενζίνης στα 1,55 ευρώ ανά λίτρο. Παρά την άμεση ανακούφιση των νοικοκυριών, το δημοσιονομικό κόστος των 1,7 δισ. ευρώ αποτελεί το κεντρικό σημείο τριβής, καθώς η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να πιέζει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Η τρέχουσα ενεργειακή κρίση, η οποία τροφοδοτείται από την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, έχει οδηγήσει τις τιμές των καυσίμων σε επίπεδα που απειλούν τη σταθερότητα του οικογενειακού προϋπολογισμού. Καθώς η τιμή της αμόλυβδης ξεπέρασε τα 2 ευρώ σε πολλές περιοχές, η συζήτηση για τη μείωση της φορολογίας επανέρχεται επιτακτικά ως το μοναδικό εργαλείο άμεσης αποκλιμάκωσης.

Η ακτινογραφία της πρότασης: Πόσο θα κερδίσουν οι οδηγοί

Η πρόταση που βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου προβλέπει την υποχώρηση του ΕΦΚ στα 359 ευρώ ανά 1.000 λίτρα για την αμόλυβδη βενζίνη, από τα σημερινά επίπεδα. Αυτή η μεταβολή μεταφράζεται σε μια μείωση της τάξης του 48,7% στον φόρο, η οποία, συνυπολογίζοντας τον ΦΠΑ, θα μπορούσε να ρίξει την τιμή στην αντλία κατά 0,42 ευρώ ανά λίτρο.

Για έναν μέσο οδηγό, η διαφορά αυτή είναι παραπάνω από αισθητή, καθώς ένα τυπικό γέμισμα 50 λίτρων θα κόστιζε περίπου 77,5 ευρώ αντί για 99 ευρώ. Η εξοικονόμηση των 21 ευρώ ανά γέμισμα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ισχυρό αντίβαρο στις πληθωριστικές πιέσεις που δέχεται η αγορά.

Το «αγκάθι» των 1,7 δισ. ευρώ και η δημοσιονομική ισορροπία

Παρά τα προφανή οφέλη για τους καταναλωτές, η εφαρμογή του μέτρου προσκρούει στο σημαντικό δημοσιονομικό κόστος, το οποίο υπολογίζεται σε 1,7 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε μια πτώση εσόδων κοντά στο 40% από τη συγκεκριμένη πηγή φορολογίας, γεγονός που προκαλεί προβληματισμό στο οικονομικό επιτελείο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών που παρακολουθούν την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων του 2025 δημιούργησε ένα δημοσιονομικό μαξιλάρι 2 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η χρήση αυτού του πλεονάσματος για τη μείωση των φόρων στα καύσιμα θεωρείται κίνηση υψηλού ρίσκου, δεδομένης της αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές.

Η επίδραση στο πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η πρόβλεψη για το πετρέλαιο θέρμανσης, όπου προτείνεται η μείωση του φόρου κατά 92,5%, δηλαδή στα 21 ευρώ ανά 1.000 λίτρα. Μια τέτοια παρέμβαση θα οδηγούσε τη μέση τιμή από τα 1,55 ευρώ κοντά στα 1,23 ευρώ, προσφέροντας ουσιαστική ανακούφιση στα νοικοκυριά κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Στο πετρέλαιο κίνησης, η μείωση κατά 25% θα είχε πιο περιορισμένη αλλά σταθερή επίδραση, με την τιμή να υποχωρεί κατά 0,10 ευρώ ανά λίτρο. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη για τη συγκράτηση του κόστους μεταφορών και logistics, το οποίο επηρεάζει την τελική τιμή σχεδόν όλων των προϊόντων στα ράφια.

Οι προοπτικές και οι αστάθμητοι παράγοντες

Η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας φορολογικής παρέμβασης βασίζεται στην παραδοχή ότι η μείωση του ΕΦΚ θα μετακυλιστεί πλήρως στον καταναλωτή. Ωστόσο, παράγοντες όπως τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων και οι διεθνείς διακυμάνσεις του αργού πετρελαίου παραμένουν καθοριστικοί.

Η επόμενη μέρα για την αγορά καυσίμων θα εξαρτηθεί από την ισορροπία μεταξύ της ανάγκης για κοινωνική στήριξη και της διατήρησης της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η αξιοποίηση της ρήτρας διαφυγής ενδέχεται να αποτελέσει το «κλειδί» για την ενεργοποίηση των μειώσεων, εφόσον οι γεωπολιτικές συνθήκες δεν επιδεινωθούν περαιτέρω.